«Αναπνευστική Φροντίδα των εξαιρετικά χαμηλού βάρους γέννησης νεογνών» ήταν το θέμα τςη ημερίδας που έγινε πρόσφατα στο Ίδρυμα Ευγενίδειο. Η ημερίδα διοργανώθηκε από την Ελληνική Νεογνολογική Εταιρεία και τη Νεογνολογική κλινική του Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» με την ευγενική χορηγία της CHIESI HELLAS.
Σύμφωνα με το Συντονιστή Δ/ντη της ΣΤ΄ Μαιευτικής-Γυν/κής Κλινικής, και Δ/ντη της Ιατρικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» κ. Γιώργο Φαρμακίδη, τα κύρια αίτια της πρόωρης ρήξης των εμβρυικών υμένων είναι το χαμηλό κοινωνικό επίπεδο, η κακή διατροφή και το κάπνισμα. Η διάγνωση όπως επισημαίνει ο κ. Φαρμακίσης, είναι δύσκολη και κυρίως κλινική. Εάν το έμβρυο είναι κάτω των 34 εβδομάδων πρέπει να προηγηθεί η χορήγηση βηταμεθαζόνης για την επιτάχυνση της πνευμονικής ωριμότητας και να γίνει ο τοκετός μετά από 24 ώρες.
Ο καθηγητής Ramanathan Rangasamy Prof. of Pediatrics Keck School of Medicine-USC, Div. Chief and Director, NICU and Fellowship Program LAC+USC Medical Ctr, L.Α, U.S.A. αναφέρθηκε αρχικά στην καθυστέρηση της απολίνωσης ή milking του ομφαλίου λώρου, τα οποία ελαττώνουν τη συχνότητα της ενδοκοιλιακής αιμορραγίας περισσότερο από ό,τι την ελαττώνει η προγεννητική χορήγηση κορτικοστεροειδών. Στην ανάνηψη των μικρών προώρων βοηθάει στη δημιουργία ικανοποιητικής FRC το CPAP και η παρατεταμένη εισπνοή. Η χρήση της μάσκας με Ambu δεν είναι πιο αποτελεσματική και πρέπει να αποφεύγεται. Μετά την ανάνηψη θα πρέπει να δοκιμαστεί ο ρινικός μηχανικός αερισμός και να χορηγηθεί σύντομα επιφανειοδραστικός παράγοντας.
Στο στρογγυλό τραπέζι που ακολούθησε οι ομιλητές ασχολήθηκαν με τη Βρογχοπνευμονική Δυσπλασία, μια χρόνια πνευμονοπάθεια που παρουσιάζεται σε μικρά πρόωρα και συνδυάζεται σε συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού. Συγκεκριμένα οι: Δαγκλή Σταματία -Νεογνολόγος, Καπετανάκη Αναστασία -Παιδίατρος Ειδικευόμενη Νεογνολόγος, Λέντζα Ειρήνη -Μαία MSC(c), Λιόσης Γεώργιος- Διευθυντής Νεογνολογικού Τμήματος Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου", Μεσσήνη Παρασκευή Μαία, MSC(c), Σαλβάνος Ηρακλής - Δ/ντης Νεογνολογικού Τμήματος Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου", Σαουάκιτ Ιωσήφ - Επιμελητής Α΄ Νεογνολογικού Τμήματος Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου "Έλενα Βενιζέλου" και Φωτίου Αικατερίνη - Επιμελήτρια Α΄ Νεογνολογικού Τμήματος Νοσοκομείου-Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου», μίλησαν για τη νέα βρογχοπνευμονική δυσπλασία (ΒΠΔ) καθώς και την αναστολή της κυψελιδοποίησης από τη φλεγμονώδη αντίδραση του πνεύμονα και κυρίως από το συνδυασμό χοριοαμνιονίτιδας και μηχανικού αερισμού. Όπως είπαν, ο μηχανικός αερισμός με ελεγχόμενο όγκο φαίνεται ότι τραυματίζει λιγότερο τον πνεύμονα από ό,τι εκείνος με ελεγχόμενη πίεση. Ο ρόλος της άμεσης έναρξης της εντερικής σίτισης (με πύαρ) και της παρεντερικής διατροφής διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρώιμη αποδέσμευση των μικρών προώρων από τον αναπνευστήρα. Η σωστή νοσηλευτική φροντίδα στα νεογνά τόσο στο CPAP όσο και στον αναπνευστήρα ελαττώνει σημαντικά τις παρενέργειες και βοηθάει στην αποδέσμευσή τους από τα αναπνευστικά βοηθήματα. Στην πρόληψη της νέας ΒΠΔ συμβάλλει η χορήγηση καφεΐνης, βιταμίνης Α, και σε ελάχιστες περιπτώσεις κορτικοστεροειδών. Μακροπρόθεσμα τα βρέφη με ΒΠΔ παρουσιάζουν αυξημένη θνησιμότητα (λόγω συνδρόμου αιφνιδίου θανάτου) και νοσηρότητα κυρίως από το αναπνευστικό και κεντρικό νευρικό σύστημα.
