Το Προεδρικό Διάταγμα για το θεσμικό πλαίσιο των αδειών ίδρυσης και λειτουργίας των Μονάδων Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (Μ.Ι.Υ.Α.) το οποίο εκκρεμούσε από το 2005 υπέγραψε ο Υπουργός Υγείας Παναγιώτης Κουρουμπλής.

Με το Διάταγμα αυτό άνοιξε επιτέλους ο δρόμος για τη θέσπιση των όρων και των προϋποθέσεων για την αποτελεσματική λειτουργία των Μονάδων, με σκοπό την παροχή αξιόπιστων υπηρεσιών υγείας.

Με αυτό τον τρόπο θα αποφευχθούν οι κίνδυνοι που απειλούν την υγεία των ιατρικώς υποβοηθούμενων γυναικών, ενώ θα είναι δυνατή και η επίτευξη του μέγιστου δυνατού αποτελέσματος της διαδικασίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Μία τέτοια τεχνική προδιαγραφή είναι η θέσπιση ελάχιστου εμβαδού των εγκαταστάσεων όπου θα πραγματοποιούνται οι σχετικές επιστημονικές παρεμβάσεις, ενώ δύο από τις βασικές προϋποθέσεις λειτουργίας των Μονάδων είναι η υποχρεωτική διασύνδεσή τους με τα νοσοκομεία, αλλά και ο αυστηρός ορισμός των εξειδικευμένων προσόντων τόσο του ιατρικού όσο και υπόλοιπου επιστημονικού προσωπικού.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι μέσω του νέου θεσμικού πλαισίου θα ενισχυθεί σημαντικά ο ιατρικός τουρισμός στην Ελλάδα, συμβάλλοντας στην περαιτέρω ανάπτυξη.

Ανθή Αγγελοπούλου

Την ανάγκη στήριξης της εξωσωματικής γονιμοποίησης στη χώρα μας, με τη ολοκλήρωση του απαραίτητου θεσμικού πλαισίου που έχει κατά επανάληψη ζητήσει ο ΙΣΑ, τόνισε ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γ. Πατούλης, στο πλαίσιο ημερίδας που διοργάνωσε το Ελληνοβρετανικό Επιμελητήριο.

Το θέμα της ημερίδας, στην οποία παρέστη και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας ήταν «η Εξωσωματική γονιμοποίηση και ο Ιατρικός τουρισμός στην Ελλάδα» και στόχος ήταν η ανάδειξη των μεγάλων πλεονεκτημάτων που διαθέτει η χώρα μας στο τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Ο πρόεδρος του ΙΣΑ τόνισε ότι η χώρα μας διαθέτει υψηλό επιστημονικό προσωπικό, με μεγάλη εξειδίκευση στον συγκεκριμένο τομέα που αποτελεί πόλο έλξης για ζευγάρια από όλο τον κόσμο.

«Η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης τους ιατρικού τουρισμού», τόνισε ο κ. Πατούλης και ζήτησε από τον υπουργό Υγείας Π. Κουρουμπλή να προχωρήσει άμεσα στην υλοποίηση των νομοθετικών προβλέψεων και στην έκδοση των απαραίτητων διαταγμάτων καθώς όπως είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΙΣΑ οι προηγούμενες πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Υγείας, δεν ανταποκρίθηκαν στο σημαντικό αυτό αίτημα.

Από την πλευρά του ο υπουργός Υγείας έχει ήδη δημιουργήσει την σχετική επιτροπή με επικεφαλή τον πρόεδρο της Επιτροπής Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής καθ. Αρ. Αντσακλή και δεσμεύθηκε ότι θα προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την στήριξη του σημαντικού αυτού τομέα και θα βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τους Ιατρικούς Συλλόγους.

Μία καινοτόμο εφαρμογή μέσω κινητών τηλεφώνων μπήκε στην  υπηρεσία της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Συγκεκριμένα η διεθνής πάροχος λύσεων Enterprise Mobility και επιχειρηματικών εφαρμογών κινητής τηλεφωνίας GLOBO, και η πρωτοποριακή στη χώρα μας και διεθνώς Ιατρική Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής ΕΜΒΡΥΟΓΕΝΕΣΙΣ, παρουσίασαν, σε παγκόσμια αποκλειστικότητα τη νέα εφαρμογή “EMBRYOGENESIS”.

