Σε εφαρμογή το Σύστημα Λογαριασμών Υγείας στην Ελλάδα
Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δε μετρούσαμε τα οικονομικά μεγέθη στην Υγεία ήταν το μεγάλο λάθος και το οποίο ευθύνεται τελικά που μας ξέφυγαν οι δαπάνες, τόνισε ο πρόεδρος του ΕΟΦ κ. Γιάννης Τούντας στην ομιλία του κατά τη διάρκεια μιας πολύ σημαντικής παρουσίασης, των Εθνικών Λογαριασμών Υγείας, την οποία εκπόνησε το Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος. Όπως είπε ο κ. Τούντας, η εφαρμογή του Συστήματος Λογαριασμών Υγείας θα βοηθήσει τη χώρα μας να εναρμονιστεί με τις άλλες χώρες της Ευρώπης & του ΟΟΣΑ.
Να σημειώσουμε ότι το νέο Σύστημα το παρουσίασε ο καθηγητής κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος σε συνεργασία με την κα Όλγα Σίσκου, Επιστημονική Συνεργάτη του Εργαστηρίου, ενώ για τη σημασία του νέου Συστήματος Λογαριασμών Υγείας για την άσκηση πολιτικής υγείας μίλησαν ο κ. Κυριάκος Σουλιώτης, Επ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και ο κ. Χαράλαμπος Οικονόμου, Αν. Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου.
Οι ομιλητές επεσήμαναν την προστιθέμενη αξία που θα προσφέρει η υιοθέτηση του Συστήματος Λογαριασμών Υγείας, στον τρόπο που αποτυπώνεται και αναλύεται η δαπάνη υγείας στην Ελλάδα, ως προς τον ακριβή προσδιορισμό του ύψους της δαπάνης και την κατανομή της σε επί μέρους δραστηριότητες. Αποτελεί σίγουρα μια σημαντική μεταρρύθμιση που θα συμβάλει στην ορθολογική χρήση των πόρων στην υγεία, στην εξάλειψη ων στρεβλώσεων και στην εφαρμογή τεκμηριωμένων πολιτικών υγείας.
Ωστόσο, θα μείνω σε μια σημαντική κουβέντα του κ. Λιαρόπουλου, ο οποίος πολύ σωστά διευκρίνισε, ότι προϋπόθεση να δουλέψει η μελέτη όπως και οποιαδήποτε μελέτη εκπονείτε και οποιοδήποτε νέο σύστημα υιοθετείτε, είναι να υπάρχει «κοινή γλώσσα» από τη μεριά όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Κάτι που δυστυχώς δεν φαίνεται και τόσο εύκολο όταν ακόμα και σήμερα αμφισβητούνται απλά ζητήματα ή αντιλαμβάνονται κατά πως τον βολεύει τον καθένα! Δεν άφησε ασχολίαστο ούτε το γεγονός ότι η τρόικα έχει βάλει χέρι στη διαχείριση των οικονομικών της Υγείας επισημαίνοντας ότι η διαπραγμάτευση μαζί της έχει ουσιαστικά προβλήματα και οι αρμόδιοι τα έχουν χειριστεί με λάθος τρόπους. Όπως χαρακτηριστικά είπε «δεν κόβουμε πλέον το λίπος αλλά τρώμε τις σάρκες μας». Το πώς θα μειώσουμε από τις δαπάνες Υγείας έπρεπε να είναι δική μας απόφαση και επιλογή είπε ο καθηγητής, και όχι όσων δεν γνωρίζουν το χώρο της.
Στο σημείο αυτό ο κ. Λιαρόπουλος έθεσε το θέμα της θέσπισης ενός «θεσμού έγκαιρης προειδοποίησης» όπως τον είπε, που θα απαρτίζεται από ανθρώπους που θα μπορούν να προβλέπουν το μέλλον από και θα στέλνουν σήματα κινδύνου στην πολιτική ηγεσία, ώστε να προλαμβάνονται σημαντικά προβλήματα.
Με το μεταρρυθμιστικό αυτό έργο για πρώτη φορά στη χώρα μας υπολογίζονται οι δαπάνες υγείας με βάση το Διεθνές Σύστημα Λογαριασμών Υγείας (ΣΛΥ) - System of Health Accounts του ΟΟΣΑ, το οποίο χρησιμοποιούν οι 35 χώρες του ΟΟΣΑ και η Eurostat, ενώ επιτρέπει τον ακριβή υπολογισμό της συνολικής, της δημόσιας και της ιδιωτικής δαπάνης υγείας. Το έργο αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέσω του Εργαστηρίου Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας με βάση τη μεθοδολογία του ΟΟΣΑ, ήταν αντικείμενο μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Υπουργείου Υγείας και της ΕΛΣΤΑΤ και εντάχθηκε στο ΕΣΠΑ. Το Σύστημα Λογαριασμών Υγείας – ΣΛΥ προτάθηκε για εφαρμογή από τον ΟΟΣΑ το 2000 και τέθηκε σε εφαρμογή το 2003. Η χώρα μας είναι η τελευταία από τις 35 χώρες που το έχουν εφαρμόσει. Μάλιστα ο κ. Λιαρόπουλος δεν παρέλειψε να τονίσει τη σημαντική βοήθεια του πρώην γενικού γραμματέα του υπουργείου Υγείας κ. Νίκου Πολύζου που έδωσε τα πρώτα 120.000 ευρώ για να ξεκινήσει το πρόγραμμα.
