Την εύρυθμη λειτουργία του Νοσοκομείου Σύρου και των Κέντρων Υγείας με περαιτέρω ενίσχυσή τους υποσχέθηκε ο Αναπληρωτής Υπουργός Υγείας Λεωνίδας Γρηγοράκος στη συνάντηση εργασίας που είχε με τον Γενικό Διευθυντή του ΚΕΕΛΠΝΟ κο Θεόδωρο Παπαδημητρίου και τον Διοικητή του Γενικού Νοσοκομείου Σύρου «Βαρδάκειο και Πρώιο» κο Ιώαννη Πετράκη.

Ο κος Γρηγοράκος ενέκρινε την οικονομική ενίσχυση του προϋπολογισμού του Νοσοκομείου και την άμεση ενίσχυσή του με ιατρικό προσωπικό, ώστε να αποφευχθούν τυχόν προβλήματα κατά τη θερινή περίοδο, λόγω και της αυξημένης τουριστικής κίνησης στο χώρο ευθύνης του Νοσοκομείου Σύρου.

Παράλληλα σε συνεργασία με το ΚΕΕΛΠΝΟ δρομολογήθηκαν οι διαδικασίες υποστήριξης του Νοσοκομείου και των Κέντρων Υγείας σε θέματα Δημόσιας Υγείας. Ο κος Γρηγοράκος θα επισκεφτεί το Νοσοκομείο Σύρου προκειμένου να συζητήσει με τους φορείς και να δώσει επιτόπου λύσεις σε χρονίζοντα προβλήματα στον χώρο της υγείας.

Επίσης ο Υπουργός Αναπληρωτής τόνισε ότι το Νοσοκομείο Σύρου θα ενταχθεί κατά προτεραιότητα στο νέο σύστημα υποστήριξης κρίσιμων θεμάτων υγείας της νησιωτικής περιοχής του Αιγαίου (task force).

Αναστάτωση έχει προκαλέσει η επιδημία του θανατηφόρου ιού Έμπολα, ο οποίος παρατηρείται στη Δυτική Αφρική και συγκεκριμένα στη Γουινέα, τη Σιέρα Λεόνε, τη Λιβερία και τη Νιγηρία. Στη Νιγηρία μάλιστα τα κρούσματα έφτασαν τα 1.323 εκ των οποίων 729 κατέληξαν την προηγούμενη εβδομάδα.

Σύμφωνα με αναφορές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και των Γιατρών χωρίς Σύνορα ο ιός εξαπλώνεται και σε άλλες χώρες. Στη Μεγάλη Βρετανία έχει σημάνει συναγερμός και οι αρμόδιες αρχές ελέγχουν όποιον θεωρούν ότι παρουσιάζει συμπτώματα της ασθένειας.

Κατόπιν τούτου η Βουλευτής Β’ Αθηνών της Ν.Δ., Παναγιώτα Ιακωβίδου κατέθεσε επερώτηση στη Βουλή για το αν έχουν ληφθεί ειδικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας από την πιθανότητα εμφάνισης κρουσμάτων.

Ωστόσο, οι Υγειονομικές Αρχές της χώρας μας με ανακοίνωση τους ενημερώνουν ότι βρίσκονται σε ετοιμότητα. Σε σύσκεψη που έγινε στο Υπουργείο Υγείας με τη συμμετοχή όλων των φορέων, ΚΕΕΛΠΝΟ, ΕΚΕΠΥ και Σχολή Δημόσιας Υγείας, διασφαλίστηκε η ετοιμότητα σε ενδεχόμενη απειλή ενώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις η Ελλάδα έχει χαμηλό βαθμό επικινδυνότητας σε ότι αφορά τον κίνδυνο εισόδου του ιού αλλά κρίνεται σκόπιμο να αυστηροποιηθούν οι ταξιδιωτικές οδηγίες προς τον γενικό πληθυσμό, να ενισχυθεί το επίπεδο ετοιμότητας στις πύλες εισόδου της χώρας, ειδικότερα σε ότι αφορά το μεταναστευτικό πληθυσμό και τέλος να επαναπροσδιορισθεί λεπτομερώς ο σχεδιασμός διαχείρισης ενδεχόμενου ύποπτου περιστατικού.

1^ον ΣΥΣΤΗΝΕΤΑΙ ΚΑΤ΄ΑΡΧΗΝ , ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΟΣΟΥΣ ΕΧΟΥΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΕΙ Η ΕΠΙΘΥΜΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΟΥΝ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Δ. ΑΦΡΙΚΗΣ,ΟΠΩΣ ΓΟΥΙΝΕΑ, ΛΙΒΕΡΙΑ, ΣΙΕΡΑ ΛΕΟΝΕ και ΝΙΓΗΡΙΑ Ν΄ΑΠΟΦΥΓΟΥΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΑΥΤΗ ΤΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ, ΕΦΟΣΟΝ ΔΕΝ ΣΥΝΤΡΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΣΟΒΑΡΟΣ ΛΟΓΟΣ.

