Δεκτή έκανε το Συμβούλιο της Επικρατείας την αίτηση του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου για αναστολή της Υπουργικής Απόφασης του Υπουργού Υγείας, κ. Μάκη Βορίδη, περί καθορισμού ορίων στη συνταγογράφηση φαρμάκων. 

Συγκεκριμένα, το ΣτΕ αποφάσισε την αναστολή της ως προς το σκέλος το οποίο αφορά τον καθορισμό κατωτάτου, ελαχίστου ορίου στη συνταγογράφηση φαρμακευτικών σκευασμάτων εκτός προστασίας (γενοσήμων και off – patent) ανά γιατρό. Το ΣτΕ έκανε δεκτό το πλαφόν στη δαπάνη συνταγογράφησης φαρμάκων ανά γιατρό, ειδικότητα και γεωγραφική περιοχή.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος στο μεταξύ, περιμένει και την εκδίκαση της αίτησης ακύρωσης της ως άνω υπουργικής απόφασης, η οποία έχει προσδιορισθεί για τον ερχόμενο Νοέμβριο του 2014.

Ανθή Αγγελοπούλου

Αμοιβαία Συμφωνία Αρχών μεταξύ ΠΦΣ - ΕΦΕΧ

Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) και ο Σύνδεσμος Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης (ΕΦΕΧ) αναγνωρίζοντας την ανάγκη της κοινωνίας για πρόσβαση σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας υπέγραψαν χθες Αμοιβαία Συμφωνία Αρχών η οποία περιλαμβάνει τα κάτωθι:

Οι πολίτες, όπως προσδιορίζεται και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), δικαιωματικά συμμετέχουν σε θεραπευτικές επιλογές που αφορούν  ήπιας μορφής παθήσεις, των οποίων τα συμπτώματα αναγνωρίζονται εύκολα από τον ασθενή, καθώς και σε προληπτικές αγωγές που  θωρακίζουν την υγεία τους.

Τα Μη Συνταγογραφούμενα Φάρμακα Ευρείας Χρήσης (ΜHΣΥΦΑ-OTC) με υψηλά κριτήρια παραγωγής, σήμανσης και διάθεσης και με τη σύσταση-πληροφόρηση και οδηγία των Φαρμακοποιών ή και των Ιατρών αποτελούν ιδιαίτερα χρήσιμη συνιστώσα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

Δημογραφικές αλλαγές που επηρεάζουν το χώρο της Υγείας αλλά και εθνικές δημοσιονομικές ανάγκες, αυξάνουν την πίεση επί των συστημάτων υγείας για αποτελεσματική και αποδοτική αξιοποίηση των πόρων στη παροχή υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες.

 Αναγνωρίζοντας την αξία της αυτο-φροντίδας/αυτο-θεραπείας στη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας των πολιτών ο ΕΦΕΧ και ο ΠΦΣ συμφωνούν να εργασθούν μαζί με κοινές αρχές για την επίτευξη κοινών δράσεων. Ο ΕΦΕΧ και ο ΠΦΣ θα συνεργαστούν στενά για την τήρηση των αρχών αυτών που περιγράφονται πιο κάτω. Θα συνεργαστούν επίσης με τις Αρχές και τους θεσμικούς παράγοντες με στόχο τη βελτίωση και ανάπτυξη της αυτό-θεραπείας στην Ελλάδα, και την εξέλιξη των φαρμακείων σε σύγχρονα κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας προς όφελος των πολιτών και της δημόσιας υγείας.

1.     Τα Φαρμακεία είναι συχνά ο πρώτος χώρος που επισκέπτονται οι πολίτες για να ζητήσουν βοήθεια για συμπτώματα ή ασθένειες που αντιμετωπίζουν. Το Φαρμακείο τόσο εκ του ρόλου του όσο και εκ της ευρύτατης γεωγραφικής διασποράς είναι το αποκλειστικό σημείο παραλαβής και διάθεσης προς το κοινό των ΜΗΣΥΦΑ, όπως άλλωστε και η φαρμακευτική νομοθεσία ορίζει.

