Η Ύπατη Αρμοστεία και η UNICEF ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αντιμετωπίσουν τις μεγάλες ροές προσφύγων οι οποίες απαρτίζονται πλέον από πολλές οικογένειες με μικρά παιδιά. Στο πλαίσιο αυτό δημιούργησαν ειδικά κέντρα φροντίδας για παιδιά και οικογένειες κατά μήκος των πιο συχνά χρησιμοποιούμενων μεταναστευτικών οδών στην Ευρώπη.

Είκοσι Κέντρα Παιδικής και Οικογενειακής Φροντίδας, γνωστά ως "BlueDots"(Μπλε Κουκίδες) θα παρέχουν έναν ασφαλή χώρο για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, ζωτικές υπηρεσίες, παιχνίδι, προστασία και συμβουλευτική σε ένα μέρος. Τα κέντρα αυτά έχουν σκοπό να υποστηρίξουν ευάλωτες οικογένειες που βρίσκονται σε κίνηση και ιδίως τα πολλά ασυνόδευτα ή χωρισμένα από την οικογένειά τους παιδιά που είναι έκθετα σε ασθένειες, τραυματικές εμπειρίες, άσκηση βίας, εκμετάλλευσης και διακίνησης.

Και ενώ η κατάσταση συνεχίζει να εξελίσσεται, τα πρώτα κέντρα είναι πλέον σε λειτουργία ή πρόκειται να ανοίξουν στην Ελλάδα, την πΓΔΜ, τη Σερβία, την Κροατία και τη Σλοβενία. Και τα 20 κέντρα θα βρίσκονται σε λειτουργία μέσα στους επόμενους τρεις μήνες. Τα Κέντρα "BlueDot" έρχονται σε μια χρονική στιγμή που οι γυναίκες και τα παιδιά αντιστοιχούν στα δύο τρίτα του συνόλου των ανθρώπων που περνάνε προς την Ευρώπη. Τον Φεβρουάριο, οι γυναίκες και τα παιδιά αποτελούσαν σχεδόν το 60% των θαλάσσιων αφίξεων σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό που ήταν 27% τον Σεπτέμβριο του 2015. Ένας ακόμα στόχος μέσω αυτών των κέντρων είναι ο εντοπισμός και η προστασία παιδιών και εφήβων που ταξιδεύουν μόνοι τους και η επανένωσή τους με την οικογένειά τους όπου αυτό είναι εφικτό, σύμφωνα με το καλύτερο συμφέρον τους.

Όπως αναφέρει ο Βοηθός Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στον Τομέα Προστασίας Volker Türk, το σοβαρότερο θέμα είναι να προστατέψουν τα ασυνόδευτα αγόρια και κορίτσια που μετακινούνται μαζί με αυτούς τους πληθυσμούς και τα οποία είναι εκτεθειμένα σε πολλούς κινδύνους.

Να σημειωθεί ότι μόνο το 2015 πέρασαν στην Ευρώπη πάνω από 90.000 ασυνόδευτα ή χωρισμένα από την οικογένειά τους παιδιά τα οποία καταγράφηκαν και υπέβαλαν αίτηση ασύλου ή ήταν σε μονάδες φροντίδας στην Ευρώπη, κυρίως στη Γερμανία και τη Σουηδία.

Όμως ο εντοπισμός των παιδιών που χρήζουν προστασίας είναι μια πρόκληση, καθώς όπως αναφέρουν οι αρμόδιοι σε πολλές χώρες, νεαροί ταξιδιώτες προσποιούνται ότι είναι ενήλικες προκειμένου να αποφύγουν τυχόν καθυστερήσεις ή την κράτηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, και εκτίθενται έτσι στον κίνδυνο να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης.

Τα Κέντρα Παιδικής και Οικογενειακής Φροντίδας θα είναι εύκολα αναγνωρίσιμα και θα παρέχουν ένα τυποποιημένο και συνεκτικό πακέτο βασικών υπηρεσιών που θα δίνουν διάφοροι οργανισμοί, μεταξύ άλλων οι Εθνικοί Σύλλογοι Ερυθρού Σταυρού και συνεργαζόμενες ΜΚΟ. Ωστόσο δεν αντικαθιστούν την ευθύνη και την υποχρέωση των κρατών να κάνουν ό,τι μπορούν για τη στήριξη και την προστασία των ασυνόδευτων και χωρισμένων από την οικογένειά τους παιδιών και την πρόληψη της σεξουαλικής και έμφυλης βίας.