Σε περίπτωση που θεωρηθεί ανέφικτη αυτή η επιλογή θα πρέπει να λαμβάνονται αυστηρά μέτρα προφύλαξης στη χώρα προορισμού για την αποφυγή μόλυνσης από τον ιό, βάσει των λεπτομερών υποδείξεων του ΚΕΕΛΠΝΟ: Αποφυγή επαφής με οποιουδήποτε τύπου βιολογικό υλικό (ιστούς , αίμα, σπέρμα, σάλιο κλπ), και μολυσμένα αντικείμενα , προφυλαγμένη σεξουαλική επαφή, αποφυγή κατανάλωσης κρέατος αγρίων ζώων, κλπ.

Ο ιός είναι μολυσματικός μόνο από άτομα που έχουν εμφανίσει ήδη πυρετό, ή επώαση διαρκεί από 2 έως 21 μέρες, και   μπορεί να μεταδοθεί και από ιστούς νεκρών σωμάτων , όπως και από άγρια ζώα.

2^ον Στις πύλες εισόδου της χώρας, ειδικότερα σε αεροδρόμια, αεροπορικές εταιρείες που συνδέουν τη χώρα μας με τις προαναφερόμενες ύποπτες χώρες επιδημίας, ειδικά μέτρα προφύλαξης (ενημέρωση ,παρακολούθηση, απομόνωση σε περίπτωση εμφάνισης πυρετού κλπ),θα πρέπει να ληφθούν από τα πληρώματα, (αεροπλάνων ή πλοίων), στη βάση των λεπτομερών υποδείξεων των εγκυκλίων των Υγειονομικών Αρχών (ΚΕΕΛΠΝΟ,ΓΕΝ.Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ,ΕΚΕΠΥ).

Σε ότι αφορά την ενημέρωση και διαχείριση ύποπτων περιστατικών επιβατών που μπορεί να εισέρχονται με πυρετό ή /και άλλα συμπτώματα στη χώρα έχει καταρτισθεί λεπτομερής σχεδιασμός, για τις οδηγίες ατομικών και συλλογικών μέτρων αποφυγής μετάδοσης του ιού (ΚΕΕΛΠΝΟ) , μεταφοράς μέσω ΕΚΑΒ, παρακολούθησης και κλινικής αντιμετώπισης σε Νοσοκομειακές Μονάδες Ειδικών Προδιαγραφών (ΕΚΕΠΥ).

3^ον Σε ότι αφορά το μεταναστευτικό πληθυσμό, για τους μεν ήδη φιλοξενούμενους σε Κέντρα Υποδοχής η κατάσταση είναι ελεγχόμενη, για τους παράνομα εισερχόμενους στη χώρα το ποσοστό αφίξεων από τις «ύποπτες» χώρες είναι από απειροελάχιστο έως μηδενικό, εφόσον το ΕΚΕΠΥ έχει καταγράψει μόνο 1 μετανάστη σε 6.500 πρόσφατες αφίξεις. Σε κάθε περίπτωση όμως οι αρμόδιες αρχές υποδοχής (Λιμενικό , Υγειονομικές Μονάδες, Τοπική Αυτοδιοίκηση κλπ), έχουν ήδη ενημερωθεί μέσω συστηματικών οδηγιών από το ΚΕΕΛΠΝΟ και το Υπουργείο Υγείας.

Η 28η Ιουλίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ιογενούς Ηπατίτιδας. Στόχος της συγκεκριμένης ημέρας είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από τις ιογενείς ηπατίτιδες, η ενημέρωση για τους τρόπους μετάδοσης, πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας των ατόμων που έχουν προσβληθεί αλλά και η εξάλειψη της αδικαιολόγητης ανησυχίας, του φόβου και των προκαταλήψεων που οδηγούν στη συναισθηματική και κοινωνική απομόνωση των ατόμων που έχουν μολυνθεί.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) καταβάλλει προσπάθεια για την πρόληψη της μετάδοσης των Ιογενών Ηπατιτίδων, τη βελτίωση της περίθαλψης και της ποιότητας ζωής, καθώς και τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων των προσβληθέντων από τη νόσο ατόμων.

Το Φεβρουάριο του 2013, το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. εξέδωσε νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες Θεραπευτικής Παρέμβασης σε ασθενείς με λοίμωξη με τον ιό της ηπατίτιδας Β ή C με βάση τα τελευταία βιβλιογραφικά δεδομένα. Οι εν λόγω οδηγίες έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.: www.keelpno.gr Λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στις θεραπευτικές επιλογές έναντι της ηπατίτιδας C οι εν λόγω οδηγίες βρίσκονται ξανά υπό αναθεώρηση και σύντομα θα δημοσιευτούν επικαιροποιημένες.

