Αυτό είναι το μήνυμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος η οποία είναι στις 31 Μαΐου. Ο Π.Ο.Υ. κρούει τον κώδωνα του κινδύνου προσπαθώντας να αφυπνίσει το κοινό και αναγάγει τι κάπνισμα στον Νο 1 κίνδυνο και προτεραιότητα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το κάπνισμα σκοτώνει το ήμισυ του πληθυσμού που χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού. Περίπου 6 εκατομμύρια άνθρωποι κάθε χρόνο πεθαίνουν, εκ των οποίων πάνω από 600 000 είναι μη καπνιστές που εκτίθενται σε παθητικό κάπνισμα! Η συχνότητα των ενεργών καπνιστών ανέρχεται σήμερα στο 60% για τους άνδρες και 40% για τις γυναίκες. Σύμφωνα με δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (2010), με τον τρέχοντα ρυθμό εξέλιξης μέχρι το τέλος του 2020 οι θάνατοι θα έχουν αυξηθεί σε 10.000.000 ετησίως! Το κάπνισμα αποτελεί, λοιπόν, χωρίς αμφιβολία το μεγαλύτερο εχθρό του ανθρωπίνου είδους! Η διαπίστωση αυτή, η οποία έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά με συντριπτικά στοιχεία τα τελευταία χρόνια με μελέτες και καταγραφές, μπορεί να μην αποτελεί πλέον είδηση, καθώς τη γνωρίζουμε όλοι μας, αλλά καθιστά επιτακτική τη λήψη μέτρων, από την Πολιτεία, αλλά και από εμάς τους ίδιους, που θα ανακόψουν τη φόρα της θανατηφόρας αυτής συνήθειας στην Ελλάδα, η οποία δυστυχώς κατέχει την 6^η θέση στην κατανάλωση καπνού παγκοσμίως.

Στον αγώνα κατά του καπνίσματος μπήκε και η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία. Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας κ. Ιωάννης Καλλικάζαρος, ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος, τονίζει ότι «Το κάπνισμα είναι η σημαντικότερη πλήρως αναστρέψιμη αιτία πρώιμου θανάτου. Βέβαια, η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς μόνο 5 στους 100 καπνιστές κόβουν το τσιγάρο χωρίς βοήθεια». Η δυσμενής επίδραση του καπνίσματος συνδέεται με την εμφάνιση πολλών ασθενειών όπως μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά κτλ και στο μεγάλο αριθμό τοξικών ουσιών που βρίσκονται στο καπνό όπως πίσσα, νικοτίνη και μονοξείδιο του άνθρακα.. Ο κ. Καλλικάζαρος προτρέπει τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα, αναλύοντας τα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος:

• Είκοσι λεπτά μετά το τελευταίο τσιγάρο η αρτηριακή πίεση γίνεται κανονική και οι καρδιακοί παλμοί επανέρχονται στο φυσιολογικό τους ρυθμό.
• Οκτώ ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο τα επίπεδα του μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα και το οξυγόνο στο αίμα αυξάνει.
• Εικοσιτέσσερις ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο η γεύση και η όσφρηση βελτιώνονται.
• Εβδομήντα δύο ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο η αναπνοή γίνεται ευκολότερη αφού οι αεραγωγοί των πνευμόνων χαλαρώνουν.
• Δύο μήνες μετά το τελευταίο τσιγάρο βελτιώνεται η κυκλοφορία του αίματος, αυξάνεται θεαματικά η ικανότητα προς άσκηση, ενώ η λειτουργία των πνευμόνων αυξάνει μέχρι και 30%.
• Πέντε χρόνια μετά το τελευταίο τσιγάρο μειώνεται σχεδόν στο μισό ο κίνδυνος του αιφνίδιου θανάτου από καρδιακή προσβολή.
• Δέκα χρόνια μετά το τελευταίο τσιγάρο τα προκαρκινικά κύτταρα που δημιουργήθηκαν με το κάπνισμα αντικαθίστανται από φυσιολογικά, ενώ ο κίνδυνος για την εκδήλωση καρκίνου του πνεύμονα, καρδιοπαθειών και εγκεφαλικών επεισοδίων γίνεται σχεδόν ο ίδιος με αυτόν που διατρέχουν τα άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ!

Σύμφωνα με τον κο Καλλικάζαρο οι ενεργητικοί καπνιστές έχουν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν πριν τα 60-70 έτη απ’ ότι οι καπνιστές. Επιπλέον κίνδυνο διατρέχουν οι παθητικοί καπνιστές αφού είναι εκτεθειμένοι σε ένα περιβάλλον που οι ίδιοι δεν δημιούργησαν. Το παθητικό κάπνισμα προκαλεί περισσότερους από 600.000 πρώιμους θανάτους ετησίως. Το 2004 τα παιδιά αντιπροσώπευαν το 28% των θανάτων που οφείλονται στο παθητικό κάπνισμα.

