Το 35% του πληθυσμού κάθε χρόνο πάσχει από χρόνιο πόνο, επεσήμανε Δρ Αχιλ. Ε. Γεωργιάδης, Ρευματολόγος - Διδάκτωρ Παν. Αθηνών και Παρισίων - Αντιπρόεδρος Επιστημονικής Εταιρείας για την Μυοσκελετική Υγεία (ΕΠΕΜΥ) σε σχετική συνέντευξη Τύπου για το χρόνιο πόνο και τις διαχρονικές θεραπείες αυτού.
Στη συνέντευξη παραβρέθηκαν επίσης ο Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, ορθοπεδικός ιατρός κ. Γιώργος Πατούλης και η Ψυχολόγος κα Καλλιόπη Μπούσια.
Σύμφωνα με το γιατρό, χρόνιος πόνος είναι ο πόνος που διαρκεί περισσότερο από τρεις μήνες. Ενώ ο οξύς ή μικρής διάρκειας πόνος, είναι σαφώς προστατευτικός και προειδοποιεί το άτομο για κάποια δυσλειτουργία του οργανισμού του, ο χρόνιος πόνος δεν είναι καθόλου χρήσιμος και όπως πίστευαν οι αρχαίοι, αποτελεί την τιμωρία των θεών στους ανθρώπους.
Υπάρχουν πολλά είδη χρόνιου πόνου. Ο πιο συχνός είναι ο νευροπαθητικός, δηλαδή ο πόνος που οφείλεται σε κάποια βλάβη μιας περιοχής του νευρικού συστήματος. Πιο περίπλοκος, όμως, είναι ο περιφερικός νευροπαθητικός πόνος, δηλαδή αυτός που εντοπίζεται στα περιφερικά νεύρα. Οι εκτιμήσεις για τον χρόνιο πόνο, με βάση τα διεθνή δεδομένα, αναφέρουν ότι από αυτόν πάσχει περίπου το 30% του πληθυσμού των αναπτυγμένων χωρών.
Η θεραπεία όλων αυτών των επώδυνων συνδρόμων είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αρκεί να αναφέρει κανείς ότι εάν κάποιος χρησιμοποιήσει όλες τις υπάρχουσες θεραπείες, ακόμη και σε συνδυασμούς, τότε θα κατορθώσει να βελτιώσει μόνο το 50% του πόνου, στο 50% των ασθενών. Οι υπόλοιποι θα εξακολουθήσουν να πονούν.
Τεχνολογία αιχμής και παραδοσιακές θεραπείες, ενάντια στον Χρόνιο Πόνο
Όπως επεσήμανε ο κ. Γεωργιάδης, οι δυνατότητες της θεραπευτικής σήμερα είναι κατά πόλύ βελτιωμένες. Και αυτό χάρη στη σύγχρονη φαρμακολογία, η οποία συνδυάζει εντυπωσιακά τα ευρήματα της μοριακής βιολογίας με αυτά της τεχνολογίας αιχμής. Παράλληλα, όμως, η θεραπευτική επανεξετάζει τις παλαιές, τεκμηριωμένες από την μακροχρόνια εμπειρία, θεραπείες και προσπαθεί να τις ερμηνεύσει και να βελτιώσει την απόδοσή τους.
Μια τέτοια προσπάθεια έχει να κάνει με την εδώ και 6.000 χρόνια γνωστή από τους Μάγια κόκκινη πιπεριά, η οποία έχει αναλγητικές ιδιότητες, και γι αυτό την χρησιμοποιούσαν για οδοντικούς και άλλους πόνους. Την πιπεριά - όπως και άλλα φυτά της Κεντρικής Αμερικής - την έφερε ο γιατρός του Κολόμβου στην Ευρώπη. Γύρω στο 1800 μ.Χ. οι γιατροί της εποχής χρησιμοποιούσαν ήδη την αλοιφή της πιπεριάς σαν παυσίπονο στους πόνους των αρθρώσεων και των μυών. Μια πρακτική που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα με πολύ καλά αποτελέσματα.
Εκτός από την κόκκινη πιπεριά, που αποτελεί ισχυρότατο αναλγητικό, άλλα παραδείγματα γνωστών αναλγητικών φαρμάκων που προήλθαν από φυτά είναι η ασπιρίνη, που προέρχεται από την ιτιά, αλλά κυρίως το όπιο, ισχυρό αναλγητικό φάρμακο, που προήλθε από την παπαρούνα.
Οφείλουμε όμως να επισημάνουμε, ότι με τις υπάρχουσες συνθήκες στην Ελλάδα του σήμερα, πολλοί ασθενείς προστρέχουν στην αυτοθεραπεία είτε για οικονομικούς λόγους είτε γιατί δεν έχουν ασφαλιστική κάλυψη.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, ορθοπεδικό ιατρό κ. Γιώργο Πατούλη η σωστή διάγνωση και η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία του χρόνιου πόνου. Είναι απαραίτητες όπως είπε πολιτικές πρόληψης για τους ασθενείς και εκπαίδευση των γιατρών γιατί θα βοηθήσουν να αποφύγουμε να φτάσουμε σε κατάσταση χρόνιου πόνου.
Για τη σχέση του Χρόνιου Πόνου με το άγχος και τις διαταραχές της διάθεσης μίλησε η Ψυχολόγος κα Μπούσια η οποία είπε ότι τόσο η φαρμακευτική αγωγή όσο και η ψυχολογική υποστήριξη είναι εργαλεία που βοηθούν στην ανακούφιση του ατόμου με χρόνιο πόνο.
Σύμφωνα με την κα Μπούσια οι στατιστικές δείχνουν ότι άτομα που έπασχαν από χρόνιο πόνο, είχαν τρεις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν διαταραχές της διάθεσης και αδυναμία ελέγχου του άγχους. Επιπλέον, άτομα που έπασχαν από κατάθλιψη είχαν τρεις φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εξελίξουν έναν οξύ πόνο σε χρόνιο. Κάτι που φαίνεται να συμβαίνει όλο και συχνότερα τα τελευταία χρόνια, με δεδομένο ότι η οικονομική ανασφάλεια και η ανεργία συνδέονται άμεσα με την κατάθλιψη.
Η πιο συχνή μορφή χρόνιου πόνου είναι αυτή που χαρακτηρίζει τη χρόνια οσφυαλγία, μια νόσο από την οποία πάσχει το 1/3 του πληθυσμού των αναπτυγμένων χωρών. Οι στατιστικές λένε ότι μόνο το 40% από αυτές έχουν κάποιο συγκεκριμένο αίτιο, ενώ το 30% από αυτές οφείλονται σε ψυχολογικά αίτια. Ο ασθενής αυτός παρουσιάζει κλινικά, πλην της έντονης οσφυαλγίας: αϋπνίες, ανορεξία, αίσθημα χρόνιας κόπωσης, ευερεθιστότητα, χρόνιο άγχος και πολλά άλλα καταθλιπτικά συμπτώματα, με τελικό αποτέλεσμα την προοδευτική επιδείνωση της ποιότητας της ζωής του.
Ο συνδυασμός αντικαταθλιπτικών φαρμάκων και αναλγητικών ήταν η μέχρι σήμερα προτεινόμενη θεραπευτική λύση. Το πρόβλημα όμως είναι ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, σε χρόνια χορήγηση, έχουν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Άρα τίθενται το ερώτημα: Μήπως σε τέτοιες καταστάσεις μια στοχευμένη τοπική και αποτελεσματική αναλγητική θεραπεία θα αποτελούσε μια πιο εύκολη και ασφαλή θεραπευτική λύση;
Ανθή Αγγελοπούλου
