Το Πρωτόκολλο δράσης του Νοσοκομείου του Cambridge, για την αντιμετώπιση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων θα εφαρμοστεί πιλοτικά, στο Νοσοκομείο «Αττικόν», μετά τη συμφωνία που υπέγραψε το Υπουργείο Υγείας.

Στόχος είναι όχι μόνο να σωθούν ζωές αλλά και να εξοικονομηθούν χρήματα, όπως χαρακτηριστικά είπε σήμερα η Υφυπουργός Υγείας, κα Ζέτα Μακρή με αφορμή της ανακοίνωσης του Πρωτοκόλλου.

Σύμφωνα με τον Καθηγητή Παθολογίας-Λοιμωξιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεώργιο Πετρίκκο, το 10% των ασθενών που νοσηλεύονται και στα ελληνικά νοσοκομεία προσβάλλονται από σοβαρές λοιμώξεις με αποτέλεσμα τον διπλασιασμό της διάρκειας νοσηλείας τους. Το 30% των ασθενών αυτών νοσηλεύονται σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία οι θάνατοι στην Ελλάδα κάθε χρόνο από ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις υπολογίζονται σε 3.000. Σημειώνεται μάλιστα χρόνο με το χρόνο μια αυξητική τάση, ενώ το επιπλέον κόστος νοσηλείας για τα άτομα αυτά ξεπερνά κατ’ έτος το 1.200.000.000€.

Η χώρας μας, όπως τόνισε ο κ. Πετρίκκος έχει τα υψηλότερα ποσοστά αντοχής, άνω του 50%, στα περισσότερα αντιβιοτικά και σε ορισμένες περιπτώσεις στις ΜΕΘ το ποσοστό αυτό αγγίζει το 100%.

Για την αντιμετώπιση του τεράστιου αυτού υγειονομικού προβλήματος το Υπουργείο Υγείας προχωρά σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Cambridge της Μ. Βρετανίας για την εφαρμογή στην Ελλάδα πρωτοκόλλου δράσης που έχει εφαρμοσθεί τα τελευταία χρόνια με τεράστια επιτυχία στο Cambridge, μηδενίζοντας και τις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις.

Η πιλοτική εφαρμογή θα γίνει στο Νοσοκομείο «Αττικόν», παρά τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει (ράντζα, ελάχιστο προσωπικό και υλικά κοκ), συνιστώντας και για τους βρετανούς επιστήμονες μια «μελέτη περίπτωσης».

«Η ιατρική πρέπει να εφαρμόζεται το ίδιο είτε στο διάδρομο είτε στο κρεβάτι», τόνισε ο κ. Πετρίκκος, τονίζοντας πως, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει και μπορούν να εφαρμοστούν συγκεκριμένοι κανόνες για να σταματήσει η διασπορά των μικροβίων.

Την ευθύνη για τη σωστή εφαρμογή του Πρωτόκολλου στο Αττικόν θα την έχει ο κ. Πετρίκκος, σε συνεργασία με τον Καθηγητή Μικροβιολογίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΕΛΠΝΟ κ. Αθανάσιο Τσακρή και θα διαρκέσει 9 μήνες.

Για την καλύτερη εφαρμογή και αποτελεσματικότητα του θα έρχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα στην Ελλάδα και θα παρακολουθούν το πρόγραμμα ειδικές ομάδες επιστημόνων του Cambridge, όπως εξήγησε ο Διευθυντής του Τμήματος Έρευνας και Ανάπτυξης του Cambridge, Stephen Kelleher. 

Είναι χαρακτηριστικό πως στο Νοσοκομείο του Cambridge, πριν από 4 χρόνια καταγράφονταν περίπου 50 σοβαρά κρούσματα ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων κατ’ έτος, κατατάσσοντας το μεταξύ των τεσσάρων χειρότερων νοσοκομείων της χώρας. Τώρα βρίσκεται μεταξύ των τριών καλύτερων. Όπως τόνισε ο Διευθυντής Διεθνών Συνεργασιών για την Εκπαίδευση και την Έρευνα του Cambridge κ. Τάκης Κότης, στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκεται η εκπαίδευση όλου του προσωπικού, από τα συνεργεία καθαρισμού έως το Διοικητή του Νοσοκομείου.

Σε συνέχεια της νομοθετικής ρύθμισης που έχει ψηφιστεί για την αντιμετώπιση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, εντός του μήνα αναμένεται και Υπουργική Απόφαση.

Μάλιστα, με την επέκταση του προγράμματος σε όλα τα νοσοκομεία της χώρας, ο δείκτης των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων θα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση του ίδιου του διοικητή.

