Με την Απόφαση 21/2018 του ειρηνοδικείου Χαλανδρίου το PhRMA Innovation Forum (PIF) αποτελεί και επισήμως πλέον θεσμικό μη κερδοσκοπικό φορέα που εκπροσωπεί τις καινοτόμες φαρμακευτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.
Χθες το ΔΣ του PhRMA Innovation Forum μας συστήθηκε και επισήμως στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου. Οι Μάκης Παπαταξιάρχης (πρόεδρος ΔΣ), Χρήστος Δάκας (αντιπρόεδρος ΔΣ), Ελένη Χουλιάρα (γραμματέας ΔΣ), Σπύρος Φιλιώτης (ταμίας ΔΣ), Άκης Αποστολίδης (μέλος ΔΣ) και Γιάννης Βλόντζος (μέλος ΔΣ) κατέθεσαν τις προτάσεις τους για μία νέα διαδρομή στο μέλλον του φαρμάκου, ενώ ανέλυσαν του τομείς με τους οποίους θα ασχολείται το PhRMA Innovation Forum.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή τη στιγμή στους κόλπους του PhRMA Innovation Forum έχουν προσχωρήσει 23 εταιρείες: ABBVIE, ACTELION, AMGEN HELLAS, ASTELLAS, ASTRAZENECA, BAXALTA HELLAS, BAYER HELLAS, BMS HELLAS, CSL BEHRING HELLAS, GENESIS PHARMA, GILEAD SCIENCES HELLAS, GSK, JANSSEN - CILAG, MERCK HELLAS, MSD, NOVARTIS HELLAS, NOVO-NORDISK HELLAS, PFIZER HELLAS, PHARMASERVE- LILLY, ROCHE HELLAS, SANOFI-AVENTIS, SHIRE HELLAS, UCB. Ενώ, αναμένονται ακόμα 6 προσχωρήσεις οι οποίες σύμφωνα με τον κ. Παπαταξιάρχη θα γίνουν μετά την 30η Ιουνίου.
Επί της ουσίας όλοι αυτοί εκπροσωπούν σχεδόν το 80% της τρέχουσας αξίας της αγοράς και απασχολούν 3.000 υψηλά καταρτισμένους επαγγελματίες.
Ο πρόεδρος του PhRMA Innovation Forum κ. Μάκης Παπαταξιάρχης επεσήμανε ότι μπαίνουμε σε μια νέα εποχή και γι αυτό πρέπει όλοι να προσδιορίσουμε τι είναι αυτό που ζητάμε για το μέλλον. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «η επικείμενη έξοδος από τα Μνημόνια και η προετοιμασία της επόμενης μέρας, μας βρίσκουν θεσμικούς συνομιλητές, συνεργάτες, συνοδοιπόρους και συνδιαμορφωτές των λύσεων και των προτάσεων που θα περιγράψουν το αφήγημα του αύριο».
Ο κ. Παπαταξιάρχης μίλησε για τη διαχρονική ευθύνη όλων όσων εργάζονται στη φαρμακοβιομηχανία, απέναντι στους ασθενείς και τόνισε ότι εγγυώνται καλύτερες και ποιοτικότερες συνθήκες πρόσβασης και οικονομικής προσιτότητας στις θεραπείες και δεσμεύονται σε ένα εθνικό συμβόλαιο αξιοπιστίας, εμπιστοσύνης και σταθερότητας με την Πολιτεία. «Ο Ελληνικός πληθυσμός αξίζει και δικαιούται αναβαθμισμένη φαρμακευτική περίθαλψη και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες υγειονομικής κάλυψης» τόνισε ο κ. Παπαταξιάρχης.
Σοβαρά τα προβλήματα που ανακύπτουν από την επιβολή clawback και στη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη
Ενώ ο κ. Δάκας από την μεριά του εξήγησε τα προβλήματα που ανακύπτουν από το θεσμό του clawback και στη νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη, παρά το γεγονός ότι τον έλεγχο της δαπάνης αυτής τον έχουν οι διοικήσεις και το επιστημονικό προσωπικό των νοσηλευτικών ιδρυμάτων.
Όπως είπε ο κ. Δάκας, η νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη για τέσσερα έτη, από το 2012 έως και το 2015, ήταν σταθερή και κυμάνθηκε κατά μέσο όρο στα 750 εκατ. ευρώ. Όμως, χωρίς καμία λογική εξήγηση, η συνολική νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη ΕΣΥ και ΕΟΠΥΥ ορίστηκε από το Υπουργείο στα 590 εκατ. ευρώ για το 2016, στα 580 εκατ. ευρώ για το 2017 και στα 530 εκατ. ευρώ για το 2018.
