Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2018 14:24

Η θρόμβωση προλαμβάνεται και θεραπεύεται

Ένα πολύ σημαντικό και ελπιδοφόρο μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θρόμβωσης και όλων των επιστημόνων είναι ότι η θρόμβωση προλαμβάνεται και θεραπεύεται. Όπως λένε, η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της θρόμβωσης θα οδηγήσει στη μείωση των θανάτων από θρόμβωση και στη σημαντική ελάττωση των συνολικών ποσοστών θνησιμότητας αλλά και θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής παγκοσμίως.

 

  • 1 στους 4 ανθρώπους παγκοσμίως πεθαίνουν από καταστάσεις που προκαλούνται από την θρόμβωση.
  • 900 000 άνθρωποι μόνο στις ΗΠΑ θα υποστούν κάποιας μορφή θρόμβωση.
  • 100 000 από αυτούς θα πεθάνουν, αριθμός μεγαλύτερος από αυτούς που πεθαίνουν από τον καρκίνο του μαστού, το AIDS, και τα τροχαία ατυχήματα συνολικά.
  • 650.000 ασθενείς κάθε χρόνο στην Ευρώπη πάσχουν από φλεβική θρόμβωση και 430.000 από πνευμονική εμβολή.
  • Επιπλέον, κάθε χρόνο πεθαίνουν από τη νόσο 500.000 ευρωπαίοι και 50.000 έλληνες.

 

Στη θρόμβωση, οφείλονται κυρίως οι τρεις πρώτες καρδιαγγειακές αιτίες θανάτου παγκοσμίως: το οξύ καρδιακό έμφραγμα, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο και η φλεβική θρομβοεμβολική νόσος (ΦΘΝ), επεσήμανε ο κος Δημήτρης Ρίχτερ, Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών και Πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ, συμπληρώνοντας ότι η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της θρόμβωσης θα οδηγήσει στη μείωση των θανάτων από θρόμβωση και στη σημαντική ελάττωση των συνολικών ποσοστών θνησιμότητας αλλά και θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής παγκοσμίως.

 

Τι είναι όμως η Θρόμβωση;

Θρόμβωση είναι ο σχηματισμός ενός θρόμβου αίματος σε ένα αιμοφόρο αγγείο (αρτηρία ή φλέβα) όπως για παράδειγμα στην εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση ή στις στεφανιαίες αρτηρίες.

Όταν σχηματιστεί ο θρόμβος μπορεί να επιβραδύνει ή να αποφράξει την φυσιολογική ροή του αίματος, ή να σπάσει και να μετακινηθεί με την ροή του αίματος σε κάποιο όργανο. Ο θρόμβος που μετακινείται με την κυκλοφορία ονομάζεται έμβολο. Η θρόμβωση, που μπορεί όμως συχνά να προληφθεί, είναι η αιτία του εμφράγματος του μυοκαρδίου, του θρομβοεμβολικού εγκεφαλικού επεισοδίου, και της θρομβοεμβολικής φλεβικής νόσου, των τριών κορυφαίων καρδιαγγειακών δολοφόνων.

Οι τρεις βασικοί άξονες διαταραχών προκαλούν τη θρόμβωση όπως τους περιέγραψε πρώτος ο Rudolf Virchow (1821-1902) το 1864 είναι:
1. Η βλάβη του ενδοθηλίου (τραυματισμός, επέμβαση, καθετήρες στην φλέβα, φλεβικές παθήσεις όπως οι κιρσοί, βλάβη των φλεβικών βαλβίδων),
2. Η υπερπηκτικότητα (κακοήθεια, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, κύηση και λοχεία, σήψη, αντισυλληπτικά, θρομβοφιλία),
 
3. Κυκλοφορική στάση (αριστερή καρδιακή ανεπάρκεια, ακινησία λόγω νόσου -επεμβάσεως- εγκεφαλικού επεισοδίου, κιρσοί του κάτω άκρου, απόφραξη φλεβών λόγω όγκου -παχυσαρκίας- εγκυμοσύνης).