Πρόκειται για μια καινοτόμα εφαρμογή, η οποία είναι ήδη διαθέσιμη, και απευθύνεται σε υπογόνιμα ζευγάρια που θα υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση, αλλά και σε όσους ενδιαφέρονται να προγραμματίσουν ιατρικό ραντεβού, προσφέροντας  τη δυνατότητα να έχουν τις πληροφορίες που αφορούν στο δικό τους κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης διαθέσιμες απευθείας από τη φορητή τους συσκευή (smartphone ή tablet).

Ειδικότερα, με την εφαρμογή “EMBRYOGENESIS”, οι χρήστες μπορούν να μηδενίσουν την ανασφάλεια και το άγχος που χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη διαδικασία, καθώς είναι για πρώτη φορά σε θέση να παρακολουθούν όλη τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης μέσα από την κινητή τους συσκευή, έχοντας πρόσβαση σε φωτογραφίες του εμβρύου σε όλες τις φάσεις της γονιμοποίησης, ενώ μπορούν να αποθηκεύουν και φωτογραφίες από τους υπερήχους που πραγματοποιούνται στα τελευταία στάδια της συγκεκριμένης διαδικασίας. Επίσης, θα μπορούν να βλέπουν το ιστορικό εξετάσεων ή προσπαθειών εξωσωματικής του παρελθόντος. Επιπρόσθετα, μέσω της εφαρμογής, εύκολα και γρήγορα, μπορούν να προγραμματίσουν το επόμενο ραντεβού με το γιατρό τους ή κάποια εξέταση, ενώ θα λαμβάνουν ειδοποίηση όταν η μέρα και η ώρα του ραντεβού πλησιάζει. 

Επισημαίνεται ότι η εφαρμογή είναι διαθέσιμη σε όλα τα λειτουργικά συστήματα, iOS, Android, Windows Phone.

Ανθή Αγγελοπούλου

Την εφαρμογή της μεθόδου NGS-Next Generation Sequencing στην προεμφυτευτική διάγνωση για την ταυτόχρονη ανάλυση όλου του γονιδίωματος με την ανίχνευση ανωμαλιών και των 46 χρωμοσωμάτων, ανέλυσαν οι επιστήμονες Ο Δρ. Μηνάς Μαστρομηνάς, Μαιευτήρας- Γυναικολόγος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής της Μονάδας “ΕΜΒΡΥΟΓΕΝΕΣΙΣ” Ob- Gyn, Specialised in Human Reproduction, ο κλινικός εμβρυολόγος και επιστημονικός υπεύθυνος της ‘ΕΜΒΡΥΟΓΕΝΕΣΙΣ’ Δρ. Stephen Davies και η Γενετίστρια, Υπεύθυνη τμήματος Προεμφυτευτικής Διάγνωσης, “ΕΜΒΡΥΟΓΕΝΕΣΙΣ” Δρ. Δήμητρα Χριστόπικου.

Η μελέτη των εμβρύων γενετικά γίνεται πριν τοποθετηθούν στη μήτρα. Με τον τρόπο αυτό προσδιορίζονται νοσήματα θανατηφόρα για τα παιδιά και φυσικά αποκλείονται γεννήσεις μη υγιών μωρών.

Επιλέγονται έμβρυα με σωστή γενετική υποδομή. Από αυτή τη μέθοδο επωφελούνται κυρίως γυναίκες που έχουν κάνει πάνω από 2 αποβολές ή έχουν υποβληθεί σε εξωσωματικές γονιμοποιήσεις και δεν κατάφεραν να μείνουν έγκυες. Και φυσικά από αυτή μπορούν να επωφεληθούν γυναίκες άνω των 40 ετών με ανωμαλίες των χρωμοσωμάτων τους.

Οι ανακοινώσεις έγιναν από την Ιατρική Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής με αφορμή την ημερίδα που θα γίνει στις 13 Σεπτεμβρίου, με στόχο την παρουσίαση των σύγχρονων εφαρμογών προεμφυτευτικής διάγνωσης, για την ταυτόχρονη ανάλυση κληρονομούμενων μονογονιδιακών νοσημάτων και ανωμαλιών όλων των χρωμοσωμάτων (46) στα έμβρυα εξωσωματικής γονιμοποίησης, με την τεχνική αλληλούχισης του DNA επόμενης γενιάς.