Η ιογενής ηπατίτιδα εξακολουθεί να μαστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη και αποτελεί τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Η Ελλάδα ανήκει στις περιοχές με ενδιάμεση ενδημικότητα και υπολογίζεται ότι 300.000 άνθρωποι είναι φορείς της ηπατίτιδας Β. Πρόσφατες μελέτες σε διάφορες πληθυσμιακές ομάδες εκτιμούν τον επιπολασμό της HBV λοιμώξεως μεταξύ 0,84% (αιμοδότες) και 2,6% (γενικός πληθυσμός). Η ηπατίτιδα Β προκαλείται από τον ιό της ηπατίτιδας Β. Σε όλο τον κόσμο περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια άτομα έχουν μολυνθεί με τον ιό της ηπατίτιδας Β, από τα οποία περίπου 350 εκατομμύρια άτομα είναι χρόνιοι φορείς.

Η μετάδοση της ηπατίτιδας Β γίνεται από μολυσμένα με αίμα αντικείμενα (π.χ. σύριγγες, ξυραφάκια, βελόνες), από σεξουαλική επαφή ή από τη μητέρα στο παιδί. Ο εμβολιασμός έναντι της ηπατίτιδας Β είναι ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της νόσου και των επιπλοκών της.

Για τη χρόνια ηπατίτιδα Β υπάρχουν σήμερα φάρμακα τα οποία δρουν ενισχύοντας την άμυνα του οργανισμού, μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό του ιού και επιβραδύνοντας την ηπατική νόσο, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις μπορούν ακόμα και να εκριζώσουν τον ιό. Η χορήγησή τους γίνεται μόνο από εξειδικευμένους γιατρούς και πάντα κάτω από ιατρική παρακολούθηση.

Για την Ηπατίτιδα C το ποσοστό της λοίμωξης στο γενικό πληθυσμό της Ελλάδας υπολογίζεται σε 1.9%, δηλαδή περίπου 200.000 άτομα έχουν μολυνθεί από τον ιό. Παγκοσμίως αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, γιατί παρουσιάζει ευρεία γεωγραφική κατανομή. Από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας έχει υπολογιστεί ότι το 3% του πληθυσμού της γης, δηλαδή 200 εκατομμύρια άτομα, είναι χρόνιοι φορείς της νόσου.

Ο ιός της ηπατίτιδας C μεταδίδεται από μολυσμένα με αίμα αντικείμενα (π.χ. σύριγγες, ξυραφάκια, βελόνες) και σπάνια από σεξουαλική επαφή ή από τη μητέρα στο παιδί της. Οι ασθενείς με χρόνια λοίμωξη διατρέχουν κίνδυνο για ανάπτυξη κίρρωσης και ηπατοκυτταρικού καρκίνου. Δεν υπάρχει εμβόλιο ή άλλο μέσο προφύλαξης.

Η χρήση συνδυασμού αντι-ιικών φαρμάκων έχει συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας C. Οι ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C θα πρέπει να έχουν τακτική ιατρική παρακολούθηση, να μην καταναλώνουν αλκοόλ, να μη λαμβάνουν φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία και να εμβολιάζονται για την ηπατίτιδα Α και Β. Συνδυασμένη θεραπεία, με υποδόριες ενέσεις πεγκυλιωμένης ιντερφερόνης και δισκίων ριμπαβιρίνης, είναι σήμερα η θεραπεία εκλογής για όσους ασθενείς υπάρχει ένδειξη θεραπευτικής παρέμβασης. Η χορήγηση αυτών των φαρμάκων θα πρέπει να γίνεται κάτω από στενή ιατρική παρακολούθηση λόγω των συχνών παρενεργειών. Το ποσοστό ανταπόκρισης κυμαίνεται από 40% ως 80%.

H κυκλοφορία νέας γενιάς φαρμάκων τα τελευταία χρόνια άλλαξε ριζικά το τοπίο στη θεραπεία των ασθενών με χρόνια HCV λοίμωξη (ηπατίτιδα C). Τα νέα φάρμακα χορηγούνται ως δισκία, έχουν ισχυρή αντι-ιική δράση και αυξάνουν το ποσοστό ανταπόκρισης στη θεραπεία με ταυτόχρονη μείωση της διάρκειάς της.

Η εφαρμογή τους πρέπει να γίνεται από καλά ενημερωμένους γιατρούς με συνεχή επιτήρηση και κλινικοεργαστηριακή παρακολούθηση των ασθενών.

Πληθώρα νέων φαρμάκων, που έχουν ανταπόκριση 95%- 98%, βρίσκονται σε στάδιο κλινικών δοκιμών. 

Η τήρηση των κανόνων υγιεινής αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο στην πρόληψη της ηπατίτιδας Α , για την οποία υπάρχει αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο, το οποίο έχει συμπεριληφθεί στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμού. Ετησίως εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο 1,5 εκατ. νέες περιπτώσεις ηπατίτιδας Α και η μετάδοση του ιού ευνοείται κυρίως από τις κακές συνθήκες διαβίωσης.

