Σε μείζον ιατροκοινωνικό ζήτημα αναδεικνύεται στις μέρες μας η υπογονιμότητα, διαδραματίζοντας έναν από τους «πρωταγωνιστικούς» ρόλους στο διεθνές επιστημονικό και ερευνητικό προσκήνιο, μαζί με τις μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής που εφαρμόζονται πλέον από τη σύγχρονη βιοϊατρική τεχνολογία.
Με αυτά τα δεδομένα, και με στόχο την ανταλλαγή γνώσεων και την επιμόρφωση γύρω από τα νεότερα δεδομένα της έρευνας και της κλινικής πράξης, η Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής (Ε.Ε.Α.Ι.) διοργανώνει την 3η Επιστημονική της Εκδήλωση με τίτλο «Ιπποκράτειο Πνεύμα – Βιοηθικές Προσεγγίσεις στην Ανθρώπινη Αναπαραγωγή», το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014 στην Αθήνα (Συνεδριακό και Εκπαιδευτικό Κέντρο Ε.Ε.Α.Ι., Παπανικολή 10, Χαλάνδρι).
Όπως λένε οι ειδικοί, σε ό,τι αφορά στην ανθρώπινη αναπαραγωγή, είναι γεγονός ότι η υπογονιμότητα εξακολουθεί να παραμένει σημαντικό πρόβλημα των σύγχρονων κοινωνιών, καθώς, όπως προκύπτει από τον σχετικό Παγκόσμιο Χάρτη, πάνω από 80 εκατομμύρια ζευγαριών σε διεθνές επίπεδο αντιμετωπίζουν πρόβλημα σύλληψης ή δεν έχουν αποκτήσει ακόμα τουλάχιστον ένα παιδί.
Στον ευρύτερο δυτικό κόσμο, ποσοστό 15% των υπογόνιμων ζευγαριών δεν έχουν καμία παθολογία του γεννητικού συστήματος, στο 85% δεν εμφανίζεται αποδεδειγμένη αιτία υπογονιμότητας (39%). Ωστόσο, μεταξύ τους παρατηρούνται διαταραχές του ενδοκρινικού συστήματος (35%), επίκτητοι σαλπιγγικοί (27%) και μη-σαλπιγγικοί παράγοντες (10%), σεξουαλική δυσλειτουργία (1%) και συγγενείς ανωμαλίες (1%). Η υπογονιμότητα του ζεύγους οφείλεται στον άνδρα σε ποσοστό 20%, στο 40% έως 50% οφείλεται στη γυναίκα, ενώ στο 30% έως 40% συνυπάρχει και στους δύο.
Στη χώρα μας ισχύουν, γενικά, τα ίδια δεδομένα, αναλογικά και με τον πληθυσμό, αλλά ενθαρρυντικό νέο είναι ότι τα υπογόνιμα ζευγάρια δεν καταφεύγουν πλέον στο εξωτερικό για να αποκτήσουν παιδί, καθώς η σχετική εξειδίκευση του Ελληνικού ιατρικού δυναμικού είναι, σήμερα, άριστη. Αντιθέτως, καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες μιας μαζικής εισροής υπογόνιμων ζευγαριών από το εξωτερικό προς την Ελλάδα, όπου πραγματοποιούνται περίπου 14.000 κύκλοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής ετησίως. Παράλληλα, στην εισροή αυτή συμβάλλουν και οι διάφοροι νομοθετικοί περιορισμοί που ισχύουν σε πολλές χώρες του κόσμου σχετικά με τις διάφορες αναπαραγωγικές εναλλακτικές, όπως π.χ. για την κατάψυξη ωαρίων και ωοθηκικού ιστού, την προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, την παρένθετη μητρότητα κτλ.
Η διασυνοριακή μετακίνηση ζευγαριών έχει ήδη θεσπιστεί νομοθετικά με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 24/2011. Μόνο στις ΗΠΑ για το έτος 2014 υπολογίζεται ότι 1.200.000 Αμερικανοί ταξίδεψαν εκτός συνόρων για ιατρική βοήθεια. Σύμφωνα με τις σχετικές εκτιμήσεις, μέχρι το 2020 αναμένεται σημαντική αύξηση των επισκεπτών στη χώρα μας, για να τους παρασχεθούν υπηρεσίες υγείας. Το 40% υπολογίζεται ότι θα προέλθει από την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Συνεπώς καθίσταται σαφές γιατί αυτή η δυνατότητα της χώρας μας δεν πρέπει να χαθεί και η χώρα μας να διεκδικήσει ένα αξιοσέβαστο μερίδιο στον διεθνή ιατρικό τουρισμό.