Στην ημερίδα θα ανακοινωθεί επίσης και, η γέννηση του πρώτου παιδιού ευρωπαϊκά, με την εφαρμογή της σύγχρονης τεχνικής karryomapping, η οποία επιτρέπει την ανάλυση των εμβρύων στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή προεμφυτευτικά σε οικογένειες με ιστορικό κληρονομικών νοσημάτων ακόμη και αν η περιοχή της μεταλλαγής δεν είναι γνωστή.

Μάλιστα, όπως ανέφερε η κα Χριστοπίκου έχουν ήδη γεννηθεί 3 παιδιά με τις δύο αυτές μεθόδους, δύο από αυτά το 2013 και ένα το τρέχον έτος 2014. Στην Ελλάδα οι μεθόδοι αυτοί γίνονται μόνο στα Ιδιωτικά Κέντρα, ενώ αντίθετα στο εξωτερικό γίνονται και στο δημόσιο τομέα. Παρόλα αυτά υπάρχουν και χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία που για λόγους βιοηθικής δεν επιτρέπουν το screening. Η Ελλάδα έχει πιο φιλελεύθερο καθεστώς.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι στη χώρα μας βρίσκονται σε διαδικασία screening δυο γονείς με κυστική ίνωση που θέλουν να κάνουν παιδί και η γυναίκα έχει ήδη κάνει 4 αποβολές με εξωσωματική.

Σε μια χώρα που οι εξωσωματικές είναι σε άνοδο, που θέλει να αναπτύξει τον ιατρικό τουρισμό και που διαθέτει περίπου 45 Κέντρα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής δεν υπάρχει σε λειτουργία το αρμόδιο όργανο ελέγχου των προδιαγραφών λειτουργίας τους. Συγκεκριμένα το ιστορικό έχει ως εξής:

Ορίστηκε το προεδρείο της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Στις 7 Μαρτίου 2014 ορίσθηκε για δεύτερη φορά το προεδρείο και τα μέλη της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής από τον πρώην Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Πρόεδρος ανέλαβε ο κ. Αριστείδης Αντσακλής, καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας  του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με αναπληρωτή το Λάμπρο Κοτσίρη, ομότιμο Καθηγητή Νομικής, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής ήταν οι:

• Κορνηλία  Δελούκα – Ιγγλέση, Καθηγήτρια Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, με αναπληρώτριά της την Καλλιόπη Καλαμπούκα, Αναπλ. Καθηγήτρια Αστικού - Εμπορικού Δικαίου στο ΤΕΙ Μακεδονίας.
• Δημήτριο Λουτράδη, Καθηγητής Μαιευτικής- Γυναικολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με αναπληρωτή του τον Απόστολο Καπώνη, Επίκουρο Καθηγητή Μαιευτικής – Γυναικολογίας, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών.
• Εμμανουήλ Καναβάκη, Καθηγητής Ιατρικής Γενετικής, Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με αναπληρωτή του τον Κωνσταντίνο Πάγκαλο, τ. Αναπληρωτή Καθηγητή Ιατρικής Γενετικής, στο Πανεπιστήμιο Παρισίων V.
• Εμμανουήλ Λασκαρίδη, Νομικό, ειδικό επιστήμονα της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, με αναπληρώτριά του την Μαρία Κανελλοπούλου – Μπότη, Νομικό, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, με γνωστικό αντικείμενο στο Δίκαιο της Πληροφορίας, με έμφαση στην πνευματική ιδιοκτησία και την προστασία  προσωπικών δεδομένων.
• Σπυρίδων Σαρρής, Ιατρό Μαιευτήρα – Γυναικολόγο, με αναπληρωτή του τον Παναγιώτη Σκολαρίκο, Συντονιστή Διευθυντή Μαιευτικής του Γ.Ν.Μ.Α «ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ».
• Μαρία Αδαμοπούλου, Μοριακό Βιολόγο – Μικροβιολόγο, M.S. Ph.D, με αναπληρωτή της το Μιχάλη Πελεκάνο, Κλινικό Εμβρυολόγο.
• Σμαρούλα Παντελή, Ιατρική Ψυχολόγο, με αναπληρώτριά της τη Μερόπη Μιχαλέλη, Ψυχαναλύτρια, Μέλος της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ενώσεως (Ι .Ρ.Α.).
• Κατραβά Βασιλική, Ιδιωτική υπάλληλο, με αναπληρώτριά της, την  Πατρίνα Παπαρηγοπούλου, Νομικό, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Παρόλα αυτά η Αρχή δεν δούλεψε ποτέ και κανένας έλεγχος δεν έγινε στα Κέντρα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής στη χώρα μας.