2.     Οι Φαρμακοποιοί είναι σύμβουλοι των πολιτών στα καθημερινά προβλήματα υγείας, ενώ ειδικότερα για τα ΜΗΣΥΦΑ η συμβουλή τους στην επιλογή της πλέον ενδεδειγμένης, ασφαλούς και αποτελεσματικής εξατομικευμένης αντιμετώπισης των ήπιων προβλημάτων υγείας τους, είναι καθοριστική και αναντικατάστατη. Ο ΕΦΕΧ δίνει ιδιαίτερη έμφαση σ’ αυτόν τον κοινωνικό ρόλο των φαρμακοποιών.  

3.     Οι Φαρμακοβιομηχανίες και Φαρμακευτικές Εταιρείες που εκπροσωπούνται από τον ΕΦΕΧ προμηθεύουν τα Φαρμακεία με ΜΗΣΥΦΑ προϊόντα των οποίων η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα, οι σημάνσεις, οι οδηγίες (ΦΟΧ) και η διαφήμιση είναι ευθυγραμμισμένα με τις Ευρωπαϊκές οδηγίες, τις απαιτήσεις των Υγειονομικών αρχών καθώς και με τη Φαρμακευτική Δεοντολογία.

Η Φαρμακοβιομηχανία αναγνωρίζει την διαρκή ανάγκη των πολιτών να ενημερώνονται υπεύθυνα και σωστά για τα προϊόντα αυτό-φροντίδας που επιλέγουν, τον ενδεδειγμένο τρόπο εφαρμογής καθώς και τυχόν παρενέργειες και προφυλάξεις που απαιτούνται. Οι Φαρμακευτικές εταιρείες μέλη του ΕΦΕΧ αντιλαμβάνονται τα Φαρμακεία μέλη των τοπικών Φαρμακευτικών Συλλόγων που εκπροσωπεί ο  ΠΦΣ ως στρατηγικούς εταίρους για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.

4.     Ο ΠΦΣ και ο ΕΦΕΧ αναγνωρίζουν ότι η διεύρυνση και ανάπτυξη των ΜΗΣΥΦΑ συμβάλλει στην ορθολογική κατανομή των δαπανών της Κοινωνικής Ασφάλισης, κάτι που αποτελεί μέριμνα όλων των Ευρωπαϊκών Κυβερνήσεων.  Αυτό αποτελεί και την πρόκληση για το Ελληνικό Φαρμακείο που πρέπει συνεχώς να εξελίσσεται σε ένα σύγχρονο κέντρο καθημερινής πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας των πολιτών.

5.     Οι παρασκευαστές/αντιπρόσωποι των ΜΗΣΥΦΑ πρέπει να παρέχουν στους Φαρμακοποιούς όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τα προϊόντα αυτά. Η ενημέρωση για τα ΜΗΣΥΦΑ πρέπει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη, δεοντολογικά ορθή, απλή και διαφανής ώστε να διασφαλίζεται η ενδεδειγμένη και ασφαλής χρήση τους. Οι πληροφορίες και οδηγίες χρήσης των ΜΗΣΥΦΑ πρέπει να παρέχονται συμβουλευτικά από τους Φαρμακοποιούς προς τους πολίτες και από τους παρασκευαστές/αντιπροσώπους ξεχωριστά  μέσω των ΜΜΕ και των νεότερων τεχνολογικών εξελίξεων στον τομέα της επικοινωνίας. Κοινός στόχος είναι η διεύρυνση της γνώσης των πολιτών για τα προϊόντα αυτό-φροντίδας.

6.     Αναγνωρίζουν τον σοβαρό ρόλο των Φαρμακοποιών στην φαρμακοεπαγρύπνηση και την ασφαλή χρήση των φαρμάκων, ειδικότερα όσον αφορά νέες ενδείξεις και νέα προϊόντα ΜΗΣΥΦΑ.

Η καλλιέργεια νοοτροπίας πρόληψης με υπηρεσίες η προϊόντα αυτο-φροντίδας είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημόσια υγεία, αλλά και την εκπόνηση θεσμικών πολιτικών υγείας

7.     Ο ΠΦΣ και ο ΕΦΕΧ αναγνωρίζουν την ανάγκη εναρμονισμού της τιμολογιακής πολιτικής των ΜΗΣΥΦΑ με το καθεστώς τιμών που επικρατεί στα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.