Στη διάλεξη για τον επιφανειοδραστικό παράγοντα που είναι ένα σύμπλεγμα φωσφολιπιδίων και πρωτεϊνών το οποίο λείπει από τα πρόωρα και βοηθά τον πνεύμονα να εκπτύσσεται εύκολα, δηλαδή ελαττώνοντας την επιφανειακή τάση, ο καθηγητής Ramanathan Rangasamy τόνισε ότι η δόση στα πολύ μικρά πρόωρα πρέπει να είναι 200 mgr/ kgr διότι αφενός ελαττώνει τη θνησιμότητα αφετέρου μειώνει το κόστος επειδή ελαττώνεται η επαναχορήγηση. Ειδικά εάν η μητέρα είχε βαριά χοριοαμνιονίτιδα η δόση των 200 mgr/ kgr επιβάλλεται επειδή η βελτίωση της οξυγόνωσης είναι ελαττωμένη πιθανόν λόγω αδρανοποίησης του επιφανειοδραστικού παράγοντα. Το πρωτόκολλο που εφαρμόζεται στο USC είναι α) στα νεογνά κάτω από 27 εβδ. Ε.Π. 200 mgr/ kgr μέσα σε 30 min από τη γέννηση, NIPPV και καφεΐνη β) 28 με 31 εβδ Ε.Π. 200 mgr/ kgr εάν τα νεογνά έχουν διασωληνωθεί κατά την ανάνηψη ή Ε.Π. στο NIPPV ένα το FiO2 φτάσει στο 35 % και γ)> 31 εβδ Ε.Π. όταν το FiO2 >40 %.
Τέλος, στη διάλεξη για το PDA, ένα αγγείο που παρακάμπτει τους πνεύμονες το οποίο εάν δεν κλείσει κουράζεται η καρδιά και το παιδί παρουσιάζει καρδιακή κάμψη ο καθηγητής Ramanathan ανέφερε ότι ο αιμοδυναμικά σημαντικός PDA αυξάνει την πνευμονική αιματική ροή και ελαττώνει τη συστηματική. Η προφυλακτική σύγκλειση του PDA ελαττώνει τη συχνότητα της εγκεφαλικής και πνευμονική αιμορραγίας αλλά η νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των νεογνών δεν βελτιώνεται. Η χειρουργική σύγκλειση του PDA επιδεινώνει την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη. Στα νεογνά με PDA θα πρέπει να χρησιμοποιείται αυξημένη PIP στον αναπνευστήρα και να επιτρέπουμε υψηλά επίπεδα PaCO2 για να έχουμε χαμηλό PH , ενώ θα πρέπει να ελαττώνονται τα χορηγούμενα ενδοφλέβια υγρά. Για τη σύγκλειση του PDA μπορούμε να χορηγήσουμε Ibuprofen ή Paracetamol (15 mgr/ kgr κάθε 6 ώρες για 3 ημέρες). Για τα νεογνά με βάρος γέννησης < 1 kgr η φαρμακευτική σύγκλειση ενδείκνυται εάν η διάμετρος του PDA είναι 1,5 έως 3 mm, ενώ εάν είναι > 3 mm ενδείκνυται χειρουργική σύγκλειση.
Ανθή Αγγελοπούλου