Τραγικά τα λάθη του Υπουργείου Υγείας απέναντι στην εξωσωματική γονιμοποίηση!

Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έλληνες επιστήμονες καθώς και οι εξελίξεις στο τομέα εξωσωματικής γονιμοποίησης συζητήθηκαν για πρώτη φορά στο 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εξωσωματικής Γονιμοποίησης, το οποίο διοργανώνει η Ελληνική Εταιρία Ιατρών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, που έγινε σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Κλινικών Εμβρυολόγων, το Νοεμβρίου του 2013 με τίτλο : "ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ  ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ".

Ο Πρόεδρος του συνεδρίου Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρωτοπόρος της μεθόδου εξωσωματικής στη χώρα μας, κ. Θέμης Μαντζαβίνος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι η Εθνική Ανεξάρτητη Αρχή που ασχολούνταν με θέματα εξωσωματικής γονιμοποίησης ξεκίνησε τη λειτουργία της για πρώτη φορά το 2005, έμεινε σε λειτουργία 5 χρόνια, αλλά το 2010 τα μέλη της παραιτήθηκαν, γιατί και οι 4 υπουργοί που πέρασαν από το υπουργείο Υγείας στο διάστημα αυτό, αδιαφόρησαν με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η λειτουργία της, γιατί στερείτο ακόμα και γραμματειακής υποστήριξης.

Σύμφωνα με τον καθηγητή του ΑΠΘ Θεσσαλονίκης κ. Βασίλη Ταρλατζή η εισήγηση που έκαναν η Ελληνική Εταιρία Ιατρών Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, και η Πανελλήνια Ένωση Κλινικών Εμβρυολόγων στον Υπουργό Υγείας για επαναπροσδιορισμό της Αρχής και επαναλειτουργία της απέφερε τα χειρότερα, αφού το Υπουργείο αποφάσισε να την επαναλειτουργήσει τοποθετώντας στις θέσεις του προέδρου και αναπληρωτή προέδρου ανθρώπους που δεν έχουν γνώση εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα Υπουργείο δεν έλαβε υπόψη του το Νόμο 3305, όπου το άρθρο 21 στην παράγραφο 1 ορίζει ότι αυτές οι θέσεις πρέπει να καταλαμβάνονται από άτομα που διαθέτουν πείρα στην εξωσωματική γονιμοποίηση.

Για το λόγο αυτό οι 3 συναρμόδιες εταιρείες εξωσωματικής γονιμοποίησης απέστειλαν πρόσφατα επιστολή στον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά καθώς και σε όλο το Κοινοβούλιο ζητώντας την επανεξέταση των 2 προτεινόμενων προσώπων για τις θέσεις του προέδρου και αναπληρωτή προέδρου τη Εθνικής Ανεξάρτητης Αρχής.

Ανάλγητο το κράτος στον τομέα εξωσωματικής

Η αναλγησία του κράτους όσον αφορά το φλέγον αίτημα των 200.000 υπογόνιμων ζευγαριών που ζητούν κάλυψη φαρμάκων για να μπουν στις προσπάθειες της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε μείωση γεννήσεων επίσης σε μείωση των εσόδων του κράτους, αφού σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του καθηγητή οικονομικών της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας κ. Νίκου Μανιαδάκη, κάθε παιδί που γεννιέται με εξωσωματική αποφέρει στον εθνικό προϋπολογισμό 60.000€ στη ζωή του. Με τις 3.000 γεννήσεις που έχουμε τα έσοδα θα έφταναν στα 180 εκατ. ευρώ.

Η αναμονή για έγκριση της δαπάνης για εξωσωματική γονιμοποίηση, στις αρμόδιες επιτροπές του ΕΟΠΥΥ, ξεπερνά τους 10 μήνες και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τον ένα χρόνο. Και όλα αυτά όταν ρατσιστικά το κράτος απαιτεί τη γυναίκα να είναι παντρεμένη και μόνο τότε και πριν την ηλικία των 40 ετών. Έτσι αποκλείονται μεγαλύτερης ηλικίας και όσες έχουν σύντροφο ή μη και ζητούν σπέρμα από τράπεζες σπέρματος.