Στη συνέχεια ο κ. Λιαρόπουλος εξήγησε στους παρευρισκόμενους ότι «με το νέο Σύστημα μέτρησης της δαπάνης υγείας, ο Υπουργός, ο Τύπος και όλοι εμείς θα γνωρίζουμε πόσα χρήματα ξόδεψε το κράτος, η Κοινωνική Ασφάλιση και εμείς από τους προϋπολογισμούς μας για ποιες υπηρεσίες υγείας και σε ποιούς προμηθευτές υπηρεσιών και προϊόντων. Από του χρόνου, θα πρέπει να έχουμε και πληροφόρηση για το ποιές κατηγορίες πολιτών επιβαρύνονται πραγματικά και για ποιές υπηρεσίες επιβαρύνονται, καθώς επίσης θα μπορεί να γίνει και σύγκριση με συστήματα υγείας άλλων χωρών.»
Η Δρ. Όλγα Χρ. Σίσκου, ανέφερε ότι «Απώτερος σκοπός του έργου, είναι τα οικονομικά δεδομένα συνδυαστικά με στοιχεία μη οικονομικών παραμέτρων να αξιοποιηθούν στην πράξη, ώστε η παροχή της υγειονομικής φροντίδας να είναι προσβάσιμη και αποτελεσματική για το σύνολο των δικαιούχων, με κόστος που η κοινωνία μπορεί να επωμιστεί. Τα αποτελέσματα της συνήθους μικροκομματικής, ενίοτε διαισθητικής και σπανίως τεχνοκρατικής προσέγγισης των θεμάτων υγείας κατά το παρελθόν, ήταν τέτοια, ώστε πλέον να έχουμε απολέσει ως χώρα τη δυνατότητα αυτόβουλης άσκησης πολιτικής υγείας. Ελπίζουμε το ΣΛΥ να συμβάλει στην αλλαγή σελίδας στον τρόπο λήψης των αποφάσεων και σύντομα η τεκμηρίωση να είναι η κατευθυντήρια δύναμη του εθνικού υγειονομικού σχεδιασμού.»
Ενώ ο κ. Χαράλαμπος Οικονόμου, δήλωσε ότι «Ένα βασικό ερώτημα στη διαμόρφωση πολιτικής υγείας είναι ο καθορισμός και η επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Είναι αναγκαία η παρακολούθηση των χρηματοδοτικών ροών στον τομέα υγείας γιατί έτσι επιτυγχάνεται καλύτερη πληροφόρηση, διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων, καλύτερη διακυβέρνηση και αξιολόγηση για κάθε μεταρρυθμιστική παρέμβαση. Ο συνδυασμός δε των οικονομικών δεδομένων των Εθνικών Λογαριασμών Υγείας με άλλα κοινωνικά δεδομένα μπορεί να προσφέρει μια πολυδιάστατη εικόνα της επίδοσης του Εθνικού Συστήματος Υγείας ενώ αυξάνεται στην παρούσα δυσμενή οικονομική συγκυρία όπου καλούμαστε να λάβουμε δύσκολες αποφάσεις.»
Και τέλος ο κ. Κυριάκος Σουλιώτης, επεσήμανε ότι «Με την ολοκλήρωση του έργου του νέου Συστήματος Λογαριασμών Υγείας το οποίο είναι εναρμονισμένο με το διεθνές πρότυπο “System of Health Accounts” του ΟΟΣΑ, η κεντρική διοίκηση μπορεί αφ’ ενός να σταθεί με τεκμήρια έναντι των προκλήσεων της εποχής (πχ. διαπραγματεύσεις με τους δανειστές) και αφ’ ετέρου να υποστηρίξει το διαφαινόμενο κενό στο διαθρωτικό εγχείρημα του ΕΟΠΥΥ, ήτοι την αλλαγή του χρηματοδοτικού υποδείγματος. Είναι προφανές ότι μια τέτοια κρίσιμη και αναγκαία προσπάθεια μεταρρύθμισης καθίσταται ορθολογική μόνο όταν συνοδεύεται από αξιόπιστα δεδομένα για την κατανομή των (σπάνιων) πόρων. Την προϋπόθεση τη διασφάλισε μετά από χρόνια η επιστημονική κοινότητα. Τη μεταρρύθμιση θα πρέπει να την αναλάβει η κεντρική διοίκηση η οποία πλέον γνωρίζει.»
Ακολουθεί σε συνημμένο αρχείο το ένα δείγμα από το Σύστημα Λογαριασμών
Ανθή Αγγελοπούλου