8.     Ο ΠΦΣ και ο ΕΦΕΧ θα εργαστούν από κοινού για την ενίσχυση του ρόλου του φαρμακοποιού μέσω της δια βίου εκπαίδευσης του με στόχο την επιστημονική και επιχειρηματική του ανέλιξη.

H απελευθέρωση της αγοράς των ΜΥΣΥΦΑ δεν μειώνει τις τιμές

«Τα φάρμακα έχουν χάσει το 44% της αξίας τους και το επίπεδο της παρεχόμενης ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης έχει υποβαθμιστεί τόσο, που οι έρευνες μιλούν για μείωση του προσδόκιμου ηλικίας κατά 7-10 χρόνια. Επιπλέον τα νοσοκομεία και οι ιδιωτικοί πάροχοι υγείας ασφυκτιούν κάτω από την μέγγενη των απλήρωτων χρεών και τελικά η Υγεία παραμένει «διασωληνωμένη». Αυτό είναι το παράδοξο που ζούμε τα τελευταία χρόνια» τόνισε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Θεόδωρος Αμπατζόγλου, στη διάρκεια συνέντευξης τύπου με αφορμή τη διοργάνωση Ημερίδας για τα ΜΥΣΥΦΑ στις 3 Απριλίου, στην Αίγλη Ζαππείου.

«Σε αυτό το περιβάλλον έρχονται κάποιοι και μιλούν για πώληση σκευασμάτων από κανάλια μαζικής λιανικής πώλησης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αμπατζόγλου.

Ένας μεγάλος μύθος που καλλιεργείται τελευταία στον χώρο του φαρμάκου – ανάμεσα στους πολλούς των τελευταίων ετών μετά την μόνιμη παρουσία της Τρόϊκα στην χώρα μας - είναι ότι η απελευθέρωση πώλησης των ΜΥΣΥΦΑ, από τα φαρμακεία θα μειώσει την τιμή τους και θα βοηθήσει τους χιλιάδες των ασφαλισμένων. Κι όμως τα ΜΥΣΥΦΑ, δεν παύουν να είναι φάρμακα που σε συνδυασμό με άλλες ουσίες μπορεί να δημιουργήσουν παρενέργειες άρα και κίνδυνο για τη ζωή των ασθενών, ενώ η Ευρωπαϊκή εμπειρία έχει δείξει πως η άρση των περιορισμών στην διάθεσή τους, δεν προσφέρει κανένα όφελος για τους καταναλωτές. Μάλιστα πρόσφατη Διεθνής Μελέτη που δημοσίευσε ο Π.Ο.Υ, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι: «η απελευθέρωση της αγοράς των ΜΥΣΥΦΑ δεν έχει αποδειχτεί ότι μειώνει τις τιμές τους».

Ασφάλεια των φαρμάκων προς τους ασθενείς

Όπως όλα τα άλλα φάρμακα έτσι και τα ΜΥΣΥΦΑ υπόκεινται στις αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής (GMP), διανομής (GDP) και ορθής φαρμακευτικής πρακτικής. Η διαφήμισή τους υπόκειται επίσης σε περιορισμούς που καθορίζονται από συγκεκριμένη Ευρωπαϊκή Οδηγία. Η αδειοδότησή τους στους ίδιους κανόνες κανονιστικού πλαισίου (regulation) όπως όλα τα άλλα φάρμακα. Ο τρόπος χορήγησής τους, η δοσολογία, η συχνότητα λήψης και οι αλληλεπιδράσεις τους στη συγχορήγησή τους με άλλα φάρμακα, είναι συνεχώς ζητούμενο προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα ασφάλειας των φαρμάκων στους ασθενείς.