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών που λαμβάνονται από το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. για την καταπολέμηση της ηπατίτιδας, το γραφείο του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. στη Θεσσαλονίκη σε συνεργασία με το προσωπικό του Thess Checkpoint και το σύλλογο ασθενών ήπατος «ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ» θα υλοποιήσουν στις 28 Ιουλίου ενημερωτικές παρεμβάσεις στην Πλατεία Αριστοτέλους από τις 10:00 π.μ. έως τις 14:00μ.μ.

Στόχος των παρεμβάσεων είναι η καλύτερη ενημέρωση του γενικού πληθυσμού σε θέματα που αφορούν τους τρόπους μετάδοσης και προφύλαξης, καθώς και την αναγκαιότητα εξέτασης.

Το Γραφείο Ηπατιτίδων του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. είναι στη διάθεση του κοινού και των επαγγελματιών υγείας για οποιαδήποτε διευκρίνιση ή πληροφορία στα τηλέφωνα: 210 5215179-210 και 210 5212183, ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Θεσσαλονίκης: 2310-243363, 2310-229139, καθώς και στο διαδίκτυο: www.keelpno.gr.

Σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσε το ΚΕΕΛΠΝΟ κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Συντονιστικής Επιτροπής παρακολούθησης και υλοποίησης Σχεδίου Δράσης για την αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης στους χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών, προϊούσα αύξηση των κρουσμάτων φαίνεται να υποχωρεί.

Η επιδημία ΗIV, παρουσίασε σημαντική αύξηση στους ΧΕΝ (χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών), το 2011 αλλά τα επιδημιολογικά στοιχεία του 2013 δείχνουν σαφή υποχώρηση, πιθανότατα και χάρη στην άμεση ανταπόκριση και την επέκταση των προγραμμάτων παρέμβασης σ’ αυτή την πληθυσμιακή ομάδα. Η εγρήγορση ωστόσο και η συνεχής παρουσία παρέμβασης στο χώρο είναι αναγκαία.

Ανθή Αγγελοπούλου

Για πέμπτη συνεχή χρονιά το Κέντρο Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) θα συμμετάσχει ως επίσημος υποστηρικτής στις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Athens Pride 2014 στις 14 Ιουνίου. Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., ως οργανισμός που δραστηριοποιείται στο χώρο της Δημόσιας Υγείας, προσδίδει ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και τη μείωση του κοινωνικού στίγματος.

Εντασσόμενο στους μεγάλους υποστηρικτές του Φεστιβάλ, ο Οργανισμός έχει την ευκαιρία να παράσχει στοχευμένη ενημέρωση σε θέματα πρόληψης από τον ιό HIV και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, καθώς και στην άμβλυνση των κοινωνικών διακρίσεων.

Για το σκοπό αυτό θα πραγματοποιηθεί διανομή ενημερωτικού υλικού από εξειδικευμένο προσωπικό του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. σε ειδικά διαμορφωμένο stand από τις 12:00 έως τις 24:00 της 14^ης Ιουνίου στην πλατεία Κλαυθμώνος.

Στη φαρέτρα των επιστημόνων προστίθεται η νέα μορφή της ήδη εγκεκριμένης θεραπείας με τοσιλιζουμάμπη που πλέον, εκτός της αποτελεσματικότητας της καθώς και του προφίλ ασφάλειας της, παρέχει ένα ακόμη πλεονέκτημα: χορηγείται πλέον και υποδόρια βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών με Ρευματοειδή Αρθρίτιδα. Ο λόγος για την τοσιλιζουμάμπη, τον μοναδικό βιολογικό παράγοντα κατά του υποδοχέα της IL-6, ο οποίος είναι διαθέσιμος από το 2009 σε ενδοφλέβια μορφή και πλέον εγκρίθηκε το 2014 και για υποδόρια χορήγηση, είτε ως μονοθεραπεία, είτε συνδυαστική θεραπεία με συνθετικά τροποποητικά της νόσου (csDMARDs). Το νέο υποδόριο σκεύασμα της τοσιλιζουμάμπης πήρε έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη θεραπεία της μέτριας έως σοβαρής ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) σε ασθενείς με μη ανοχή ή αποτυχία ανταποκρίσης σε άλλες θεραπείες για τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Η έγκριση της υποδόριας τοσιλιζουμάμπης είναι σημαντική διότι δίνει σε γιατρούς και ασθενείς τη δυνατότητα να επιλέξουν τη θεραπεία που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες τους. Πλέον η θεραπεία μπορεί να γίνει είτε στο σπίτι με τη νέα υποδόρια μορφή, είτε σε νοσοκομείο/κλινική με την ενδοφλέβια χορήγηση.

Σύμφωνα με μελέτη του 2008, το ετήσιο συνολικό κόστος αντιμετώπισης της ρευματοειδούς αρθρίτιδας στην Ελλάδα ανέρχεται στα 487.000.000€, ποσό που περιλαμβάνει όχι μόνο το κόστος της φαρμακευτικής περίθαλψης και το κόστος της άτυπης φροντίδας, αλλά και τις έμμεσες δαπάνες που προκύπτουν από τη προκαλούμενη από τη νόσο ανικανότητα. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, αποτελεί για την Ελλάδα την κύρια αιτία νοσηρότητας σε 5 από 6 δείκτες για ασθενείς ηλικίας 65 ετών, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί τη 2^η αιτία κατανάλωσης συνταγογραφούμενων ή μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων.

