Με τον Εθνικό Συντονιστή για την καταπολέμηση της διαφθοράς, Ιωάννη Τέντε συναντήθηκε χθες ο Υπουργός Υγείας Μάκης Βορίδης προκειμένου να του παραδώσει το σχέδιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς στο χώρο της υγείας. Ο κ. Βορίδης ενημέρωσε τον κ. Τέντε για το σύνολο των δράσεων που εμπεριέχονται στο συγκεκριμένο σχέδιο, τις οποίες θα εκπονήσει και θα εφαρμόσει στο επόμενο χρονικό διάστημα το Υπουργείο Υγείας.

Και οι αντήλλαξαν απόψεις πάνω σε επιμέρους ζητήματα του προγράμματος, όπως στη δημιουργία μίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις καταγγελίες των πολιτών αλλά και ενός ηλεκτρονικού μηχανισμού προκειμένου να διευκολυνθούν οι προ-κρατήσεις, ιδίως στα χειρουργεία, με στόχο την ταχύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών.

Παράλληλα, συζητήθηκε η αναγκαιότητα αναμορφώσεως του πειθαρχικού δικαίου και της πειθαρχικής διαδικασίας προκειμένου να διασφαλίζεται η μεγαλύτερη ταχύτητα στην έκδοση πειθαρχικών αποφάσεων. Επισημάνθηκε, επίσης, η αναγκαιότητα συνεργασίας των διαφόρων ελεγκτικών σωμάτων με συστηματικότερο τρόπο καθώς και παρακολουθήσεως της εξελίξεως των υποθέσεων, σε πειθαρχικό και σε ποινικό επίπεδο, κάτι το οποίο αποτελεί ζητούμενο ευρύτερα για τη δημόσια διοίκηση.

Για τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο συντονισμό του έργου και της εναρμονίσεως των πρακτικών του Υπουργείου Υγείας με το ευρύτερο σχέδιο δράσης του Εθνικού Συντονιστή ορίστηκαν ως επικεφαλής ο Γενικός Γραμματέας, Βασίλης Κοντοζαμάνης και ο Γενικός Επιθεωρητής του Σώματος Επιθεωρητών Υγείας, Σταύρος Ευαγγελάτος.

Ανθή Αγγελόπουλου

Κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο της εθνικής στρατηγικής καταπολέμησης της διαφθοράς θα παρουσιάσει το Υπουργείο Υγείας μέσα στις επόμενες μέρες σύμφωνα με τον Υπουργό Υγείας Μάκη Βορίδη. Ο Υπουργός στην ομιλία του κατά τη διάρκεια του European Health Care Fraud and Corruption Network είπε ότι στην πραγματικότητα η αντιμετώπιση της διαφθοράς στο χώρο της υγείας γίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο αν κανείς αντιμετωπίσει τα δομικά προβλήματα τα οποία οδηγούν ενδεχομένως σε παραβατικές συμπεριφορές.

Μία από τις περιπτώσεις της διαφθοράς στο δημόσιο σύστημα υγείας, είναι το λεγόμενο φακελάκι των γιατρών, όπως είπε χαρακτηριστικά, το οποίο δίνεται στα χειρουργεία και είναι εκβιαστικό, συνήθως απαιτείται από επίορκους γιατρούς που υπηρετούν στο σύστημα υγείας, προκειμένου να γίνει η ιατρική πράξη.

Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσει κάποιος τη διαφθορά είναι να την αντιμετωπίσει θεσμικά, επεσήμανε ο κ. Βορίδης γι αυτό το Υπουργείο συζητά την δημιουργία ενός διαφανούς συστήματος διαχείρισης των χειρουργείων, όπου ουσιαστικά θα γίνεται μία δέσμευση του χειρουργείου ήδη από το κέντρο υγείας που παραπέμπει ή από το τμήμα εκτάκτων περιστατικών που παραπέμπει. Αυτό θα είναι αναρτημένο στο διαδίκτυο, όλοι θα γνωρίζουν σε όλα τα σημεία σε ποιο χειρουργείο χειρουργεί ο τάδε γιατρός, καθώς και τη χρονική σειρά προτεραιότητας.

Ένα δεύτερο παράδειγμα διαφθοράς, σύμφωνα με τον Υπουργό είναι όταν υπάρχουν καθυστερήσεις πληρωμών των παρόχων υγείας, τότε ενδεχομένως δημιουργείται ένα πεδίο συναλλαγής προκειμένου να επιταχυνθεί η πληρωμή τους από το σύστημα υγείας, προκειμένου να παραβιαστεί η προτεραιότητα, να πληρωθούν κάποιοι γρηγορότερα από κάποιους άλλους. Η απάντηση, λοιπόν, σε αυτό είναι στην πραγματικότητα να εξασφαλιστούν τακτικοί χρόνοι πληρωμών, γιατί από τη στιγμή που δεν υπάρχουν καθυστερήσεις τότε πια εξαντλείται αυτό το πεδίο διαφθοράς.