Ανεξάρτητα αν τα φάρμακα αυτά αποζημιώνονται ή όχι από τους ασφαλιστικούς φορείς και ανεξάρτητα, αν απευθύνονται σε ήπιες ενοχλήσεις της υγείας και για μικρό χρονικό διάστημα χορήγησης, εγείρουν τεράστιο ενδιαφέρον τόσο του Π.Ο.Υ. όσο και άλλων οργανισμών (DEA, FDA) για τις παρενέργειες και παράπλευρες δράσεις τους. Δίνονται συνεχώς προειδοποιήσεις κινδύνου και απαιτείται συνεχής φαρμακοεπαγρύπνιση. Για να γίνουμε και πιο συγκεκριμένοι σας παραθέτω και ορισμένα παραδείγματα:

ΜΥΣΥΦΑ για το κοινό κρυολόγημα λόγω των ποσοτήτων μεθαμφεταμίνης που περιέχουν απορρυθμίσουν όλες τις αντιϋπερτασικές αγωγές, ακόμη κοινά spray για την «βουλωμένη μύτη» χρησιμοποιούνται για την εύκολη εξαγωγή φθηνών διεγερτικών ουσιών. Είναι ιδιαίτερα αυστηρές οι προειδοποιήσεις της DEA στις ΗΠΑ για το «σπιτικό extasy» που προέρχεται από τα spray συναχιού ελεύθερης πώλησης. Ακόμη η χρήση αντιόξινων σημαίνει αδρανοποίηση οποιασδήποτε φαρμακευτικής αγωγής. Η κατάσταση μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνη σε όσους ακολουθούν αγωγή με αντιπηκτικά ή άλλους καρδιολογικούς συνδυασμούς. Η φαρμακοεπαγρύπνιση είναι απαραίτητη για τα φάρμακα αυτά, λόγω της εύκολης πρόσβασής τους όταν δεν συνταγογραφούνται και επομένως των τεραστίων προβλημάτων τοξικών αντιδράσεων που μπορεί να επιφέρουν, ιδίως στα παιδιά και στα ηλικιωμένα άτομα.

Πολιτεία και Διεθνής Κοινότητα

Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει πως σε κράτη που υπήρξε απελευθέρωση της αυτοθεραπείας, πέραν των επαγγελματιών υγείας υπήρξαν σοβαρότατα προβλήματα ασφάλειας γεγονός που οδήγησε σε αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις. Στην Ελλάδα τόσο ο ΕΟΦ όσο και το ΣτΕ (1981/2010) έχουν εκδόσει αποφάσεις που δείχνουν σαφώς την νομική υπευθυνότητα της αυτοθεραπείας.

Ο ορισμός της Πολιτείας και της Διεθνούς Κοινότητας για τα ΜΥΣΥΦΑ και πως η Πολιτεία πρέπει να διαχειρίζεται, περιγράφεται επαρκέστατα στην ΚΥΑ ΔΥΓ 3α/οικ.82161/24-8-2012 "Εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας προς την αντίστοιχη κοινοτική στον τομέα της παραγωγής και της κυκλοφορίας φαρμάκων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση συμμόρφωση με την οδηγία 2001/83/ΕΚ "περί κοινοτικού κώδικα για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση (L311/28-11-2001) όπως ισχύει και όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2010/84/ΕΕ όσον αφορά την φαρμακοεπαγρύπνηση (L 348/31-12-2010) (ΦΕΚ Β 2374/24-8-2012).

Ένα μεγάλο ζήτημα που έχει προκύψει τα τελευταία χρόνια είναι η ανεξέλεγκτη διακίνηση των ΜΥΣΥΦΑ από το διαδίκτυο. Στην Ε.Ε απεργάζονται ιδιαίτερες προδιαγραφές λειτουργίας των ηλεκτρονικών φαρμακείων και της πιστοποίησης των φαρμακοποιών ώστε και με τον τρόπο αυτό να υφίσταται έλεγχος στη διακίνησή τους.

Καταλήγοντας ο πρόεδρος του Π.Φ.Σ. τόνισε πως «σωστά αντιμετώπισε το θέμα αυτό η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας. Τα ΜΥΣΥΦΑ είναι φάρμακα. Τα ΜΥΣΥΦΑ μπορούν να δίνονται με υπευθυνότητα μόνο από επαγγελματίες Υγείας. Τα ΜΥΣΥΦΑ δεν πρέπει να πωλούνται δίπλα στα απορρυπαντικά. Κάποιοι θέλουν να παίζουν με την Υγεία, εμείς πάλι όχι!»