Η έγκριση του νέου σκευάσματος της τοσιλιζουμάμπης βασίστηκε στα δεδομένα των μελετών φάσης III SUMMACTA και BREVACTA. Η μελέτη SUMMACTA έδειξε ότι η αποτελεσματικότητα και η ανεκτικότητα του υποδόριου σκευάσματος ήταν συγκρίσιμη με αυτή του ενδοφλέβιου. Επιπρόσθετα, το υποδόριο επέδειξε μακροχρόνια αποτελεσματικότητα και μειωμένη εξέλιξη της αρθρικής βλάβης σε διάστημα 48 εβδομάδων συγκριτικά με το εικονικό φάρμακο στη μελέτη BREVACTA. Να σημειωθεί ότι το υποδόριο σκεύασμα της τοσιλιζουμάμπης θα διατίθεται μέσω προγεμισμένης σύριγγας. Η κυκλοφορία του έχει εγκριθεί εκτός από την Ευρώπη στην Ιαπωνία και στις Ηνωμένες Πολιτείες ήδη από το 2013.

Στις 24 Οκτωβρίου 2013 πραγματοποιήθηκε από το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. σε συνεργασία με την 3^η και 4^η ΥΠΕ, στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, ημερίδα με δύο θέματα «Το Εθνικό Αρχείο Νεοπλασιών» και «Οι Ενδονοσοκομειακές Λοιμώξεις από Πολυανθεκτικά Παθογόνα».

Στην ημερίδα παρευρέθησαν η Υφυπουργός Υγείας κα Ζέττα Μακρή, η Πρόεδρος του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ., κα Τζένη Κρεμαστινού, ο διοικητής και υποδιοικητής της 3^ης ΥΠΕ κος Δ. Ανδρεόπουλος και Π. Νάνος, ο διοικητής και υποδιοικητής της 4^ης ΥΠΕ Θ. Βεντούρης και Π. Παπαδόπουλος, οι διοικητές και οι Επιτροπές Νοσοκομειακών Λοιμώξεων των νοσοκομείων που εντάσσονται στην αρμοδιότητα της 3^ης και 4^ης ΥΠΕ, οι επιμελητές καταγραφείς καρκίνου, καθώς και εκπρόσωποι των ιατρικών ειδικοτήτων, οι οποίοι εμπλέκονται στη διάγνωση και στη θεραπεία του καρκίνου. Τα συγκεκριμένα θέματα που συζητήθηκαν είναι μείζονος σημασίας για τη δημόσια υγεία καθώς και βασικές προτεραιότητες του ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. και του Υπουργείου Υγείας.

Την ημερίδα άνοιξε η Υφυπουργός Υγείας κα Ζέττα Μακρή, η οποία με την εισήγησή της έδειξε το ενδιαφέρον του Υπουργείου για την ανάπτυξη του Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών, το οποίο θεωρεί ουσιαστικό εργαλείο για τον έλεγχο και την αντιμετώπιση του καρκίνου. Ομοίως ανέπτυξε τη σημασία του θέματος των νοσοκομειακών λοιμώξεων και της μικροβιακής αντοχής για τη Δημόσια Υγεία. Στην ημερίδα κατόπιν της εισηγήσεως της Υφυπουργού, συζητήθηκαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία τόσο στη ανάπτυξη του Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών όσο και στον έλεγχο της διασποράς των πολυανθεκτικών βακτηρίων.

Σχετικά με το πρώτο θέμα της ημερίδας παρουσιάστηκε το στάδιο, στο οποίο βρίσκεται η ανάπτυξη του Εθνικού Αρχείου Νεοπλασιών και τα πρώτα δεδομένα, τα οποία συλλέχθηκαν για το 2012. Επίσης, παρουσιάστηκε το έργο των επιμελητών καταγραφής καρκίνου στα νοσοκομεία, τα προβλήματα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, καθώς και προτάσεις για την προσπέλασή τους.

Όσον αφορά τις νοσοκομειακές λοιμώξεις από ανθεκτικά βακτήρια παρουσιάστηκαν από το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. τα δεδομένα της επιτήρησης, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της εφαρμογής του Σχεδίου Δράσης για τον έλεγχο της διασποράς των πολυανθεκτικών μικροβίων σε χώρους Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, «Προκρούστης». Ακολούθως, τέθηκαν από εκπροσώπους των υπεύθυνων κλιμακίων των ΥΠΕ τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία σχετικά με τη διαχείριση του συγκεκριμένου θέματος, καθώς και προτάσεις που θα μπορούσαν να προωθήσουν την καλύτερη εφαρμογή των μέτρων ελέγχου και τη μείωση των νοσοκομειακών λοιμώξεων από τα συγκεκριμένα μικρόβια.