Η γραφειοκρατία και η οικονομική κρίση, αποτελούν τροχοπέδη για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 38 ετών, που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί μέσω της εξωσωματικής γονιμοποίησης, ενώ για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 40 ετών το όνειρο αυτό παγιδεύεται στα γρανάζια του ΕΟΠΥΥ όπως τόνισε τόσο ο πρόεδρος του πρώτου αν και με καθυστέρηση παρουσίασης συνεδρίου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής κ. Θέμης Μαντζαβίνος όσο και ο για χρόνια ειδικός της επιτροπής για την εξωσωματική γονιμοποίηση κ.Ταρλατζής.

Στο μεταξύ οι γεννήσεις στην Ελλάδα συνεχώς πέφτουν ήδη η περασμένη χρονιά σημείωσε μείων 6.000 και οι κύκλοι εξωσωματικής ήταν 12.000 εκ των οποίων επιτυχείς οι 3.000, όταν το Ισραήλ με λιγότερο πληθυσμό από την Ελλάδα σημείωσε 29.000 κύκλους που ποντάρει σε αύξηση του πληθυσμού του κατά 5%.

Το κόστος για το κράτος είναι μόλις 16 εκατ. ευρώ αν εγκρίνει όλες τις αιτήσεις από τις υπολειτουργούσες επιτροπές του, όταν το σύνολο της υγείας είναι 2,8 δις ευρώ.

Τεράστιο πρόβλημα από τη συνταγογράφηση φαρμάκων που φτάνει από 500 έως 2.500€.

Ο πλέον ειδικός στην εξωσωματική γονιμοποίηση καθηγητής κ. Βασίλειος Αθανασίου τόνισε ότι η εξωσωματική στις μέρες μας είναι υπόθεση ιδιωτικών κυρίως κέντρων που σηκώνουν το βάρος των 85-90% των επιτυχημένων κυήσεων αλλά που θεωρούνται οι πρωτοπόροι όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό.

 Ο κ. Αθανασίου είπε ότι η επιτυχία της κάθε προσπάθειας έγκειται στο ότι κάθε γυναίκα αντιμετωπίζεται σαν μοναδικότητα γιατί άλλωστε ο κάθε οργανισμός είναι μοναδικός. Το ότι το κράτος απαιτεί η κάθε προσπάθεια να έχει χρονική διαφορά 4 μήνες είναι εντελώς αυθαίρετη. Όσο για την τρίτη προσπάθεια θέλει τη μεσολάβηση ενός έτους. Έτσι τα περισσότερα ζευγάρια πληρώνουν προσπάθειες και φάρμακα από την τσέπη του και η αποζημίωση του κράτους δεν ξεπερνάει τα 350€. Επιπλέον αν χρειαστεί φάρμακα ο άντρας δεν αποζημιώνονται. Η μονογονεική οικογένεια προστατεύεται όχι όμως και η μονομερής εξωσωματική.

Το κράτος αρνείται τη στήριξη της γυναίκας ειδικά τώρα που τα φάρμακα είναι πιο εξελιγμένα δεν υπάρχει κίνδυνος καρκίνου μαστού ή ωοθηκών αντιθέτως γυναίκες που είχαν προβληθεί πριν μπουν στη διαδικασία της εξωσωματικής διατήρησαν το δικαίωμά τους να γίνουν μητέρες και πολλές από αυτές το κατάφεραν. Πρόσφατα, μάλιστα, γεννήθηκε το πρώτο παιδί στην Ελλάδα από παιδί που το ίδιο είχε γεννηθεί με εξωσωματική γονιμοποίηση. Φαίνεται δηλαδή, ότι στα παιδιά που γεννιούνται με τη μέθοδο αυτή, δεν μεταβιβάζονται προβλήματα που πιθανόν είχαν οι γονείς τους προκειμένου να τεκνοποιήσουν.