Ως νομικός ο κ. Βορίδης επεσήμανε ότι όταν ξεπεράσει τις 150.000 ευρώ το ποσό της ζημίας του Δημοσίου από την πράξη της διαφθοράς -είτε είναι δωροδοκία είτε απάτη είτε οποιαδήποτε άλλη καταχρηστική και αξιόποινη συμπεριφορά- οι ποινές με ένα θεσμικό πλαίσιο, αν ασκηθούν δηλαδή στα πλαίσια του νόμου 1600/50 περί καταχραστών του δημοσίου, μπορεί να φτάσουν και μέχρι την ισόβια κάθειρξη.

«Το ποινικό πλαίσιο είναι βαρύ και η πειθαρχική διαδικασία έχει ελαττώματα, καθώς για ορισμένα από τα αδικήματα, τα φυσικά αδικήματα, τα διοικητικού τύπου αδικήματα, είναι αρκετά επιεικείς οι ποινές. Σε άλλες περιπτώσεις δεν είναι επαρκώς προσδιορισμένες και επομένως δημιουργούμε περιθώρια νομικών προσφυγών που ευδοκιμούν εξαιτίας του αόριστου χαρακτήρα ορισμένες φορές της δίωξης» είπε ο Υπουργός.

Σύμφωνα με τα όσα είπε, η βασική παθογένεια είναι ότι δεν λειτουργούν με τον τρόπο που θα έπρεπε να λειτουργούν τα πειθαρχικά συμβούλια γι αυτό στο επόμενο διάστημα θα παρέμβει η κυβέρνηση πειθαρχικό δίκαιο ειδικά στο επίπεδο της υγείας. Και μια δεύτερη, που επίσης όμως είναι πολύ σημαντική παρέμβαση κατά τη γνώμη του, είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ελεγκτικού μηχανισμού. «Βάζοντας τους δικούς μας ελεγκτικούς μηχανισμούς, το Σώμα Επιθεωρητών, αλλά ταυτόχρονα την ΥΠΕΔΥΦΚΑ να συνεργάζονται μεταξύ τους, να ανταλλάσσουν πληροφορίες, να εναρμονίζουν την πρακτική τους και τις διώξεις τις οποίες πρέπει να κάνουν» επεσήμανε ο κ. Βορίδης

Επίσης θα γίνει διασύνδεση των ελεγκτικών σωμάτων με άλλα ελεγκτικά σώματα τα οποία ήδη υπάρχουν και τα οποία δεν ασχολούνται ειδικότερα με το χώρο της υγείας αλλά ασχολούνται, παραδείγματος χάριν, με το οικονομικό έγκλημα, παραδείγματος χάριν με το Σώμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος που μπορεί να ασχολείται με φορολογικά αδικήματα, ή με άλλα σώματα τα οποία ελέγχουν τις φορολογικές αρχές. Και επομένως αυτό να διαμορφώσει ένα πλέγμα σχέσεων πληροφόρησης και κοινής διαδικασίας δράσης που θα είναι πολύ πιο αποτελεσματικό αλλά και που η αποτελεσματικότητά του θα λειτουργεί αποτρεπτικά για όποιον σκέπτεται να κάνει κάτι τέτοιο.

Και τέλος, ένα τρίτο πεδίο δράσης είναι ότι κατά τη γνώμη του θα πρέπει να αυξηθεί η ευαισθησία του κοινού. «Είναι πολύ σημαντικό οι πολίτες να συνεργαστούν στο συγκεκριμένο κομμάτι με τις Αρχές και να μιλήσουν. Είναι πολύ σημαντικό να το κάνουν αυτό με υπεύθυνο, καθαρό και επώνυμο τρόπο. Και θα ενέτασσα σε αυτή τη συζήτηση, μάλλον σε αυτή την προσπάθεια που αφορά πια την κοινωνία, και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης» είπε χαρακτηριστικά.

Όσο για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης πρέπει από τη μια μεριά τους όπως είπε ο Υπουργός, να διαφυλάσσουν την ακεραιότητα σωμάτων ολόκληρων, όπως παραδείγματος χάριν του ιατρικού σώματος, να μην ενοχοποιούν συλλογικά όλο το ιατρικό σώμα αλλά να στοχεύουν, να καταδικάζουν και να ασκούν κριτική εκεί που πραγματικά υπάρχουν παραβιάσεις από τη μια, από την άλλη μεριά ενθαρρύνοντας τις υπεύθυνες καταγγελίες των πολιτών.

