Μεγάλη επιτυχία για την Bristol-Myers Squibb και τους ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, η τοποθέτηση του ελπιδοφόρου σκευάσματος ipilimumab στη θετική λίστα. Σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) συμπεριέλαβε το ipilimumab, στη λίστα αποζημιούμενων φαρμακευτικών ιδιοσκευασμάτων.

Να σημειώσουμε ότι το ipilimumab είναι μία νέα ανοσο-ογκολογική θεραπεία για ενήλικες ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, για τους οποίους στο παρελθόν το επιβίωσης ήταν μόλις έξι έως εννέα μήνες αλλά τώρα η δυνατότητα διάθεσης του ipilimumab αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της νόσου και παρέχει μια σημαντική νέα θεραπευτική επιλογή.

Εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2011 στην Ευρώπη για ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα που είχαν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στο παρελθόν, καθώς αποτελεί την πρώτη μείζονα θεραπευτική πρόοδο στη συγκεκριμένη νόσο μετά από 30 έτη. Είναι η πρώτη θεραπεία που παρέχει όφελος μακροχρόνιας επιβίωσης σε πολλές μελέτες Φάσης III.

Στη βασική κλινική μελέτη Φάσης III, στην οποία το ipilimumab αξιολογήθηκε σε ασθενείς που είχαν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στο παρελθόν, τα ποσοστά της εκτιμώμενης επιβίωσης στο ένα και στα δύο έτη για τους ασθενείς που αντιμετωπίστηκαν με ipilimumab ήταν 46% και 24% αντίστοιχα, τα οποία είναι σχεδόν διπλάσια εκείνων του σκέλους ελέγχου με gp100, με ορισμένους ασθενείς να παραμένουν εν ζωή τέσσερα έτη μετά τη θεραπεία. Στη μελέτη, η διάμεση συνολική επιβίωση ήταν 10 μήνες (95% CI: 8,0-13,8) για το ipilimumab και 6 μήνες (95% CI: 5.5-8.7) για το σκέλος ελέγχου.

Το 2013, η Bristol-Myers Squibb ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μίας συγκεντρωτικής ανάλυσης δεδομένων επιβίωσης που ελήφθησαν από ασθενείς που είχαν αντιμετωπιστεί και ασθενείς που δεν είχαν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στο παρελθόν, οι οποίοι έλαβαν ipilimumab σε διαφορετικές δόσεις και σχήματα, συμπεριλαμβανομένων των συνδυασμών του ipilimumab με άλλους παράγοντες (n=1.861). Κατά την αξιολόγηση της επιβίωσης με την πάροδο του χρόνου, σταθεροποίηση της καμπύλης επιβίωσης άρχισε περίπου στα τρία έτη, με παρακολούθηση που φτάνει έως τα δέκα έτη σε μερικούς ασθενείς. Περίπου το 22% των ασθενών (95% CI: (20-24%) ήταν εν ζωή στα τρία έτη (ο αριθμός των ασθενών που ήταν διαθέσιμοι για ανάλυση σε αυτό το χρονικό σημείο ήταν 254). Η ανάλυση ήταν αναδρομική και δεν περιελάμβανε σκέλος ελέγχου.

Το Νοέμβριο του 2013, οι Ευρωπαϊκές Ρυθμιστικές Αρχές χορήγησαν επέκταση της Άδειας Κυκλοφορίας του ipilimumab προκειμένου αυτή να συμπεριλάβει τη χρήση σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, οι οποίοι δεν είχαν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στο παρελθόν, αναγνωρίζοντας τόσο τη δυνατότητα του ipilimumab να προσφέρει σημαντικό όφελος συνολικής επιβίωσης όσο και τη σοβαρή ανεκπλήρωτη ιατρική ανάγκη σε αυτόν τον πληθυσμό ασθενών. Η χρήση του ipilimumab σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, οι οποίοι δεν έχουν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά στο παρελθόν, υποστηρίζεται από δεδομένα που προέρχονται από μελέτες Φάσης II και III που διεξήχθησαν σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα, καθώς επίσης και από δύο αναδρομικές μελέτες παρατήρησης σε ασθενείς με προχωρημένο μελάνωμα που δεν είχαν λάβει θεραπεία στο παρελθόν, οι οποίοι αντιμετωπίστηκαν με μονοθεραπεία με ipilimumab 3 mg/kg (μελέτες CA-184-332 και CA184-338).

Η συνολική επιβίωση (OS) έπειτα από μονοθεραπεία με ipilimumab, σε δοσολογία 3 mg/kg, σε ασθενείς που δεν είχαν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία στο παρελθόν, τόσο από κλινικές μελέτες Φάσης II και III (N= 78, τυχαιοποιημένοι), όσο και από δύο αναδρομικές μελέτες παρατήρησης σε αντίστοιχο πληθυσμό (N= 120 και N= 61), ήταν γενικά σταθερή. Τα εκτιμώμενα ποσοστά επιβίωσης στο 1 έτος ήταν 59,5% (95% CI: 50,1 – 67,8) και 49,3% (95% CI: 35,6 – 61,6) αντίστοιχα στις δύο αναδρομικές μελέτες παρατήρησης.^5,6,7 Τα εκτιμώμενα ποσοστά επιβίωσης στο 1 και τα 2 έτη για τους ασθενείς που δεν είχαν υποβληθεί σε χημειοθεραπεία στο παρελθόν (N= 78), που προέκυψαν από κλινικές μελέτες Φάσης II και III ήταν 54,1% (95% CI: 42,5 – 65,6) και 32% (95% CI: 20,7 – 42,9), αντίστοιχα^.

Μία επικαιροποίηση της μεγαλύτερης από τις προαναφερθείσες μελέτες παρατήρησης παρουσιάστηκε στη συνάντηση της Εταιρείας για την Έρευνα στο Μελάνωμα το Νοέμβριο του 2013, στην οποία αναφέρθηκε διάμεση συνολική επιβίωση 15,5 μηνών και ποσοστό επιβίωσης στο 1 έτος 60,8% (N=160). Επιπλέον, μία επικαιροποίηση της συγκεντρωτικής ανάλυσης των ασθενών που δεν είχαν υποβληθεί σε θεραπεία στο παρελθόν, η οποία παρουσιάστηκε στο Melanoma Bridge Congress (5-8 Δεκεμβρίου 2013), καταδεικνύει ποσοστό επιβίωσης στα 3 έτη της τάξεως του 23,7%.

Οι τύποι των ανεπιθύμητων ενεργειών που αποδίδονται στο ipilimumab σχετίζονται γενικά με το μηχανισμό δράσης του (επάγονται από το ανοσοποιητικό σύστημα). Το ipilimumab μπορεί να προκαλέσει σοβαρής μορφής και θανατηφόρες ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό εξαιτίας της ενεργοποίησης και του πολλαπλασιασμού των T-κυττάρων. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που σχετίζονται με το ipilimumab αντιμετωπίζονται με ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες βάσει πρωτοκόλλου, που περιλαμβάνουν τη χορήγηση κορτικοστεροειδών συστηματικά, την προσωρινή / οριστική διακοπή της δόσης και/ή χρήση άλλων ανοσοκατασταλτικών παραγόντων.