Ύψιστης σημασίας στην απόφαση των υπογόνιμων ζευγαριών να επιλέξουν την Ελλάδα ως προορισμό θεραπεία γονιμότητάς τους εκτός από το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο στα θέματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής της χώρας μας, είναι και άλλοι παράγοντες όπως είναι η άριστη εξειδίκευση μας στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τα υψηλά ποσοστά επιτυχίας, η προσβασιμότητα της θεραπείας γονιμότητας, η ποιότητα των προσφερομένων υπηρεσιών καθώς και το κόστος της θεραπείας, που στην Ελλάδα είναι χαμηλότερο σε σχέση με πολλές άλλες χώρες.
Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η χώρα μας αποτελεί έναν αγαπημένο προορισμό για διακοπές, χάρη στο υπέροχο κλίμα της, τα όμορφα τοπία της τις γραφικές αμμουδιές της κι όλα αυτά μέσα στον πλούτο των αρχαιολογικών και ιστορικών μνημείων και κατά συνέπεια τη δυνατότητα χαλάρωσης και συναισθηματικής προσέγγισης του ζευγαριού κατά την διάρκεια θεραπείας.
Φαίνεται ότι ο πιο επιτυχημένος τρόπος προώθησης του ιατρικού τουρισμού εξακολουθεί να είναι η δια του στόματος διαφήμιση. Φανταστείτε, τι διαφήμιση είναι για την Ελλάδα να γυρίζει ένα ζευγάρι στη χώρα του και να λέει ότι ΕΓΙΝΕ ΓΟΝΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ας μην ξεχνάμε ότι τα περισσότερα ζευγάρια που μετακινούνται από χώρα σε χώρα συνήθως έχουν πολλές αποτυχημένες προσπάθειες στο ενεργητικό τους. Άλλοι τρόποι προώθησης του ιατρικού τουρισμού είναι η γνωστοποίηση των ιατρικών υπηρεσιών είτε δια μέσω ΜΜΕ, είτε απευθείας στους καταναλωτές μέσω ανακοίνωσης ποσοστών επιτυχίας, η ανακοίνωση νέων επιστημονικών επιτευγμάτων, ερευνών και κλινικών εφαρμογών, και στον Ελλαδικό χώρο.
Οι προτάσεις της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής για την ανάπτυξη του ιατρικού τουρισμού στη χώρα μας είναι οι εξής:
1. Θα πρέπει να δημιουργηθούν συνεργασίες προκειμένου να στηρίξουν την επιλογή των ζευγαριών να μεταβούν σε άλλη χώρα και να τύχουν εκεί θεραπευτική αγωγή θεσπίζοντας ένα σύστημα που θα εγγυάται τη μεταφορά ιατρικών πληροφοριών και συνεχή παρακολούθηση.
2. Θα πρέπει να γίνει πιστοποίηση των μονάδων που θέλουν να ενταχθούν ως πάροχοι ιατρικού τουρισμού συντασσόμενοι με οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3. Θα πρέπει να οργανωθούν πακέτα που να περιέχουν μεταφορά, διαμονή, τουρισμό/ξενάγηση και ιατρική πράξη πάντα προς την κατεύθυνση της απλοποίησης της όλης διαδικασίας.
4. Θα πρέπει να ενημερωθεί και ευαισθητοποιηθεί το κοινό αναφορικά με τις επιλογές και τις δυνατότητες που προσφέρει ο ιατρικός τουρισμός.
5. Η Εθνική Αρχή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής καθώς και το νομοθετικό πλαίσιο των Υπουργείων Τουρισμού και Υγείας θα αποτελέσουν μοχλό ανάπτυξης και προώθησης της Ελληνικής οικονομίας.
Ανθή Αγγελοπούλου