«Η δαπάνη αυτή είναι εμφανώς ανεπαρκής και οδήγησε σε πολύ υψηλά επίπεδα clawback που μαζί με τα rebates άγγιξαν ως επιστροφές από τη φαρμακοβιομηχανία τα 260 εκατ. ευρώ για το 2016 και υπολογίζουμε ότι θα αγγίξουν τα 300 εκ. ευρώ για το 2017, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι ένα στα τρία φάρμακα προσφέρεται δωρεάν» τόνισε ο κ. Δάκας και συμπλήρωσε ότι το PhRMA Innovation Forum έχει προχωρήσει σε προτάσεις για εξεύρεση πόρων ή εξαιρέσεων από τη νοσοκομειακή δαπάνη φαρμάκων ανελαστικής ζήτησης (π.χ. παραγώγων αίματος, HIV και ορφανών φαρμάκων), θέμα για το οποίο υπάρχει δέσμευση του ίδιου του Υπουργείου Υγείας (δελτίο τύπου στις 29/6/17). Η σχετική δέσμευση είναι καταγεγραμμένη και στα πρακτικά της Βουλής, στη συζήτηση του πολυνομοσχεδίου Υγείας, στις 3/8/17.
Η αλλαγή πολιτικών για το φάρμακο είναι επιβεβλημένη
Η κα Χουλιάρα αναφέρθηκε σε ένα άλλο μεγάλο θέμα αυτή της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, λέγοντας ότι αυτή όπως είναι διαμορφωμένη από το κράτος δυστυχώς δεν επαρκεί και αυτό είναι απολύτως εμφανές από τα αυξανόμενα ποσά που αναγκάζεται η φαρμακοβιομηχανία να επιστρέψει σε μορφή rebates & claw back. Το ποσό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δις ευρώ το 2018 μόνο για την εξωνοσοκομειακή δαπάνη, απειλώντας τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη μακροχρόνια βιωσιμότητα της φαρμακευτικής βιομηχανίας στη χώρα.
Όπως είπε η κα Χουλιάρα, είναι απαραίτητο να ληφθούν άλλες πολιτικές αποφάσεις οι οποίες θα περιλαμβάνουν την αναδιαμόρφωση του ύψους του προϋπολογισμού σε ρεαλιστικά επίπεδα, έτσι ώστε να δοθεί ο κατάλληλος χρόνος για την ωρίμανση των αναγκαίων αλλά μη υλοποιούμενων δομικών μεταρρυθμίσεων.
Κι γι αυτό το θέμα, το PhRMA Innovation Forum έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα για την εξεύρεση πόρων.
Οι κλινικές μελέτες μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη σε ασθενείς, κράτος και επιστήμονες
Ο κ. Φιλιώτης μίλησε για το πολύ σημαντικό πεδίο που έχει αναλάβει, αυτό των κλινικών ερευνών για νέα καινοτόμα φάρμακα και το τι μπορεί να προσφέρει συνολικά στη χώρα μας μία τέτοια κατεύθυνση. Όπως είπε ο κ. Φιλιώτης, τόσο για τους ασθενείς, όσο και για τους επιστήμονες, το σύστημα υγείας και την εθνική οικονομία αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για να «μπουν» στη χώρα μας όσο περισσότερα χρήματα από το «πακέτο» των 35 δισ. ευρώ που επενδύονται ετησίως στην Ευρώπη, φέρνοντας ως παράδειγμα το Βέλγιο που βάζει κάθε χρόνο περίπου 2 δισ. ευρώ στα ταμεία του.
Σύμφωνα με τον κ. Φιλιώτη οι εταιρείες μέλη του PhRMA Innovation Forum διασφαλίζουν την ύπαρξη μεγάλου μέρος της εγχώριας παραγωγής φαρμάκων. Η πλειονότητα των μελών μας παράγει φάρμακα στην Ελλάδα για εγχώρια χρήση και για εξαγωγές. Είτε σε δικά τους εργοστάσια είτε με συμφωνίες με Ελληνικές εταιρίες παραγωγής φαρμάκων. Η μεγαλύτερη επένδυση που προσφέρουν στην χώρα είναι τα ίδια τα καινοτόμα φάρμακα που είναι τα βασικά εργαλεία του συστήματος υγείας ώστε οι πολίτες να είναι υγιείς και παραγωγικοί για τη χώρα.
Συνέδρια και εκδηλώσεις διέπονται από διαφάνεια και ακολουθούν τον κώδικα Δεοντολογίας
Στη συνέχεια ο κ. Αποστολίδης αναφέρθηκε στη σχέση των φαρμακευτικών εταιριών με τους επαγγελματίες υγείας (ΕΥ) η οποία όπως είπε διέπεται από κανόνες διαφάνειας και δεοντολογίας και αφορά στην ιατρική εκπαίδευση και ενημέρωση τους για τις εξελίξεις στις θεραπευτικές προσεγγίσεις στο χώρο της υγείας και αποτελεί νόμιμη μορφή συνεργασίας όπως ισχύει και σε όλες τις χώρες του κόσμου.
Σύμφωνα με τον κ. Αποστολίδη η φαρμακοβιομηχανία ήταν από τους πρώτους κλάδους που δεσμεύθηκε με κώδικα δεοντολογίας το 2002 και ο οποίος εναρμονίζεται μέσα στα χρόνια , με τις ανάγκες της εποχής τους. Ενώ, τόνισε ότι η φαρμακοβιομηχανία στηρίζει όλες τις πρωτοβουλίες του κράτους για την ενίσχυση της διαφάνειας και της κοινωνικής λογοδοσίας, φέρνοντας ως παράδειγμα το νόμο 4316/2014 για τον οποίο πίεσαν οι ίδιοι ζητώντας τη δημοσιοποίηση των παροχών των φαρμακευτικών εταιριών προς τους επαγγελματίες υγείας και τις επιστημονικές εταιρίες.