Τεράστια ποσά χάνει το κράτος από τον ιατρικό τουρισμό στην εξωσωματική

Αποτέλεσμα όλου αυτού του αρνητικού και λάθος καθεστώτος αναγκάζει τα ζευγάρια να φεύγουν στο εξωτερικό . Χώρες όπως η Ισπανία, το Βέλγιο και η Τσεχία έχουν μεγάλη αποδοχή. Η Ισπανία για παράδειγμα δέχεται 11.000 ζευγάρια ετησίως, δηλαδή 22.000 άτομα για διαμονή. Αν στα έσοδα του κράτους από τη διαμονή και τη διατροφή προσθέσουμε και τα έσοδα της εξωσωματικής καταλαβαίνουμε πόσο αποδοτική είναι η μέθοδος και πόσο στηρίζει τον ιατρικό τουρισμό. Το τραγικό σε αυτή την περίπτωση είναι ότι το κόστος στη χώρα μας είναι πολύ μικρότερο και η και από την Ευρώπη και από την Αμερική και η ποιότητα παροχής υπηρεσιών υψηλότερη. Επίσης, διαθέτουμε στο τομέα της εξωσωματικής επιστήμονες διεθνώς αναγνωρισμένους.

Από το 1978, που γεννήθηκε το 1ο παιδί με τη μέθοδο της εξωσωματικής γονιμοποίησης, μέχρι σήμερα, έχουν γεννηθεί περίπου 5 εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα, η μέθοδος εφαρμόζεται τα τελευταία 25 χρόνια και έχουν γεννηθεί περίπου 50.000 παιδιά, δηλαδή το 3-5% των γεννήσεων κάθε χρόνο προέρχεται από εξωσωματική γονιμοποίηση.

Πρόταση για ανασύσταση της Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Στο εν λόγω συνέδριο, μίλησε για την σύσταση, λειτουργία, εγκατάλειψη και απαξίωση της Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής η πρώτη και μοναδική Πρόεδρος της Αρχής, Καθηγήτρια Ξ. Σκορίνη-Παπαρρηγοπούλου, η οποία το χαρακτήρισε «ρέκβιεμ»… Η Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής γεννήθηκε με αποστολή την εποπτεία της εφαρμογής των ν. 3089/2002 και 3305/2005 και γενικότερα τον έλεγχο του ευαίσθητου πεδίου της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Η Αρχή άρχισε να λειτουργεί τον Δεκέμβριο 2005 με μέλη ( 8 τακτικά, 8 αναπληρωματικά, ο Πρόεδρος και ο Αναπληρωτής του) που είχαν άριστη επιστημονική γνώση του πεδίου και κύρος. Όλων οι ιδιότητες προβλέπονται από το ν. 3305/2005 και στα πρώτα μέλη ήταν η Καθηγήτρια Έ. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη και ο Καθηγητής Θ. Παπαχρίστου.

Η εν λόγω Αρχή αποτελεί Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή με αρμοδιότητες εποπτικές, γνωμοδοτικές και ελεγκτικές: όπως είναι η χορήγηση και ανάκληση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας μονάδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τραπεζών κρυοσυντήρησης και ο έλεγχός τους, η χορήγηση άδειας για διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας σε ανθρώπινους γαμέτες, η χορήγηση άδειας για διενέργεια προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης για πρόληψη γενετικών νοσημάτων, η χορήγηση άδειας υποβολής σε εξωσωματική γονιμοποίηση οροθετικών ατόμων, η καταγγελία στις δικαστικές αρχές τυχόν παραβάσεων του νόμου, αλλά και η επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεως και τέλος, η τήρηση εθνικών μητρώων στα οποία θα καταγράφονταν τα αποτελέσματα σε εθνικό επίπεδο της εφαρμογής της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε όλες τις μονάδες ανά την Ελλάδα και το έργο της καταγραφής των απόρρητων στοιχείων δοτών και ληπτών γεννητικού υλικού.

Η Αρχή λειτούργησε αδιάλειπτα επί 4,5 χρόνια. Συνέταξε και δημοσίευσε στο ΦΕΚ τον Κανονισμό λειτουργίας της και κατέθεσε στις υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας για προώθηση το σχέδιο 3 προεδρικών διαταγμάτων, ωστόσο εξαιτίας της παντελούς έλλειψης ενδιαφέροντος από την πλευρά των ιθυνόντων, μόνο το ένα ολοκληρώθηκε.