Η Πολιτεία αναγνωρίζοντας τη δυσκολία διακοπής αυτής της συνήθειας δημιούργησε σε πολλά δημόσια νοσοκομεία Κέντρα Διακοπής Καπνίσματος, που με τη βοήθεια ψυχολόγων, ιατρών προσφέρουν δωρεάν συμβουλευτική υποστήριξη στα άτομα που έχουν αποφασίσει να ελευθερωθούν από αυτή συνήθεια.

Ο Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας κ. Στέφανος Φούσας τονίζει τις αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος στο καρδιαγγειακό σύστημα, σημειώνοντας ότι: «Οι καπνιστές είναι 7 φορές πιο ευάλωτοι στο θάνατο συγκριτικά με τους μη καπνιστές! Καθόλου τυχαία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει το κάπνισμα σαφώς ανάμεσα στους παράγοντες οι οποίοι αυξάνουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα στο σύγχρονο κόσμο μας, μαζί με το σακχαρώδη διαβήτη, την υπέρταση, την παχυσαρκία, την κατάχρηση αλκοόλ κι άλλα, ενώ η αμερικάνικη καρδιολογική εταιρία το χαρακτηρίζει ως την πιο σημαντική αναστρέψιμη αιτία πρόωρου θανάτου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η θνησιμότητα από ο κάπνισμα ανέρχεται στο 19,3%, ενώ παρατηρείται στο 45% των ανδρών και στο 38% των γυναικών.

Το κάπνισμα σχετίζεται με καρδιαγγειακές παθήσεις, με τον καρκίνο του πνεύμονα, αλλά και άλλους τύπους καρκίνου όπως της ουροδόχου κύστεως και των νεφρών, του τραχήλου της μήτρας, του λάρυγγα, του φάρυγγα και της μύτης, του οισοφάγου, του παγκρέατος, του στομάχου του ήπατος και του μαστού.

Προκαλεί:

• Αύξηση του Καρδιαγγειακού Έργου, αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση, την καρδιακή συχνότητα
• Αύξηση της σύσπασης των στεφανιαίων αγγείων
• Υπερπηκτική κατάσταση λόγω της συσσώρευσης και κινητικότητας των αιμοπεταλίων.

Μακροχρόνια προκαλεί:

• Στεφανιαία νόσο
• Αγγειακή εγκεφαλική νόσο
• Περιφερική αγγειακή νόσο
• Νόσο Buerger (εμφανίζεται συχνότερα σε καπνιστές μέσης ηλικίας)
• Υπέρταση

Επίσης έχει συσχετιστεί με την αυξημένη επίπτωση πρόωρου τοκετού, αυτόματης αποβολής, μειωμένης ανάπτυξης του εμβρύου, διαταραχές στον πλακούντα. Σε νεαρές ηλικίες/παιδιά υπάρχει συσχετισμός με την εμφάνιση άσθματος και λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας, κ. Ιωάννης Βλασερός μας παρότρυνε να πούμε «Όχι στο τσιγάρο!». Ο κ. Βλασερός αναφέρει «Το κάπνισμα αναγνωρίζεται ως μία ισχυρή ψυχοενεργή ουσία που προκαλεί εφορία, γεγονός που την κάνει ισχυρά εθιστική. ‘Έτσι, τα ποσοστά διακοπής του καπνίσματος είναι πολύ χαμηλά συγκριτικά με το ποσοστό όσων επιθυμούν να διακόψουν το κάπνισμα. Υπολογίζεται μάλιστα ότι μόνο το 3% εξ όσων θέλει να διακόψει το κάπνισμα καταφέρνει να το πετύχει.» Συνεχίζοντας ο Γενικός Γραμματέας τόνισε ότι: «Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα να βοηθήσουμε φαρμακευτικά και ψυχολογικά τους καπνιστές που θέλουν να διακόψουν. Η φαρμακευτική θεραπεία της διακοπής του καπνίσματος εξελίσσεται συνεχώς λόγω της αυξανόμενης έκτασης του προβλήματος. Έτσι, έχουμε στη διάθεσή μας από το 1984 τα αυτοκόλλητα και τις τσίχλες νικοτίνης, τα οποία βοηθούν αρκετά αυτόν που επιθυμεί τη διακοπή, αλλά πλέον και φαρμακευτική αγωγή, όπως τη βουπροπιόνη (Zyban) και τη βαρινικλίνη (Champix). Το πιο σημαντικό στη διακοπή του καπνίσματος, όμως, είναι η πραγματική απόφαση του καπνιστή να διακόψει.», τονίζει ο Γενικός Γραμματέας της ΕΚΕ.