Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας - Διεθνής Ημέρα των Δικαιωμάτων των Γυναικών, έχει θεσπιστεί να εορτάζεται στις 8 Μαρτίου κάθε έτους. Έχει τις ρίζες της στις διαμαρτυρίες των γυναικών στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, που ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας καθώς και δικαίωμα ψήφου. Θεσμοθετήθηκε το 1977 από τον ΟΗΕ, ο οποίος κάλεσε όλες τις χώρες του κόσμου να γιορτάσουν την ημέρα για τα δικαιώματα των γυναικών.

Ο λόγος που επιλέχθηκε η 8^η Μαρτίου είναι ότι:

Στις 8 Μαρτίου 1857: Οι γυναίκες πού δούλευαν στα εργοστάσια υφαντουργίας και ιματισμού (οι ονομαζόμενες "εργάτριες ρούχων") στην Νέα Υόρκη των ΗΠΑ ξεσηκώθηκαν σε διαμαρτυρία. Αγωνίζονταν ενάντια στις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και στο χαμηλό μισθό. Η αστυνομία επιτέθηκε στις διαδηλώτριες και τις διασκόρπισε. Δύο χρόνια αργότερα, πάλι το Μάρτιο, αυτές οι γυναίκες οργάνωσαν την πρώτη εργατική ένωση προσπαθώντας να προστατεύσουν τους εαυτούς τους και να κερδίσουν μερικά βασικά ικαιώματα στο χώρο εργασίας τους.

Στις 8 Μαρτίου 1908: 15.000 γυναίκες παρέλασαν μέσα από την Νέα Υόρκη απαιτώντας λιγότερες εργατοώρες, καλύτερο μισθό, δικαίωμα ψήφου και να σταματήσουν να απασχολούνται παιδιά σαν εργάτες. Υιοθέτησαν το σύνθημα "Ψωμί και τριαντάφυλλα" (Bread and Roses), με το ψωμί να συμβολίζει την οικονομική ασφάλεια και τα τριαντάφυλλα μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας είναι μια μέρα κινητοποιήσεων σε όλο τον κόσμο για την υποστήριξη της ισότητας, και την αξιολόγηση της θέσης των γυναικών στην κοινωνία. Παραδοσιακά, ενώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών και ακτιβιστές διαδηλώνουν σε όλο τον κόσμο για να κάνουν γνωστά τα αιτήματά τους για βελτίωση της θέσης των γυναικών, καθώς και να εορτάσουν τις νίκες και τα επιτεύγματα του κινήματος.

Η παγκόσμια ημέρα των γυναικών ξεκίνησε ως ένας εορτασμός στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, της Ρωσίας, καθώς και του πρώην σοβιετικού μπλοκ. Σήμερα, σε πολλές περιοχές, η ημέρα έχει χάσει το πολιτικό της νόημα, και έχει γίνει απλώς μια ευκαιρία για τους άνδρες να εκφράσουν την αγάπη τους για τις γυναίκες όπως συμβαίνει και με τη γιορτή της μητέρας και την ημέρα του αγίου Βαλεντίνου. Σε άλλες περιοχές, ωστόσο, παραμένει ισχυρή η αρχική πολιτική σημασία της ημέρας για την υποστήριξη της ενδυνάμωσης και της ισότητας των γυναικών.

Ο εορτασμός, ύστερα από πολύχρονη καθυστέρηση καθιερώθηκε το 1910 με πρόταση της Γερμανίδας σοσιαλίστριας Clara Zetkin κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Διεθνούς ενώ εορτάσθηκε για πρώτη φορά το 1911.

Επιπροσθέτως η μέρα αυτή δεν πρέπει να συγχέεται, ούτε να συνδέεται με την Ημέρα Ισότητας των Γυναικών (26 Αυγούστου) που εορτάζεται στις ΗΠΑ και η οποία αφορά την απόκτηση δικαιώματος ψήφου των Αμερικανίδων γυναικών στις 26 Αυγούστου 1920.

Unisef: Βία, κακοποίηση και αμάθεια βιώνουν τα κορίτσια

Με την ευκαιρία της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, η UNICEF επισημαίνει ότι τα κορίτσια αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα εμπόδια για να πάνε στο σχολείο, βιώνουν τη βία και την κακοποίηση από κοντινά τους πρόσωπα, ζουν με τις συνέπειες επιβλαβών πρακτικών όπως ο ακρωτηριασμός των γεννητικών τους οργάνων ή των γάμων σε παιδική ηλικία και άλλες σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους.

