Πρόσφατα, η Επιτροπή Φαρμακευτικών Προϊόντων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων γνωμοδότησε θετικά για το ceritinib για τη θεραπεία ενηλίκων ασθενών με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ)θετικό στην κινάση αναπλαστικού λεμφώματος (ALK+), οι οποίοι έχουν θεραπευθεί προηγουμένως με crizotinib. Εάν εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), τοceritinib θα είναι η πρώτη θεραπευτική επιλογή για την κάλυψη μίας έως τώρα ανεκπλήρωτης ιατρικής ανάγκης για τους πάσχοντες από ALK+ ΜΜΚΠ που έχουν λάβει θεραπεία με crizotinib.

Η θετική γνωμοδότηση βασίσθηκε στα αποτελέσματα δύο παγκόσμιων, πολυκεντρικών, μελετών με πρωτεύον καταληκτικό σημείο αποτελεσματικότητας το ποσοστό ολικής ανταπόκρισης - συμπεριλαμβανομένης της πλήρους ανταπόκρισης και της μερικής ανταπόκρισης - για ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε θεραπεία με δόση 750 mg του ceritinib. Πρόσθετες αξιολογήσεις συμπεριέλαβαν τη μέση διάρκεια ανταπόκρισης και την επιβίωση δίχως εξέλιξη της νόσου, καθώς και την συνολική επιβίωση.

Η πρώτη μελέτη αξιολόγηση σε συνολικά 246 ασθενείς με ALK+ ΜΜΚΠ: οι 163 είχαν λάβει πρότερα θεραπεία με έναν αναστολέα της ALKκαι οι 83 δεν είχαν κάνει τέτοια θεραπεία. Στους ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε θεραπεία με έναν αναστολέα της ALK, το ποσοστό ολικής ανταπόκρισης ήταν 56,4%, η διάμεση διάρκεια της ανταπόκρισης ήταν 8,3 μήνες και η διάμεση επιβίωση δίχως εξέλιξη της νόσου ήταν 6,9 μήνες. Στη δεύτερη μελέτη συμμετείχαν 140 ασθενείς με τοπικά προχωρημένο ή μεταστατικό ALK+ ΜΜΚΠ, όπου αξιολογήθηκε η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του σκευάσματος σε ασθενείς που είχαν λάβει προηγουμένως μία έως 3 γραμμές χημειοθεραπείας και έπειτα εμφάνισαν πρόοδο νόσου υπό crizotinib.

Κάθε χρόνο, 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι διαγιγνώσκονται με καρκίνο του πνεύμονα, ο οποίος αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του πνεύμονα είναι ο ΜΜΚΠ, που αντιπροσωπεύει το 85-90% όλων των περιστατικών. Στο 2-7% των περιπτώσεων ο καρκίνος προάγεται από την αναδιάταξη του γονιδίουALK, το οποίο διεγείρει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων και μπορεί να αναγνωριστεί με ένα μοριακό τεστ στον καρκινικό όγκο. Παρά τις σημαντικές θεραπευτικές προόδους για τους ασθενείς με ALK+ ΜΜΚΠ, η εξέλιξη της νόσου συχνά είναι αναπόφευκτη και απαιτούνται περισσότερες θεραπευτικές επιλογές.

Τη συρρίκνωση των όγκων του μη-μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα επιτυγχάνει το ceritinib σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάσθηκε στο 50^ο Ετήσιο Συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) στο Σικάγο.

Το ceritinib, γνωστό και ως LDK378 συρρικνώνει τους όγκους σε ασθενείς μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (ΜΜΚΠ) θετικό στην κινάση αναπλαστικού λεμφώματος (ALK+), ανεξάρτητα αν είχαν λάβει προγενέστερη θεραπεία με άλλο αναστολέα της ALK ή εάν λάμβαναν θεραπεία για πρώτη φορά. Τα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν, επίσης, σε ασθενείς με ALK+ ΜΜΚΠ που εντάχθηκαν στη μελέτη με εγκεφαλικές μεταστάσεις.

«Το ceritinib επέδειξε υψηλά επίπεδα δραστικότητας στους ασθενείς με ALK+ ΜΜΚΠ, ανεξάρτητα από το αν είχαν λάβει ή όχι προγενέστερη θεραπεία με αναστολέα της ALK,» δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Δρ. Dong-Wan Kim του Εθνικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Σεούλ. «Ένα άλλο αξιοσημείωτο εύρημα σε αυτό τον πληθυσμό ασθενών είναι ότι το ceritinib παρουσίασε δραστικότητα μεταξύ εκείνων των ασθενών, στους οποίους ο καρκίνος είχε ήδη προκαλέσει εγκεφαλικές μεταστάσεις, οι οποίες επί του παρόντος αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη θεραπεία του ALK+ ΜΜΚΠ.»

Μεταξύ του συνολικού πληθυσμού των 246 ασθενών με ΜΜΚΠ, το ceritinib πέτυχε συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης 58,5% και διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (PFS) της τάξης των 8,2 μηνών. Από αυτούς, οι 124 ασθενείς που εντάχθηκαν στη μελέτη με εγκεφαλικές μεταστάσεις πέτυχαν συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης της τάξης του 54% και διάμεσο PFS 6,9 μηνών. Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες, που εκδηλώθηκαν σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς, ήταν διάρροια, ναυτία, έμετος, κοιλιακό άλγος και κόπωση.

Περίπου 2-7% των ασθενών με ΜΜΚΠ φέρουν την αναδιάταξη του γονιδίου ALK, που προκαλεί την ανάπτυξη του καρκίνου. Οι ασθενείς αυτοί είναι υποψήφιοι για θεραπεία με έναν στοχευτικό αναστολέα της ALK. Οι ασθενείς με ALK+ ΜΜΚΠ είναι συχνά νεότεροι από τον μέσο πάσχοντα από ΜΜΚΠ και, σε πολλές περιπτώσεις, δεν έχουν ιστορικό καπνίσματος.

Η μελέτη που παρουσιάσθηκε στο ASCO χρησίμευσε ως βάση για την πρόσφατη έγκριση του ceritinib, τον Απρίλιο του 2014, από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), κατόπιν της κατηγοριοποίησής του από τον FDA ως Πρωτοποριακή Θεραπεία (Breakthrough Therapy). Η έγκριση δόθηκε σε λιγότερο από 3,5 χρόνια έπειτα από την ένταξη του πρώτου ασθενούς σε κλινική μελέτη. Η διαδικασία αξιολόγησης του ceritinib από τις ρυθμιστικές Αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Αργεντινή και την Ελβετία βρίσκεται σε εξέλιξη.