 

Η Θρόμβωση συνήθως κατηγοριοποιείται από το πού συμβαίνει στον οργανισμό

Οι δύο μεγάλες κατηγορίες είναι η αρτηριακή και φλεβική θρόμβωση ανάλογα με το εάν ο θρόμβος συμβαίνει στις αρτηρίες ή τις φλέβες. Και στις δύο ο μηχανισμός δημιουργίας είναι ο ίδιος και επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες – παράγοντες κινδύνου που μπορεί να είναι επίκτητοι ή κληρονομικοί.

Στην φλεβική θρομβοεμβολική νόσο (ΦΘΝ) ο θρόμβος σχηματίζεται στις εν τω βάθει φλέβες των κάτω άκρων (εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση) και μπορεί να μετακινηθεί στους πνεύμονες και να προκαλέσει πνευμονική εμβολή (Π.Ε) .

 

Παράγοντες κινδύνου για Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσο

Η Φλεβική Θρομβοεμβολίκη Νόσος (ΦΘΝ)δεν κάνει διακρίσεις. Μπορεί να προσβάλλει όλες τις ηλικίες, φυλές και εθνικότητες άνδρες και γυναίκες.

Συγκεκριμένες καταστάσεις μπορεί να συμβάλουν σε αυτό το φαινόμενο:

  1. oΗ νοσηλεία για μεγάλο χρονικό διάστημα
  2. oΧειρουργικές επεμβάσεις
  3. oΚαρκίνος
  4. oΑκινησία
  5. oΗλικία άνω των 60
  6. oΟικογενειακό ιστορικό θρόμβωσης ή εγκεφαλικού
  7. oΚαρκίνος / χημειοθεραπεία
  8. oΤραύμα
  9. oΟιστρογόνα/ ορμονοθεραπεία
  10. oΠαχυσαρκία
  11. oΑλκοολισμός
  12. oΤοκετός

 

Οι πρώτες καρδιαγγειακές αιτίες θανάτου παγκοσμίως

Το Έμφραγμα Μυοκαρδίου αποτελεί μια δραματική μορφή θρόμβωσης, που συμβαίνει στα στεφανιαία αγγεία, δηλαδή στα αγγεία που δίνουν αίμα στην καρδιά. Συνοδεύεται από ένα μεγάλο ιατρικό και κοινωνικό κόστος και οδηγεί στο θάνατο τουλάχιστον 3.000 ανθρώπους στη χώρα μας, πολλούς στην αναπηρία με τη μορφή της καρδιακής ανεπάρκειας και πολύ περισσότερους εκτός εργασίας για το υπόλοιπο της ζωής τους, παρά τις προσπάθειες των συναφών επιστημονικών εταιρειών και της πολιτείας για καλύτερη αντιμετώπιση με την εφαρμογή της πρωτογενούς αγγειοπλαστικής σε περισσότερους ασθενείς. 20.000 νέα εμφράγματα μυοκαρδίου συμβαίνουν κάθε χρόνο στη χώρα μας επεσήμανε ο Πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ, ενώ η σοβαρή οικονομική κρίση οδηγεί 1 στους 6 πάσχοντες να εγκαταλείψει την υπολιπιδαιμική αγωγή λόγω της αυξημένης οικονομικής δαπάνης για την προμήθεια φαρμάκων σύμφωνα με στοιχεία από το πρόγραμμα πρόληψης του ΕΛ.Ι.ΚΑΡ. στο οποίο συμμετέχουν 60.000 άτομα.

 

Το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, που σχετίζεται με την κολπική μαρμαρυγή, μπορεί να είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνο, γιατί ευνοεί τη δημιουργία ευμεγέθων θρόμβων μέσα στις καρδιακές κοιλότητες. Οι ασθενείς έχουν διπλάσιες πιθανότητες να καταλήξουν με μόνιμη αναπηρία ενώ είναι πιθανότερο να χάσουν τη ζωή τους, σε σχέση με τους ασθενείς που παθαίνουν εγκεφαλικά επεισόδια, τα οποία δεν σχετίζονται με την κολπική μαρμαρυγή. Η κολπική μαρμαρυγή θεραπεύεται σε μεγάλο ποσοστό, είτε με αντιαρρυθμική φαρμακευτική αγωγή είτε με επέμβαση κατάλυσης (ablation). Στη χώρα μας έχουμε 35.000 αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια ετησίως. Να τονίσουμε ότι δυστυχώς ένα μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων δεν έχει καθόλου συμπτώματα και αγνοεί τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