Η επίτευξη των Στόχων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη δεν θα είναι δυνατή χωρίς να προσεγγίσουμε όλα τα κορίτσια, ξεκινώντας από εκείνα που βρίσκονται σε πιο μειονεκτική θέση.

Για παράδειγμα:

• Ο στόχος για καλή υγεία και ευημερία για όλους δεν θα επιτευχθεί εάν τα κορίτσια στην εφηβεία, που αντιπροσωπεύουν σήμερα σχεδόν τις δύο στις τρεις νέες μολύνσεις HIV στην ηλικιακή ομάδα τους, δεν προσεγγιστούν με επιλογές για πρόληψη και θεραπεία.
• Ο στόχος για χωρίς αποκλεισμούς, ποιοτική εκπαίδευση για όλους, δεν θα επιτευχθεί αν τα κορίτσια παραμένουν σε μειονεκτική θέση όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση, σε μια σειρά από χώρες.
• Ο στόχος για την ισότητα των φύλων και τον τερματισμό κάθε μορφής διάκρισης εις βάρος των κοριτσιών και των γυναικών δεν θα επιτευχθεί εάν ένα στα τέσσερα κορίτσια εξακολουθεί να παντρεύεται σε παιδική ηλικία και η πρακτική του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων συνεχίζεται με την ίδια εξάπλωση σε ορισμένες χώρες.
• Ο στόχος για την προώθηση ειρηνικών και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνιών δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν επικρατούν διακρίσεις λόγω φύλου και κοινωνικές νόρμες σε πολλά μέρη του κόσμου που υποβιβάζουν τα κορίτσια σε μια χαμηλότερη κοινωνική θέση, ακόμη και μέσα στις ίδιες τις οικογένειές τους, αφήνοντάς τα ευάλωτα στην εκμετάλλευση και τη βία.

Σήμερα, 32 εκατομμύρια κορίτσια είναι εκτός πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και 29 εκατομμύρια εκτός του χαμηλότερου επιπέδου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ενώ πάνω από τα δύο τρίτα των χωρών έχουν επιτύχει την ισότητα των φύλων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, λιγότερες από τις μισές έχουν επιτύχει ισότητα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Οι μεγαλύτερες ανισότητες μεταξύ των φύλων εντοπίζονται στη Δυτική και Κεντρική Αφρική, όπου μόνο 79 κορίτσια εγγράφονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση για κάθε 100 αγόρια. Επιπλέον:

• Στα τρία τέταρτα των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος με διαθέσιμα στοιχεία, πάνω από μία στις πέντε έφηβες έχουν βιώσει τη βία από το σύντροφό τους κατά τους τελευταίους 12 μήνες.
• Η αυτοκτονία είναι η κύρια αιτία θανάτου μεταξύ εφήβων κοριτσιών ηλικίας 15-19 ετών σε παγκόσμιο επίπεδο, με τα υψηλότερα ποσοστά στη Νοτιοανατολική Ασία (ένας στους έξι θανάτους εφήβων κοριτσιών).
• Σε παγκόσμιο επίπεδο, σχεδόν οι μισές (47%) γυναίκες θύματα ανθρωποκτονίας όλων των ηλικιών σκοτώνονται από μέλη της οικογένειας ή συντρόφους τους, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τους άνδρες είναι 6%.
• Περίπου ένα στα τρία κορίτσια ηλικίας 15-19 ετών σήμερα έχουν υποστεί ακρωτηριασμό/αποκοπή των γεννητικών τους οργάνων, στις χώρες όπου εξακολουθεί να ασκείται αυτή η πρακτική. Συνολικά, περίπου 200 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες σε όλο τον κόσμο, ήδη ζουν με τις βλάβες που προκαλεί αυτή η πρακτική.
• Στην υποσαχάρια Αφρική, την περιοχή που πλήττεται περισσότερο από τον ιό HIV, τρεις στις τέσσερις νέες μολύνσεις μεταξύ εφήβων ηλικίας 15-19 ετών, είναι σε κορ· Παγκοσμίως, σχεδόν 750 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια που ζουν σήμερα, παντρεύτηκαν πριν τα 18α γενέθλιά τους. Αν και υπήρξε μια μείωση στους γάμους σε παιδική ηλικία σε παγκόσμιο επίπεδο, η πρόοδος δεν υπήρξε δίκαιη, υψηλά ποσοστά εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των φτωχότερων, ενώ οι μειώσεις έχουν περιοριστεί μεταξύ των πλουσιότερων.
• Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, πάνω από μία στις τέσσερις νεαρές γυναίκες ηλικίας 20-24 ετών - περίπου 12 εκατομμύρια γυναίκες - γέννησαν πριν τα 18 τους χρόνια. Παρόμοια ποσοστά παρατηρούνται στην Υποσαχάρια Αφρική.