Στις 19 Οκτωβρίου 2013, ο Π.Ο.Υ. ανακοίνωσε την ύπαρξη συρροής κρουσμάτων ύποπτων για πολιομυελίτιδα στη Συρία σε παιδιά ηλικίας κάτω των δύο ετών. Σήμερα, 29 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη άγριου πολιοϊού τύπου 1(WPV1) σε δέκα από τα κρούσματα και αναμένονται τα αποτελέσματα περαιτέρω εργαστηριακής διερεύνησης προκειμένου να καθοριστεί η προέλευση του απομονωθέντος άγριου πολιοϊού.

Το Φεβρουάριο 2013, εντοπίστηκε άγριος πολιοϊός τύπου 1 σε δείγματα λυμάτων στο κεντρικό και νότιο Ισραήλ.

Λόγω ορισμένων ιδιαιτεροτήτων της χώρας μας, όπως η είσοδος μεταναστών και προσφύγων από ενδημικές περιοχές (Πακιστάν, Αφγανιστάν, Νιγηρία, και πρόσφατα Συρία) και η ύπαρξη ομάδων πληθυσμού με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη (όπως οι αθίγγανοι, οι μετανάστες), η επιδημιολογική επιτήρηση της οξείας χαλαρής παράλυσης / πολιομυελίτιδας καθίσταται σήμερα ακόμη πιο επιτακτική. Με την επιτήρηση της οξείας χαλαρής παράλυσης αυξάνεται η ευαισθησία του συστήματος, ώστε να ανιχνευθεί έγκαιρα η είσοδος ιού πολιομυελίτιδας άγριου τύπου από ενδημικές χώρες.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση κρούσματος πολιομυελίτιδας στην Ελλάδα έχει προβεί σε :

-          Ενίσχυση της επιδημιολογικής επιτήρησης της Οξείας Χαλαρής Παράλυσης – Πολιομυελίτιδας

-          Εντατικοποίηση της συμπληρωματικής εργαστηριακής επιτήρησης δειγμάτων κοπράνων σε ομάδες υψηλού κινδύνου (αθίγγανους, μετανάστες κλπ).

-          Εντατικοποίηση της περιβαλλοντικής επιτήρησης του άγριου ιού της πολιομυελίτιδας με επιτήρηση λυμάτων, κατά προτεραιότητα από βιολογικούς καθαρισμούς περιοχών με χώρους συγκέντρωσης μεταναστών και καταυλισμούς αθιγγάνων.

-          Εντατικοποίηση του ελέγχου της εμβολιαστικής κατάστασης βρεφών, παιδιών, εφήβων και ενηλίκων καθώς και η ολοκλήρωση του εμβολιασμού τους έναντι της πολιομυελίτιδας, τόσο στο γενικό πληθυσμό όσο και σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη, όπως είναι οι αθίγγανοι, οι μετακινούμενοι πληθυσμοί, οι μετανάστες, οι πρόσφυγες και οι αιτούντες άσυλο.

-          Ενημέρωση των Πρεσβειών των χωρών, όπου ενδημεί η πολιομυελίτιδα, για την ανάγκη εμβολιασμού των πολιτών τους, προκειμένου να εκδοθεί άδεια εισόδου στη χώρα μας (visa), και έκδοση οδηγιών για εμβολιασμό των ταξιδιωτών από και προς χώρες υψηλού κινδύνου για κυκλοφορία του ιού της πολιομυελίτιδας.

Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. έχει ήδη, από τον Μάρτιο του 2013, εισάγει το εμβόλιο για την πολιομυελίτιδα στην προγραμματισμένη του δράση για τα κέντρα υποδοχής μεταναστών στον Έβρο.

Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. λόγω της συνεχιζόμενης καταγραφής κρουσμάτων νέας γρίπης από το στέλεχος Α Η7Ν9 στην Κίνα και της παρακολούθησης της εξέλιξης της νόσου σε Διεθνές Επίπεδο, θα ήθελε να ενημερώσει τα κατωτέρω:

Στις  31 Μαρτίου του 2013, ανακοινώθηκε από τις Κινεζικές Υγειονομικές Αρχές η απομόνωση ενός νέου ιού γρίπης του Α(Η7Ν9) από τρεις βαρέως πάσχοντες ασθενείς που εκδήλωσαν οξεία νόσο του αναπνευστικού συστήματος, με ταχεία εξέλιξη σε σοβαρή πνευμονία και αναπνευστική δυσχέρεια. Όπως αποδείχθηκε από την επιδημιολογική διερεύνηση του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) Κίνας (China CDC), η ημερομηνία ανεύρεσης του 1^ου κρούσματος ήταν η 19^η Φεβρουαρίου 2013. Τις επόμενες ημέρες ακολούθησε μια εκτεταμένη προσπάθεια επιδημιολογικής επιτήρησης του νέου ιού ώστε να διαπιστωθεί η έκταση της διασποράς του. Διαπιστώθηκε η ύπαρξη περισσότερων κρουσμάτων λοίμωξης από το νέο ιό γρίπης Α(Η7Ν9) σε ανθρώπους από 11 διαφορετικές επαρχίες στην Κίνα. Έως τις 29 Απριλίου 2013 έχουν καταγραφεί 129 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά τα οποία περιλαμβάνουν και 24 θανατηφόρα κρούσματα.