300.000 Έλληνες άνω των 14 ετών πάσχουν από κολπική μαρμαρυγή με το πρόβλημα να διογκώνεται περισσότερο τα προσεχή έτη καθώς στις ηλικίες άνω των 75 ετών η συχνότητα της κολπικής μαρμαρυγής ξεπερνά το 10%.

 

Η Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος (Φ.Θ.Ν.), είναι η κύρια αιτία ενδονοσοκομειακών θανάτων παγκόσμια. Την νόσο αποτελούν η Θρόμβωση των Φλεβών και η Πνευμονική Εμβολή. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν, ότι πολλοί ασθενείς που κινδυνεύουν από ΦΘΝ δεν λαμβάνουν θρομβοπροφύλαξη, η οποία γίνεται με χορήγηση των κατάλληλων αντιθρομβωτικών φαρμάκων, με εφαρμογή ελαστικών καλτσών και με υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής, ενώ σε πολλούς άλλους δεν υποψιαζόμαστε καν ότι μπορεί να πάσχουν από φλεβική θρόμβωση.

Η Θρόμβωση προλαμβάνεται και θεραπεύεται

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της θρόμβωσης θα οδηγήσει στη μείωση των θανάτων από θρόμβωση και στη σημαντική ελάττωση των συνολικών ποσοστών θνησιμότητας αλλά και θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής παγκοσμίως. Έρευνες έδειξαν ότι η ΦΘΝ μπορεί να προληφθεί και ότι οι στρατηγικές πρόληψης μπορεί να σταματήσουν την δημιουργία του θρόμβου σε άτομα υψηλού κινδύνου.

Προς τον σκοπό αυτό υπάρχουν πρωτόκολλα ή ερωτηματολόγια - εργαλεία που με βάση την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, την φαρμακευτική αγωγή και τον τρόπο ζωής μπορούν να μας δώσουν πληροφορίες εάν ο ασθενής διατρέχει κίνδυνο θρόμβωσης στα κάτω άκρα ή στους πνεύμονες όπως και εάν ο κίνδυνος είναι υψηλού, μέτριου ή χαμηλού βαθμού. Στους ασθενείς υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται τα άτομα που υποβάλλονται σε μεγάλες χειρουργικές επεμβάσεις ή είναι καρκινοπαθείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία. Επίσης, ασθενείς που έχουν νοσήσει από θρόμβωση στο παρελθόν, ή έχουν συγγενή πρώτου βαθμού με επεισόδιο θρόμβωσης ή γνωστή θρομβοφιλία. Και τέλος, ασθενείς που έχουν κιρσούς κινδυνεύουν με θρόμβωση κατά την νοσηλεία

Οι ασθενείς υψηλού κινδύνου πρέπει να λαμβάνουν την απαραίτητη προφύλαξη η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Αντιπηκτικά φάρμακα
  • Μηχανική προφύλαξη δηλαδή ελαστικές κάλτσες ή συσκευές διαλείπουσας συμπίεσης των άκρων
  • Κινητοποίηση και ασκήσεις των άκρων

Επιπροσθέτως, ένα μεγάλο ποσοστό θρομβώσεων (60%) συμβαίνουν σε ασθενείς που λαμβάνουν νοσηλεία και συγκεκριμένα κατά την διάρκεια της νοσηλείας ή σε διάστημα μέχρι 90 ημερών με την έξοδό τους από το νοσοκομείο. Για το λόγο αυτό οι ειδικοί προτείνουν στους ασθενείς να δράσουν έγκαιρα και να ζητήσουν οι ίδιοι από το γιατρό τους μία αξιολόγηση του κινδύνου για θρόμβωση, με την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο εάν δεν ερωτηθούν.