Ο έλεγχος των λοιμώξεων που συνδέονται με τη νοσηλεία των ασθενών στους χώρους Παροχής Υγείας αποτελεί βασική αρμοδιότητα και ευθύνη των Διοικήσεων αυτών σημείωσε η κα Ζέττα Μακρή. Η αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των Διοικήσεων όσον αφορά στον περιορισμό των νοσοκομειακών λοιμώξεων πρόσθεσε θα βασιστεί στην παρακολούθηση της διαχρονικής εξέλιξης συγκεκριμένων δεικτών ελέγχου λοιμώξεων.

Όπως εξήγησε η Υφυπουργός:

• Οι συγκεκριμένοι δείκτες υπολογίζονται με βάση δεδομένα που πρέπει υποχρεωτικά να συλλέγονται από τις δομές υγείας που θα αποδίδονται τους αρμόδιους φορείς, θα κοινοποιούνται στο Υπουργείο και στο ΕΣΥ-ΝΕΤ και αποτελούν βασικό κριτήριο αξιολόγησης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας για κάθε νοσοκομείο.
• Κάθε Μονάδα Υγείας υποχρεούται να κοινοποιεί στο Υπουργείο Υγείας και να αναρτά στο ΕΣΥ-ΝΕΤ: α) τη συνολική ετήσια δαπάνη για τον περιορισμό των νοσοκομειακών λοιμώξεων στο συγκεκριμένο νοσηλευτικό ίδρυμα β) τη συνολική ετήσια δαπάνη για την θεραπεία των νοσοκομειακών λοιμώξεων στους νοσηλευθέντες ασθενείς στο συγκεκριμένο νοσηλευτικό ίδρυμα.
• Συστήνεται Επιτροπή Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΕΝΑ) σε κάθε Μονάδα Υγείας, η οποία θα λαμβάνει οδηγίες από το ΚΕΕΛΠΝΟ ως αρμόδιος φορέας για την πρόληψη των νοσοκομειακών λοιμώξεων. Υποχρεωτική θεωρείται η παρουσία νοσηλεύτριας επιτήρησης λοιμώξεων.  

Η αντοχή στις λοιμώξεις είναι αποτέλεσμα της κατάχρησης και υπερκατανάλωσης των υπαρχόντων αντιβιοτικών, εξαπλώνεται ταχύτατα εξαιτίας της έντονης μετακίνησης ατόμων μεταξύ των διαφόρων χωρών για λόγους τουριστικούς, ιατρικούς ή οικονομικούς, ανέφερε ο Καθηγητής κ. Αθανάσιος Τσακρής.

Ο ιατρικός τουρισμός, τόνισε, είναι από τους κυριότερους, μια και πολίτες από τις αναπτυγμένες χώρες καταφθάνουν στις αναπτυσσόμενες χώρες αναζητώντας γρήγορη και φθηνή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Συγκεκριμένα, το 2012 περισσότεροι από 1.600.000 Αμερικανοί επιχείρησαν ένα «νυστεροσαφάρι», συνδυάζοντας τουρισμό και εγχείριση. Ο κλάδος γνωρίζει μια ξέφρενη ανάπτυξη, της τάξης του 35%. Έτσι η διασπορά στις διάφορες χώρες της Ευρώπης πολυανθεκτικών βακτηρίων οφείλεται κυρίως σε μετακινήσεις ασθενών-φορέων που έχουν ιστορικό προηγούμενης νοσηλείας σε χώρες όπου ενδημεί ο συγκεκριμένος τύπος αντοχής. Μάλιστα ο χρόνος ανάπτυξης φορείας σε ενδημικό νοσοκομειακό περιβάλλον ποικίλει από μόλις 3 ημέρες έως 27 ημέρες, ενώ η φορεία μπορεί να ανιχνεύεται για διάστημα μεγαλύτερο των 6 μηνών. Σημαντικός παράγοντας για παρατεταμένη φορεία είναι η παρουσία καθετήρων, καθώς και η παραμονή σε οίκο ευγηρίας.

Η εμπειρία έδειξε, κατέληξε ο Καθηγητής ότι, αφότου η συχνότητα των ανθεκτικών στελεχών περάσει ένα κρίσιμο σημείο, η διασπορά τους είναι πλέον μη αναστρέψιμη και καταγράφεται εξάπλωση στην κοινότητα, στο περιβάλλον και στην τροφική αλυσίδα. Επομένως είναι απαραίτητο να παρθούν έγκαιρα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της αντοχής.

Ανθή Αγγελοπούλου