«Το καλύτερο «φάρμακο»   στην προαγωγή της υγείας και  στην πρόληψη των ασθενειών είναι η παραδοσιακή κρητική διατροφή του 1960» σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Κλινική Προληπτικής Ιατρικής & Διατροφής,  κ Αντώνη Καφάτο, ο οποίος μιλώντας  σε διάλεξη του  Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδας με θέμα « Παραδοσιακή διατροφή της Κρήτης σε αντίθεση με τη δυτική διατροφή στους Δείκτες Παιδικής Παχυσαρκίας», τόνισε την αξία της κρητικής διατροφής.

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η  παραδοσιακή κρητική διατροφή αποτελεί  διαχρονικά  ασπίδα για τον ανθρώπινο οργανισμό στην  πρόληψη των ασθενειών, όπως είπε ο κ. Καφάτος. Τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι το 1960 η Κρήτη ήταν στην τελευταία θέση μεταξύ των επτά χωρών καθώς, οι άνδρες  ηλικίας 40-60 χρόνων είχαν το χαμηλότερο βάρος και δείκτη μάζας σώματος σε σύγκριση με τους 15 άλλους πληθυσμούς από 7 χώρες. Επίσης είχε τα λιγότερα κρούσματα στον τομέα των καρδιαγγειακών παθήσεων και αιφνιδίων θανάτων.

«Δυστυχώς, όμως σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει και η χώρα μας μαζί με την Κρήτη κατέχουν την πρώτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο στην παιδική παχυσαρκία» πρόσθεσε με έμφαση ο καθηγητής εξηγώντας ότι αυτό συμβαίνει γιατί  οι Κρητικοί,  παρασυρμένοι από το δυτικό τρόπο διατροφής, ξέχασαν την παραδοσιακή διατροφή των προγόνων τους, ενώ ταυτόχρονα σήμερα ασκούνται πολύ λιγότερο σε καθημερινή βάση.

Μάλιστα, όπως είπε,  η Κρήτη “κινδυνεύει να βουλιάξει” κάτω από το βάρος των κατοίκων της καθώς μετά από 45 χρόνια δηλαδή το 2005 οι άνδρες της Κρήτης της ίδιας ηλικίας 40-60 χρόνων  είχαν 20 κιλά περισσότερο σωματικό βάρος σε σύγκριση με τους άνδρες της ίδιας ηλικίας  το 1960.

Η διατροφή των Κρητικών το 1960

Σύμφωνα με τον κ. Καφάτο η   διατροφή των Κρητικών το 1960 περιελάμβανε δημητριακά, αυγά, τυρί, μαύρο ψωμί, φρούτα. λαχανικά, όσπρια, ελαιόλαδο, ψάρι, κοτόπουλο και κόκκινο κρέας μια φορά το μήνα. Η διατροφή αυτή συνοδευόταν από καθημερινή άσκηση που περιελάμβανε χειρωνακτικές εργασίες και περπάτημα. Επίσης πρέπει  να τονισθεί οτι πάνω από το 60% των ανδρών της Κρήτης το 1960 τηρούσαν αυστηρά τις νηστείες της Εκκλησίας και δεν έτρωγαν  δηλαδή κρέας, γαλακτοκομικά και αυγά για περίπου 180 ημέρες το χρόνο. Το ψάρι επιτρέπεται συχνότερα ενώ τα θαλασσινά επιτρέπονται σε όλες τις νηστείες.

Η προστασία που προσφέρει η παραδοσιακή κρητική διατροφή στην πρόληψη των ασθενειών και ειδικότερα στα καρδιακά νοσήματα τεκμηριώνεται από διάφορες επιστημονικές μελέτες. Μια απ’ αυτές πραγματοποιήθηκε στη Λυών της Γαλλίας το 1994 μεταξύ 600 ατόμων που είχαν υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Σύμφωνα με τη μελέτη της Λυών, οι άνθρωποι με πρώτο έμφραγμα μυοκαρδίου  που ακολουθούσαν τη δίαιτα της Κρήτης είχαν 76% λιγότερα δεύτερα επεισόδια εμφράγματος σε σύγκριση με τους άλλους μισούς που ακολουθούσαν τη δίαιτα της Αμερικανικής Καρδιολογικής εταιρείας. Αυτό έγινε τους πρώτους 28 μήνες γιατί η μελέτη διεκόπη για δεοντολογικούς λόγους.

Επιπλέον, όπως ανέφερε ο καθηγητής, εντυπωσιακά ήταν και τα αποτελέσματα μιας δεκάχρονης επιστημονικής μελέτης 1992-02, που έγινε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, σε κρητικόπουλα που ακολούθησαν τον παραδοσιακό  τρόπο διατροφής.

Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή, όλες οι σωματομετρικές μετρήσεις των παιδιών, τα οποία συμμετείχαν στο πρόγραμμα  και αφορούσαν Βάρος, Δείκτη Μάζας Σώματος, Δείκτη Περιμέτρου Μέσης και Λεκάνης, Ολική Χοληστερόλη, LDL Χοληστερόλη, Αθηρωματικό Δείκτη και  Παλίνδρομο, ήταν σημαντικά βελτιωμένες (τεράστιες διαφορές) μετά τη λήξη του προγράμματος.

Η  θρεπτική αξία των προϊόντων που καταναλώνουν οι άνθρωποι έχει μεγάλη σημασία, καθώς σήμερα τα περισσότερα προσθέτουν μόνο βάρος στον οργανισμό, τόνισε ο καθηγητής. Όπως είπε, 100 γραμμάρια μπισκότα γεμιστά έχουν 524 θερμίδες, ενώ η αντίστοιχη ποσότητα μήλου μόλις 47 θερμίδες. Επίσης 100 γραμμάρια τηγανιτές πατάτες έχουν 530 θερμίδες, ενώ η αντίστοιχη ποσότητα ψητής πατάτας έχει μόλις 93 θερμίδες.

Επιμέλεια Ανθή Αγγελοπούλου