Για να λειτουργήσει όλο αυτό το σχέδιο σωστά θα δημιουργηθεί ένας ειδικός ιστότοπος όπου θα μπορούν να έχουν πρόσβαση οι πολίτες για να καταθέσουν επώνυμα και υπεύθυνα τις καταγγελίες τους προκειμένου αυτές οι καταγγελίες να μπορούν να ελέγχονται, τόνισε κλείνοντας ο κ. Βορίδης.

Ανθή Αγγελοπούλου

Μια νέα έρευνα για τη διαφθορά στην Ελλάδα για το έτος 2013 έδειξε ότι, ναι μεν συρρικνώθηκε σημαντικά τόσο στο Δημόσιο όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα, όμως συνεχίζονται τα φακελάκια στα νοσοκομεία.

Η Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα έγινε σε δείγμα 12.108 ατόμων στα πλαίσια του Έργου «Διενέργεια Ολοκληρωμένης Εθνικής Έρευνας για τη Διαφθορά» που εντάχθηκε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Διοικητική Μεταρρύθμιση 2007-2013» του ΕΣΠΑ. Στην έρευνα, παρατηρήθηκε ότι η περιφέρεια Αττικής και περισσότερο η Αθήνα, η Πελοπόννησος και η Ήπειρος είχαν τα υψηλότερα ποσοστά διαφθοράς, ενώ όσον αφορά το προφίλ των θυμάτων διαφθοράς είναι σε ποσοστό 25% άνδρες, ηλικίας 45-54 ετών, ανώτερης εκπαίδευσης, αυτοαπασχολούμενοι ή εργοδότες.

Σύμφωνα με την έρευνα, η διαφθορά στη χώρα μας έχει πτωτική τα τελευταία 3 χρόνια, από το 2010 και μετά. Έτσι, το 2013 παρατηρείται μείωση κατά 15,1% σε σύγκριση με το 2012. Αντίστοιχα η μείωση από το 2012 σε σύγκριση με το 2011 ήταν 15,7%.

Πιο αναλυτικά:

Τα περιστατικά διαφθοράς εξακολουθούν και το 2013 να προέρχονται, σε μεγαλύτερο βαθμό από τον Δημόσιο Τομέα και πιο συγκεκριμένα το 76,7% έναντι 72,9% που ήταν το 2012.

Στο Δημόσιο Τομέα καταγράφεται μια σταθεροποίηση των χρηματικών ποσών της διαφθοράς, ενώ στον Ιδιωτικό Τομέα παρατηρείται ελαφρά μείωση.

Η συνολική (μικρο) διαφθορά υπολογίζεται σε 389 εκατ. ευρώ το 2013, συγκριτικά με τα 475 εκατ. ευρώ το 2012. Εμφανίζει δηλαδή μείωση 86 εκατ. ευρώ.

Επίσης, για το 2013 τόσο για το Δημόσιο όσο και για τον Ιδιωτικό Τομέα καταγράφεται υψηλό ποσοστό ερωτηθέντων που αρνήθηκαν να καταβάλουν τα ζητηθέντα ποσά.

Συγκεκριμένα, 29,6% των ερωτηθέντων αρνήθηκαν να καταβάλουν τα ποσά που ζητήθηκαν στον Δημόσιο Τομέα και 33% στον Ιδιωτικό Τομέα.

Αιτία για την άρνηση είναι αφενός η περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών στη χώρα, αλλά οπωσδήποτε και η αυξανόμενη κοινωνική αναγνώριση του προβλήματος της διαφθοράς.

Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι, στο Δημόσιο Τομέα οι υπηρεσίες που διατηρούν για ακόμη μια χρονιά την πρωτιά της διαφθοράς είναι, πρώτα από όλα τα νοσοκομεία, έπονται οι εφορίες και τέλος οι πολεοδομίες.

Η σημαντικότερη αύξηση καταγράφεται στο ποσοστό των περιστατικών διαφθοράς που αφορούν στα Νοσοκομεία (+5%), ενώ αντίθετα στις Εφορίες και τις Πολεοδομίες σημείωσαν μείωση (-1,2% & -2,8% αντίστοιχα).

Σε αντίθεση με το Δημόσιο Τομέα, στον Ιδιωτικό παρατηρείται μείωση του μέσου όρου των χρηματικών ποσών της διαφθοράς από 1.442 ευρώ το 2012 σε 1.333 ευρώ το 2013. Τα περισσότερα κρούσματα παρατηρήθηκαν στις επιχειρήσεις υπηρεσιών υγείας, στον κλάδο του αυτοκινήτου, στο δικηγορικό κλάδο και στον τομέα των κατασκευών. 

Ανθή Αγγελοπούλου