Ο ιός της γρίπης  Α(Η7Ν9) διαπιστώθηκε πως ανήκει στην κατηγορία των ιών γρίπης των πτηνών, οι οποίοι φυσιολογικά μολύνουν πτηνά. Συνήθως οι ιοί αυτοί δεν μολύνουν ανθρώπους επειδή δεν έχουν μεγάλη συγγένεια με το αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου. Παρόλα αυτά μετά από προσαρμογή του ιού στο ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα και σε στενή επαφή με πουλερικά οι ιοί αυτοί μπορούν να προκαλέσουν επιδημίες σε ανθρώπους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ιός Α Η5Ν1 της γρίπης των πτηνών που έχει προκαλέσει την επιδημία των τελευταίων 10 ετών με 628 κρούσματα και 374 θανάτους (θνητότητα 60%) σε ανθρώπους κυρίως στην Άπω Ανατολή.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που αναγνωρίζεται λοίμωξη από ιό της γρίπης Α(Η7Ν9) σε ανθρώπους.

Έχει ήδη ξεκινήσει και είναι σε εξέλιξη η διερεύνηση της επιδημίας από το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. Κίνας, με σκοπό την αναζήτηση επιπρόσθετων κρουσμάτων σε ανθρώπους ή σε ζώα αλλά και τον καθορισμό του κλινικού φάσματος της νόσου που μπορεί να προκαλέσει ο ιός, της πηγής έκθεσης καθώς και του τρόπου μετάδοσης. Χαρακτηριστικά ο νέος ιός δεν σκοτώνει τα πτηνά που προσβάλλει όπως ο ιός Α Η5Ν1 και φαίνεται πως έχει κάποιες (αλλά όχι όλες) από τις απαιτούμενες μεταλλάξεις που αυξάνουν την συγγένεια με το αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου. Ο ιός έχει ανευρεθεί σε κοτόπουλα, πάπιες και στο περιβάλλον στις περίφημες υγρές αγορές («wet markets») της Κίνας όπου σφαγιάζονται και πωλούνται πουλερικά. Το 80% των ανθρωπίνων κρουσμάτων έως σήμερα αναφέρει στενή επαφή με πουλερικά.

Μετά από διερεύνηση των επαφών των 129 κρουσμάτων (περισσότερα από 2,000 άτομα) δεν υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις συνεχιζόμενης μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο. Εν τούτοις σε 3 περιπτώσεις δεν μπορεί να αποκλειστεί η ενδοοικογενειακή διασπορά μετά από πολύ στενή επαφή μεταξύ κρουσμάτων και του στενού τους οικογενειακού περιβάλλοντος.

Από τα προκαταρκτικά αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου που διενεργείται στο συνεργαζόμενο με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, Κέντρο Αναφοράς Γρίπης που εδρεύει στο ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. της Κίνας, φαίνεται ότι ο ιός είναι ευαίσθητος στους αναστολείς νευραμινιδάσης (οσελταμιβίρη και ζαναμιβίρη) που είναι τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα αντιγριπικά φάρμακα και στην χώρα μας.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) είναι σε επαφή με τις τοπικές υγειονομικές αρχές και παρακολουθεί στενά την κατάσταση, συλλέγοντας πληροφορίες, προκειμένου να προβεί σε περαιτέρω εκτίμηση κινδύνου και στην ανάπτυξη υποψήφιου εμβολίου. Ο Π.Ο.Υ. δεν συστήνει έλεγχο στα σύνορα ούτε ταξιδιωτικούς ή εμπορικούς περιορισμούς.

Η εκτίμηση κινδύνου του Π.Ο.Υ. είναι πως πρόκειται για ένα στέλεχος ιού γρίπης με μεγάλη θνητότητα χωρίς ευτυχώς έως σήμερα ενδείξεις αυξημένης και συνεχιζόμενης μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έως το πλήρες φάσμα της νόσου που προκαλείται από τον ιό Α Η7Ν9 γίνει γνωστό δεν μπορούν να γίνουν προβλέψεις για την περαιτέρω επέκταση του συγκεκριμένου στελέχους γρίπης. Mε τα έως τώρα δεδομένα είναι ένα από τα περισσότερο θανατηφόρα στελέχη που έχουν περιγραφεί. Επειδή όλοι οι ιοί της γρίπης χαρακτηρίζονται από συνεχείς αλλαγές στο γενετικό τους υλικό, είναι πιθανόν ο ιός Α Η7Ν9 στο μέλλον να αποκτήσει την ικανότητα εύκολης μετάδοσης από άτομο σε άτομο. Οι ιοί της γρίπης των πτηνών συνήθως δεν μολύνουν ανθρώπους γι’ αυτό και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν καθόλου αντισώματα και έτσι είναι σε μικρό βαθμό ή και καθόλου προστατευμένοι από μία τέτοια πιθανή παγκόσμια εξάπλωση.