Η Αρχή επίσης εξέδωσε δύο αποφάσεις στο ΦΕΚ για φλέγοντα θέματα: όπως είναι οι προϋποθέσεις τεχνητής γονιμοποίησης σε οροθετικά άτομα και η αποζημίωση για δότες γεννητικού υλικού και μία Οδηγία στο ΦΕΚ για δωρεά ωαρίων. Επιπροσθέτως, χορήγησε 4 άδειες για μεγάλες επιστημονικές έρευνες στο Ινστιτούτο Τεχνολογικής Έρευνας της Κρήτης, το Ανοσοβιολογικό τμήμα του Μαιευτηρίου Έλενα, τη μαιευτική κλινική του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και το Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Νοσοκομείου Παίδων. Ωστόσο απορρίφθηκε άδεια από την Αρχή και τούτο διότι η προτεινόμενη έρευνα υπέκρυπτε αναπαραγωγική κλωνοποίηση. Επιπλέον, εξέδωσε γνωμοδοτήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα των μονάδων και απάντησε σε πολλά ερωτήματα των μονάδων και των γιατρών.

Στο τέλος άρχισε να συντάσσει τον Κώδικα Δεοντολογίας της. Όλες οι παραπάνω πολύ σημαντικές ενέργειες της Αρχής είχαν σκοπό στο να μπει τάξη στο πεδίο της εξωσωματικής γονιμοποίησης και να περιοριστεί η ανομία που επικρατούσε μέχρι το 2005 στο πεδίο αυτό. Δυστυχώς, οι αρμόδιοι φορείς δεν ενδιαφέρθηκαν για το θεσμικό ρόλο και τις δραστηριότητες της Αρχής, με θλιβερό αποτέλεσμα τελικά την απαξίωση του έργου της Αρχής και τη διαρκή παρεμπόδιση κάθε δραστηριότητάς της. Ουδέποτε ακούστηκαν οι εκκλήσεις των μελών της Αρχής προς τους εκάστοτε Υπουργούς για γραμματειακή τουλάχιστον υποστήριξη στο λαμπρό, δύσκολο και αξιέπαινο έργο της Αρχής. Άλλωστε, τα μέλη της Αρχής δεν πληρώθηκαν ποτέ τις νόμιμες αποδοχές τους και πλήρωναν μόνοι τους τα έξοδα όπως είναι για παράδειγμα η αμοιβή λογιστή. Στην τελευταία φάση λειτουργίας της Αρχής τα μέλη αντιμετώπισαν αδιαφορία από τους αρμόδιους φορείς, οι οποίοι έφτασαν να αμφισβητήσουν επίσημα το ρόλο και τις αρμοδιότητες της Αρχής. Έτσι με την πάροδο του χρόνου, αυτή η στάση της Διοίκησης και πολιτικής ηγεσίας οδήγησε τον Ιούνιο 2010 σε παραίτηση. Συνεπώς, μη υπάρχουσας Αρχής, η εφαρμογή της εξωσωματικής γονιμοποίησης επέστρεψε στο παλιό καθεστώς αυθαιρεσίας, κάτι που σημαίνει ότι κατέστη ανέφικτη η αδειοδότηση των μονάδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και των τραπεζών κρυοσυντήρησης. Ποτέ δεν ξεκίνησε η εθνική καταγραφή των αποτελεσμάτων της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε εθνικό επίπεδο, κατέστη ανέφικτη κάθε ερευνητική δραστηριότητα και έμειναν εκκρεμή όλα τα ερευνητικά πρωτόκολλα που έχουν εγκριθεί.

Στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων κατέθεσε ο Πρόεδρος του ΙΣΑ

Τις θέσεις του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών κατέθεσε πριν μερικούς μήνες, στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής με αφορμή τη συζήτηση επί του νομοσχεδίου για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ), ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργος Πατούλης.

Ο κ. Πατούλης τόνισε την αναγκαιότητα του θεσμού των Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας (ΜΗΝ), σημειώνοντας ότι το κατατεθέν νομοσχέδιο συμπεριλαμβάνει διάταξη για τις ΜΗΝ, με την οποία απλουστεύεται η διαδικασία έκδοσης των αναγκαίων κανονιστικών πράξεων ενεργοποίηση τους, κάτι πολύ σημαντικό για την εξοικονόμηση πόρων στην υγεία, τη γρήγορη διακίνηση των ασθενών και τον περιορισμό των νοσοκομειακών λοιμώξεων.

Παράλληλα, επεσήμανε την αναγκαιότητα αδειοδότησης με πιστοποιημένο τρόπο των Κέντρων Εξωσωματικής Γονιμοποίησης για να διασφαλιστεί η λειτουργία τους μέσα από ένα θεσμοθετημένο νομικό πλαίσιο.

Ανθή Αγγελοπούλου