 

Συμπτώματα και Διάγνωση της ΦΘΝ

Πολλές φορές η ΦΘΝ δεν παρουσιάζει συμπτώματα και ως εκ τούτου δύναται να μην διαγνωστεί έγκαιρα. Γι’ αυτό και η υψηλή υποψία από τους ιατρούς αλλά και τους ασθενείς είναι σημαντική. Ωστόσο τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα που έχουν οι ασθενείς παραπέμπουν σε θρόμβωση και την Πνευμονική Εμβολή.

Μερικές από τις σημαντικές για τη διάγνωση της θρόμβωσης εξετάσεις είναι:

  • η εξέταση αίματος για Δ-Διμερή (D-Dimer),
  • το υπερηχογράφημα του άνω ή κάτω άκρου (Duplex) για έλεγχο των αγγείων για θρόμβωση,
  • και, η αξονική τομογραφία με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό για διάγνωση πνευμονικής εμβολής (Π.Ε).

 

Θεραπευτική αντιμετώπιση της θρόμβωσης

Η θεραπεία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον ασθενή αλλά συνήθως αυτή περιλαμβάνει αντιπηκτικά φάρμακα τα οποία αποδομούν τον θρόμβο και προστατεύουν.

Οι συνήθεις θεραπείες είναι:

  • Αντιπηκτικά φάρμακα

Σήμερα διαθέτουμε τα νέα αντιπηκτικά φάρμακα που χορηγούνται από το στόμα με πολύ καλά αποτελέσματα και ελάχιστες παρενέργειες. Διαθέτουμε επίσης τα ενέσιμα αντιπηκτικά.

  • Μηχανικές συσκευές
  • Θρομβολυτική θεραπεία με ή χωρίς μηχανική απορρόφηση του θρόμβου

 

Οι ειδικοί κρούουν των κώδωνα του κινδύνου υπενθυμίζοντας για μία ακόμη φορά την αναγκαιότητα και τη χρησιμότητα της έγκαιρης διάγνωσης, τονίζοντας ότι η θρόμβωση μπορεί να θεραπευθεί, αλλά μακροχρόνιες επιπλοκές όπως μεταθρομβωτικό σύνδρομο και χρόνια θρομβοεμβολικής αιτιολογίας υπέρταση μπορεί να συμβούν.

Επιπλέον, επεσήμαναν ότι η χρήση των αντιπηκτικών φαρμάκων απαιτεί πολύ καλή γνώση των ενδείξεων και των παρενεργειών τους από τους θεράποντες ιατρούς, οι οποίοι θα πρέπει επίσης να γνωρίζουν και ακολουθούν τις σχετικές διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες των επιστημονικών εταιρειών.

 

 

Ιστορική αναδρομή

Η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης (Π.Η.Θ) εορτάστηκε στις 13 Οκτωβρίου το 2014 ΜΕ στόχο να αυξήσει την διεθνή γνώση σχετικά με την θρόμβωση, συμπεριλαμβανομένων των αιτιών, των παραγόντων κινδύνου, των συμπτωμάτων και την βασισμένη σε επιστημονικές αποδείξεις πρόληψη και θεραπεία καθώς επίσης, τη μείωση των θανάτων και της ανικανότητας που προκαλείται από την θρόμβωση.

Η 13η Οκτωβρίου, ως Παγκόσμια Ημέρα θεσμοθετήθηκε από την μη κερδοσκοπική Διεθνή Εταιρεία Θρόμβωσης και Αιμόστασης (International Society on Thrombosis and Haemostasis (ISTH) ) για να τιμήσει τα γενέθλια του Γερμανού ιατρού Rudolf Virchow, που πρώτος περιέγραψε το φαινόμενο της θρόμβωσης και έθεσε τις βάσεις για την περαιτέρω διερεύνηση της φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου και ιδιαίτερα της πνευμονικής εμβολής.

 

Ανθή Αγγελοπούλου

Παρακαλώ εισάγεται το όνομα χρήστη και τον κωδικό που σας έχουν δοθεί. Προσοχή! Η σύνδεση σε "κλειδωμένες" ενότητες του portal απευθύνεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες υγείας και μόνο.