Όπως σημείωσε ο κ. Αποστολίδης, ο φαρμακευτικός κλάδος είναι ο μόνος που επενδύει στη συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση των επιστημόνων και κάθε συνέδριο, ή κάθε εκδήλωση που γίνεται γι αυτό περνά από τις απαραίτητες εγκρίσεις όπως αυτή του ΕΟΦ, και συμπλήρωσε, ότι ο κλάδος χαίρεται που μπορεί και είναι σε θέση να επενδύει στην κατάρτιση του επιστημονικού μας προσωπικού.
Μεγάλα κενά στο νόμο για την Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας
Στην σύσταση της Επιτροπής ΗΤΑ αναφέρθηκε ο κ. Βλόντζος λέγοντας ότι όλη η φαρμακοβιομηχανία είναι σύμφωνη με τη σύσταση αυτή και στηρίζει το θεσμό, όμως ο νόμος που αφορά την Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας έχει μεγάλα κενά και πολλές εκκρεμότητες για να θωρακίσει τον Οργανισμό και τη λειτουργία του.
Όπως είπε, η σύσταση της Επιτροπής HTA θα έπρεπε να συνοδεύεται από δύο καθοριστικής σημασίας αλλαγές στο υπάρχον πλαίσιο αποζημίωσης: α) Την κατάργηση της αναφοράς σε χώρες της ΕΕ ως κριτήριο ή ως προϋπόθεση και β) την κατάργηση του 25% ως οριζόντιου μέτρου ανεξάρτητα από τη θεραπευτική αξία του εκάστοτε φαρμάκου.
Σύμφωνα με τον κ. Βλόντζο η αναφορά σε χώρες της Ευρώπης, θα μπορούσε να χρησιμοποιείται ως παράδειγμα, και όχι ως εμπόδιο ή καθυστέρηση στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες θεραπείες. Ενώ, η ύπαρξη του 25% - αμφισβητούμενου δημοσιονομικού οφέλους, ωστόσο βαρύνουσας και καθοριστικής σημασίας στην εισαγωγή νέων θεραπειών στην Ελλάδα- έρχεται σε πλήρη αντίθεση και ακυρώνει την όποια αξιολόγηση.
Επίσης, σύσταση της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης οφείλει να συνοδεύεται όπως είπε, από δύο ουσιαστικής αλλά και τεχνοκρατικής αξίας σημεία. Η διαπραγμάτευση να αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία στηριζόμενη στη γνωμοδότηση της Επιτροπής HTA καθώς και από την άρση της υποχρεωτικής παραπομπής όλων των νέων φαρμάκων σε διαπραγμάτευση.
Όπως σημείωσε, σε καμία ευρωπαϊκή χώρα η διαπραγμάτευση δεν ενσωματώνεται στη διαδικασία αξιολόγησης, αλλά αποτελεί μια ξεχωριστή και μεταγενέστερη του HTA διαδικασία. Ο λόγος είναι ότι μέσω της αξιολόγησης και της σχετικής γνωμοδότησης πρώτα τεκμηριώνεται η προστιθέμενη θεραπευτική αξία μιας νέας θεραπείας και βάση αυτής αποφασίζεται εάν ένα νέο φάρμακο θα προχωρήσει σε διαπραγμάτευση ή όχι. Η υποχρεωτική παραπομπή όλων των νέων φαρμάκων σε διαπραγμάτευση, όπως ορίζεται στο νόμο του Ιανουαρίου 2018, ουσιαστικά ακυρώνει την όποια αξιολόγηση αγνοώντας ουσιαστικά την προστιθέμενη θεραπευτική αξία μιας νέας θεραπείας.
Η ισχύς εν τη ενώσει
Κλείνοντας την ενημέρωση ο πρόεδρος του PhRMA Innovation Forum κ. Μάκης Παπαταξιάρχης, τόνισε για μία ακόμη φορά το PhRMA Innovation Forum είναι ουσιαστικά ένας νέος θεσμικός συνομιλητής του συνόλου των φορέων που λαμβάνουν αποφάσεις και δραστηριοποιούνται στο χώρο της Υγείας με προτεραιότητα όλων την πρόσβαση των ασθενών στις σύγχρονες θεραπείες και τη διασφάλιση της οικονομικής προσιτότητας σε αυτές.
Ενώ, απαντώντας σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων δήλωσε ότι ένα «κοινό μέτωπο» μεταξύ των τριών σημαντικών φορέων της φαρμακοβιομηχανίας, δηλαδή του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων (ΣΦΕΕ), της Πανελλήνιας Φαρμακευτικής Ένωσης (ΠΕΦ) και του PhRMA Innovation Forum είναι απώτερος σκοπός τους γιατί θα είναι προς όφελος όλων.
Ανθή Αγγελοπούλου