Τα κέντρα αυτά θα βρίσκονται σε επιλεγμένες στρατηγικές τοποθεσίες – σημεία εισόδου/εξόδου, κέντρα καταγραφής, ορισμένα βασικά αστικά κέντρα – καθώς και σε κινητές μονάδες βοήθειας αναλαμβάνουν να βρουν την οικογένεια των παιδιών αυτών, ενώ μητέρες και παιδιά φιλοξενούνται σε χώρους φιλικούς όπου τους παρέχετε νομική ενημέρωση, ψυχοκοινωνική φροντίδα, πρώτες βοήθειες κα. Επιπλέον, εκεί κοιμούνται με ασφάλεια.

Όπως αναφέρει η Ειδική Συντονίστρια της UNICEFγια την Προσφυγική και Μεταναστευτική Κρίση στην Ευρώπη, Marie-PierrePoirier, «Η ζωή των παιδιών που βρίσκονται σε κίνηση έχει έρθει τα πάνω – κάτω. Έχουν βιώσει αναταραχές και ψυχολογική πίεση σε κάθε τους βήμα. Τα κέντρα θα προσφέρουν ένα επίπεδο κανονικότητας, βεβαιότητας και ασφάλειας στην γεμάτη αβεβαιότητα ζωή τους, έναν χώρο όπου μπορούν να λάβουν τη βοήθεια και τη στήριξη που δικαιούται κάθε παιδί. Θα συμβάλλουν επίσης στην ενίσχυση των εθνικών συστημάτων παιδικής προστασίας».

Ανθή Αγγελοπούλου

Την άμεση λειτουργία των 15 κλειστών Δημοσίων Κέντρων Αποκατάστασης ζητεί ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών. Παράλληλα, ενώ εκφράζει την ικανοποίησή για το γεγονός ότι το θέμα το οποίο θέτει επανειλημμένως την τελευταία τετραετία στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας βρήκε ανταπόκριση από τον Αναπληρωτή Υπουργό Υγείας Λεωνίδα Γρηγοράκο, ο οποίος στο πλαίσιο του συνεδρίου του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, για την έλλειψη στρατηγικής σε ότι αφορά τη δημιουργία 15 σύγχρονων Κέντρων Αποκατάστασης, τα οποία ωστόσο παραμένουν κλειστά, βρίσκει απόλυτα σύμφωνο το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ) κ. Γιώργο Μπάκα, τα 15 Κέντρα Αποκατάστασης του Δημοσίου είναι πλήρως εξοπλισμένα με σύγχρονα μηχανήματα και τα οποία, αν λειτουργούσαν, θα κάλυπταν τις ανάγκες όλης της χώρας. Αρκεί να αναφερθεί ότι το Βέλγιο με τον ίδιο πληθυσμό έχει μόνο επτά κέντρα αποκατάστασης. Προσθέτει δε, ότι η λειτουργία των Κέντρων θα ανακούφιζε τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ. Ο αντίστοιχος κωδικός του προϋπολογισμού του ΕΟΠΥΥ για τα Κέντρα Αποκατάστασης θα μπορούσε να δοθεί για άλλες επείγουσες δράσεις του Οργανισμού.

Αντιθέτως, το κράτος με τη στάση του συνεχίζει ουσιαστικά να επιδοτεί τα ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης, σημειώνει ο ΠΣΦ, φέροντας ως παράδειγμα το Κέντρο Αποκατάστασης Αναπήρων, στους Αγίους Αναργύρους, το οποίο ενώ παλαιότερα είχε λίστα αναμονής από έξι έως οκτώ μήνες, σήμερα μπορεί κανείς να βρει θέση στο Ίδρυμα αμέσως. Σύμφωνα με τον ΠΣΦ, αυτό συμβαίνει διότι το σύστημα κατευθύνει τα περιστατικά προς τα ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης, τη στιγμή που υπάρχουν δημόσια καινούργια και με σύγχρονο εξοπλισμό, και σημειώνει ότι στο προσχέδιο του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ δεν υπάρχει αλλαγή σε αυτό το ζήτημα.