Η πρόοδος θα απαιτήσει αυξημένες επενδύσεις για τα κορίτσια, από τις οικογένειες, τις κοινότητες, ιδιώτες, εθνικές κυβερνήσεις, διεθνείς δωρητές και αναπτυξιακούς οργανισμούς.

ActionAid: Η ισότητα μεταξύ αντρών και γυναικών δεν μπορεί να περιμένει

Μπορεί να βρισκόμαστε στον 21^ο αιώνα, όμως εκτιμάται ότι θα χρειαστούν άλλα 170 χρόνια μέχρι να υπάρξει οικονομική ισότητα ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες. Με αφετηρία αυτή την αδικία και με ευκαιρία την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, στις 8 Μαρτίου, η ActionAid δημιούργησε ένα βίντεο, στο οποίο συμμετέχουν η Δάφνη Λαμπρόγιαννη και ο Γιάννης Στάνκογλου με μήνυμα «εμείς δεν περιμένουμε».

Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, η οικονομική ανισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο και με τα σημερινά δεδομένα θα χρειαστούν 170 χρόνια για να γεφυρωθεί. Ανισότητα υπάρχει και στην εκπαίδευση, την υγεία και την πολιτική εκπροσώπηση, όμως ο δείκτης που υπολογίζεται ότι θα επιτευχθεί πιο αργά από όλους, είναι η οικονομική ισότητα. Η Ελλάδα έχει επίσης υψηλή οικονομική ανισότητα, καθώς για κάθε 1 ευρώ που βγάζουν οι γυναίκες, οι άνδρες βγάζουν 1,75 και έτσι η ισότητα θα έρθει σε 169 χρόνια.

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, σε διεθνές επίπεδο, μόνο το 50% των γυναικών έχει σήμερα πρόσβαση στην αγορά εργασίας, ενώ οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 24% λιγότερο από τους άντρες. Επίσης, σε 100 χώρες οι γυναίκες αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην πρόσβαση αγοράς εργασίας λόγω φύλου, ενώ σε 18 χώρες οι άνδρες έχουν νόμιμο δικαίωμα να μην επιτρέπουν στις συζύγους τους να εργαστούν.

Η ActionAid δεν θέλει να περιμένει μέχρι το 2187. Θεωρεί τις γυναίκες κινητήρια δύναμη για αλλαγή και δουλεύει συστηματικά για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλες τις περιοχές δράσης της. Έτσι:

• Δουλεύει  για την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση. Μέσα σε ένα χρόνο στήριξε 22.000 κορίτσια να τελειώσουν το δημοτικό και να συνεχίσουν στο γυμνάσιο. Μελέτες έχουν δείξει ότι κάθε επιπλέον έτος εκπαίδευσης που έχει ένα κορίτσι σημαίνει πιθανή αύξηση του μελλοντικού εισοδήματός της κατά 15 με 25%.
• Μάχεται για την οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών. Μέσα σε ένα χρόνο στήριξε και εκπαίδευσε 172.000 γυναίκες ώστε να αποκτήσουν το δικό τους εισόδημα, καλύπτοντας έτσι και τις ανάγκες των παιδιών τους.
• Αγωνίζεται κατά της βίας. Μέσα σε ένα χρόνο, 278.800 γυναίκες και κορίτσια ενδυναμώθηκαν από την ActionAid και κατάφεραν να αντιταχθούν στην ενδοοικογενειακή και σεξουαλική βία.

Δείτε το βίντεο της ActionAid, μοιραστείτε το και διαδώστε το μήνυμα: https://youtu.be/rIn3mHCt2ok

Ανθή Αγγελοπούλου