Με αφορμή τις εξελίξεις της φαρμακευτικής πολιτικής η Γενική Συνέλευση του PhRMA Innovation Forum μετά την ψηφοφορία για το νέο Πρόεδρο, στάθηκε στα θέματα που αφορούν άμεσα τις εταιρείες, λέγοντας ότι με τα νέα μέτρα λογχεύει ο κίνδυνος να μειωθεί η κυκλοφορία νέων φαρμάκων ή ακόμα και να γίνει μη βιώσιμη, με συνέπεια τη σταδιακή υποβάθμιση της ποιότητας της παρεχόμενης φαρμακευτικής φροντίδας και της υγείας των ασθενών στη χώρα μας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, τα νέα φάρμακα που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα μεταξύ 1995 – 2010, προσέθεσαν κατά μέσο όρο 11 μήνες ζωής στον Έλληνα πολίτη. Οι χώρες που καθυστερούν την εισαγωγή νέων φαρμάκων έχουν να επιδείξουν κατά μέσο όρο, περίπου 5,5 έτη χαμηλότερο προσδόκιμο ζωής από την Ελλάδα. Τα νέα μέτρα θέτουν σε κίνδυνο την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες και τα οφέλη που αυτές προσφέρουν.
Όπως ανέφεραν οι εκπρόσωποι του PhRMA Innovation Forum, το 2016 οι φαρμακευτικές εταιρείες κλήθηκαν να καταβάλλουν πλέον του 1 δις ευρώ σε υποχρεωτικές εκπτώσεις (rebates) και επιστροφές (clawbacks),παρέχοντας επί της ουσίας δωρεάν 1 στα 4 φάρμακα που αποζημιώθηκε από τον ΕΟΠΥΥ και 1 στα 3 φάρμακα που χορηγήθηκε στους νοσηλευθέντες στα δημόσια νοσοκομεία. Μάλιστα η πρόσθετη δαπάνη της φαρμακευτικής περίθαλψης των ανασφάλιστων πολιτών (περίπου 120 εκ ευρώ ετησίως) καλύπτεται από τις φαρμακευτικές εταιρείες μέσω του μηχανισμού του clawback. Είναι προφανές λοιπόν, ότι η βιωσιμότητα της φαρμακευτικής βιομηχανίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του συστήματος φαρμακευτικής περίθαλψης συνολικά. Δυστυχώς όμως, με τα νέα μέτρα οι υποχρεωτικές εκπτώσεις αυξάνονται. Σε πολλά προϊόντα, αυτές θα ξεπερνούν το 50% ή και 60% της τιμής παραγωγού, η οποία είναι από τις χαμηλότερες - σε αρκετές περιπτώσεις η χαμηλότερη τιμή - στην Ε.Ε. Μια τέτοια εξέλιξη είναι πιθανόν να στείλει αρνητικά μηνύματα ως προς την δυνατότητα και την προοπτική επιχειρηματικών επενδύσεων στη χώρα μας, όχι μόνο στο φαρμακευτικό κλάδο, αλλά και στην οικονομία γενικότερα.
Εστιάζοντας σε επιβολή νέων rebates και clawbacks, οι εκπρόσωποι του PhRMA Innovation Forum επεσήμαναν ότι τα νέα μέτρα δεν ενθαρρύνουν την υλοποίηση διαρθρωτικών και ήδη νομοθετημένων μεταρρυθμίσεων, όπως τα υποχρεωτικά θεραπευτικά πρωτόκολλα, τα μητρώα ασθενών, η ανάλυση δεδομένων για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, η εξοικονόμηση - μέσω μειωμένων τιμών και αυξημένων όγκων – από τα φάρμακα εκτός πατέντας. Υπάρχουν γενικόλογες αναφορές που δεν αποτελούν ένα συνεκτικό και λειτουργικό πλαίσιο για την εκλογίκευση του συστήματος, για την εξειδίκευση των οποίων η ερευνητική φαρμακευτική βιομηχανία μπορεί και πρέπει να συμβάλλει ουσιαστικά. Ειδικά, όπως λένε, ο τρόπος που τίθεται η εισαγωγή της αξιολόγησης των τεχνολογιών υγείας, οδηγεί σε αναπόφευκτη καθυστέρηση εισαγωγής των νέων φαρμάκων και όχι στη θεσμοθέτηση ενός μηχανισμού βελτίωσης της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας της παρεχόμενης φροντίδας.
Η γενικότερη αντίληψη των μέτρων εμπεριέχει τη λανθασμένη παραδοχή ότι τα νέα φάρμακα είναι υπεύθυνα για την αύξηση του κόστους της φαρμακευτικής φροντίδας. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι κατ’ έτος τα νέα φάρμακα που εισήχθησαν την προηγούμενη τριετία δεν ξεπερνούν το 10 – 15% των φαρμακευτικών αγορών του ΕΟΠΥΥ. Η πιθανή εξοικονόμηση μέσω του πρόσθετου έκτακτου τέλους του 25% στα νέα φάρμακα ως απόλυτο μέγεθος είναι πάρα πολύ μικρή σχετικά με τον κίνδυνο μη κυκλοφορίας των νέων φαρμάκων.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του PhRMA Innovation Forum, η ερευνητική φαρμακευτική βιομηχανία παραμένει δεσμευμένη στην αναζήτηση λύσεων που θα βελτιώνουν την υγεία των πολιτών και θα οδηγούν σε βελτιστοποίηση της χρήσης των δημόσιων και ιδιωτικών δαπανών. Γι αυτό και καλεί την πολιτεία να αναζητήσουν λύσεις από κοινού προκειμένου να εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα του συστήματος αλλά τη βελτίωση της ποιότητας της φροντίδας υγείας.
Ανθή Αγγελοπούλου