Το 90% των ασθενών με εξάρτηση δεν λαμβάνουν θεραπεία

Σημαντικό έλλειμμα στη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση της εξάρτησης από το αλκοόλ, διαπιστώνεται από όλε στις τελευταίες έρευνες που έγιναν σε διεθνές επίπεδο σχετικά με τις εξαρτήσεις, αφού όπως δείχνουν πάνω από το 90% των 14 εκατομμυρίων ασθενών με εξάρτηση στην Ευρώπη δεν λαμβάνει θεραπεία. Το συνολικό κόστος της εξάρτησης από το αλκοόλ για την κοινωνία εκτιμήθηκε στα €71,8 δις το 2010, ενώ η νόσος φαίνεται να ευθύνεται για κοινωνικά φαινόμενα όπως εγκληματικότητα, αυτοκινητιστικά ατυχήματα, ανεργία και ενδοοικογενειακά προβλήματα.

Συγκεκριμένα, ενώ η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι υπεύθυνη για το θάνατο περίπου 120.000 Ευρωπαίων κάθε χρόνο, ηλικίας από 15 έως 64 ετών, σήμερα λιγότερο από το 10% των ασθενών με εξάρτηση από το αλκοόλ λαμβάνει κάποιου είδους θεραπεία. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, εάν το ποσοστό των ασθενών που λάμβαναν θεραπεία αυξανόταν στο 40%, θα μπορούσαν να σωθούν 11.700 ζωές ετησίως. Πρόκειται για έρευνα που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό European Neuropsychopharmacology και πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή J. Rehm από το Κέντρο Εξάρτησης και Ψυχικής Υγείας του Τορόντο. Η συγκεκριμένη έρευνα καταγράφει, για πρώτη φορά, τις θανάσιμες συνέπειες της εξάρτησης από το αλκοόλ, καθώς και της περιορισμένης θεραπείας της στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι επιπτώσεις της εξάρτησης από το αλκοόλ στην κοινωνία

Η μελέτη παραθέτει επίσης για πρώτη φορά ποσοτικά στοιχεία για το βαθμό που η εξάρτηση σχετίζεται άμεσα με την αυξημένη θνησιμότητα από την κατανάλωση αλκοόλ. Το 70% όλων των θανάτων που οφείλονται στην κατανάλωση αλκοόλ, αποδίδεται ευθέως στην εξάρτηση από αυτό.

Σημαντικά συμπεράσματα προκύπτουν και ως προς τις συνέπειες της κατανάλωσης αλκοόλ για την κοινωνία, που ποικίλουν από εγκλήματα και αυτοκινητιστικά ατυχήματα, μέχρι ανεργία και ενδοοικογενειακά προβλήματα (παραμέληση ανηλίκου, διαζύγια, κ.α.). Το συνολικό κόστος για την κοινωνία εκτιμήθηκε στα €115,8 δις το 2010, με το 62% του ποσού αυτού να αποδίδεται στην υψηλή κατανάλωση αλκοόλ λόγω εξάρτησης.

Η παραπάνω μελέτη καθιστά σαφή την ανάγκη για θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ με στόχο τη μείωση τόσο του ποσοστού θνησιμότητας, όσο και των ασθενειών που οφείλονται σε αυτήν. Η θεραπεία θα πρέπει να ενταχθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για το αλκοόλ, και να λειτουργεί συνδυαστικά με μέτρα όπως η αυξημένη τιμή πώλησης, η απαγόρευση της διαφήμισης ποτών ή η περιορισμένη διαθεσιμότητά σε μεμονωμένες ομάδες πολιτών.

Στοιχεία για την εξάρτηση από το αλκοόλ στην Ελλάδα

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (Ε.Κ.ΤΕ.Π.Ν.), 200.000 Έλληνες πάσχουν από εξάρτηση από το αλκοόλ, ενώ υπολογίζεται ότι περίπου 5.000 θάνατοι ετησίως οφείλονται σε αιτίες που σχετίζονται με την υπερβολική κατανάλωση (πηγή: Εθνικό σχέδιο δράσης για τον περιορισμό των βλαπτικών συνεπειών του αλκοόλ στην υγεία 2008 -2012, Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής αλληλεγγύης 2008 & Ε.Κ.ΤΕ.Π.Ν.: ετήσια έκθεση 12006 για την κατανάλωση των ναρκωτικών και του οινοπνεύματος στην Ελλάδα, ΕΛΙΨΥ, Αθήνα).

Η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι μια νόσος του εγκεφάλου

Η εξάρτηση από το αλκοόλ αποτελεί ασθένεια με υψηλές πιθανότητες προοδευτικής επιδείνωσης, που επηρεάζεται σημαντικά τόσο από γενετικούς όσο και από περιβαλλοντικούς παράγοντες. Οι γενετικοί παράγοντες υπολογίζεται ότι αντιπροσωπεύουν το 60% του κινδύνου εκδήλωσης της νόσου, ενώ το επίπεδο κατανάλωσης είναι στενά συνδεδεμένο με τον κίνδυνο μακροπρόθεσμης νοσηρότητας και θνησιμότητας. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της εξάρτησης από το αλκοόλ αποτελεί η συχνά ακατανίκητη επιθυμία για αλκοόλ, με τον ασθενή να αντιμετωπίζει δυσκολία στον έλεγχο της παρά τις επιβλαβείς επιπτώσεις της κατανάλωσης αλκοόλ. Η εξάρτηση από το αλκοόλ είναι συγκρίσιμη με άλλες χρόνιες παθήσεις όπως ο διαβήτης, το άσθμα και η υπέρταση ως προς την ευπάθεια, την εμφάνιση και τελικά την εξέλιξη της νόσου.

Ανθή Αγγελοπούλου