Ταξιδιώτες στην περιοχή της Κίνας, οι οποίοι θα εμφανίσουν συμπτώματα αναπνευστικής νόσου τις πρώτες 10 ημέρες αφού επιστρέψουν στην Ελλάδα θα πρέπει άμεσα να επισκεφθούν τον γιατρό τους, ο οποίος στην συνέχεια θα ενημερώσει το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.

Προς το παρόν τα μέτρα πρόληψης της νόσου στην Ελλάδα αφορούν τα μέτρα πρόληψης των αναπνευστικών λοιμώξεων και κυρίως την υγιεινή των χεριών. (Για περισσότερες πληροφορίες www.keelpno.gr).

Το ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. σε συνεργασία με το ΕΚΕΠΥ, το Υπουργείο Υγείας και τους Διεθνείς Οργανισμούς (όπως το Ευρωπαϊκό ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ. και τον Π.Ο.Υ.) παρακολουθεί την πορεία της νέας γρίπης Α Η7Ν9 και θα ενημερώσει για τυχόν εξελίξεις. Προς το παρόν δεν έχουν αναφερθεί κρούσματα εκτός Κίνας ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σε επιφυλακή.

Στους 12 οι νεκροί από τη γρίπη

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα του ΚΕΕΛΠΝΟ, η χώρα βρίσκεται σε φάση υψηλής δραστηριότητας της γρίπης. Μέχρι την 20η Φεβρουαρίου 2013, 42 σοβαρά κρούσματα επιβεβαιωμένης γρίπης νοσηλεύθηκαν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (15 συνεχίζουν να νοσηλεύονται) ενώ έχουν καταγραφεί συνολικά 12 θάνατοι. Χαρακτηριστικά, η πλειοψηφία των περιστατικών που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ πάσχουν από γρίπη Α και κυρίως από το πανδημικό στέλεχος της γρίπης Α Η1Ν1 2009. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι άτομα που δεν έχουν εμβολιαστεί παρά το γεγονός πως ήταν υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσο από γρίπη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων του ΚΕΕΛΠΝΟ, η δραστηριότητα της νόσου θα εξακολουθήσει στη χώρα για τις επόμενες εβδομάδες και κατά συνέπεια αναμένεται να συνεχιστεί η εμφάνιση σοβαρών κρουσμάτων. Η επανεμφάνιση του πανδημικού στελέχους μπορεί να σχετιστεί με αυξημένο αριθμό σοβαρών περιστατικών ιδιαίτερα σε άτομα που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου και δεν έχουν εμβολιαστεί.

Υπενθυμίζουμε ότι η μετάδοση του ιού ευνοείται από τις ψυχρές κλιματικές συνθήκες, οι οποίες επικρατούν στην χώρα αυτήν την περίοδο και επιβάλλεται η προσοχή όσον αφορά την εφαρμογή των προληπτικών μέτρων.

Τονίζεται εκ νέου ότι τα κύρια μέτρα για την αντιμετώπιση της έξαρσης της γρίπης είναι:

Η τήρηση των μέτρων υγιεινής, όπως συχνό πλύσιμο των χεριών, αναπνευστική υγιεινή με κάλυψη του βήχα και του φτερνίσματος. Επισημαίνουμε την ανάγκη οικειοθελούς απομόνωσης και αποφυγής συγχρωτισμού για τα άτομα που έχουν συμπτώματα γρίπης για την αποφυγή μετάδοσης του ιού.

Η έγκαιρη χρήση των αντι-ιικών φαρμάκων κατά της γρίπης με τις πρώτες εκδηλώσεις (μέσα σε 2 ημέρες) κατά την κρίση των θεραπόντων ιατρών, χωρίς να είναι απαραίτητη η εργαστηριακή επιβεβαίωση. Υπενθυμίζουμε ότι η σωστή χρήση των αντι-ιικών στις κλινικές ομάδες υψηλού κινδύνου του πληθυσμού (ακόμη και σε ήπια συμπτώματα από γρίπη) προστατεύει από τις επιπλοκές (περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ www.keelpno.gr). Λόγω της επανεμφάνισης του πανδημικού στελέχους οι ιατροί καλούνται να είναι ευαισθητοποιημένοι για την έγκαιρη χορήγηση θεραπείας.

Η συνέχιση του εμβολιασμού κατά της γρίπης για τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Ο εμβολιασμός ενθαρρύνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσο από γρίπη παραμένουν οι ίδιες εφέτος (περισσότερες πληροφορίες για γρίπη στην ιστοσελίδα του ΚΕΕΛΠΝΟ www.keelpno.gr). Επιπρόσθετα, συστήνεται ιδιαιτέρως ο εμβολιασμός του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού με κύριο στόχο την προστασία των ασθενών τους.