Πριν λίγους μήνες η τότε ηγεσία του Υπ. Ανάπτυξης είχε επιδοθεί σε επικοινωνιακό πόλεμο εναντίον των ρυθμίσεων στη χορήγηση των φαρμάκων που δίδονται και χωρίς ιατρική συνταγή (ΜΥΣΥΦΑ), με σκοπό να πείσει την κοινή γνώμη ότι η απελευθέρωση της χορήγησής τους και της τιμής τους θα ωφελούσε τους πολίτες και τη χώρα.
Οι φαρμακοποιοί αμφισβήτησαν έντονα τους ισχυρισμούς των κ.κ. Χατζηδάκη και Σκορδά, και τελικά το Υπουργείο, επικαλούμενο ένα κείμενο που ισχυριζόταν ότι ήταν κάποια Έκθεση του ΟΟΣΑ την οποία και είχε βαφτίσει "εργαλειοθήκη" ή toolkit, προχώρησε νομοθετικά σε μερική απορρύθμιση της τιμής των φαρμάκων αυτών τον περασμένο Απρίλιο. Παρόλα αυτά την ίδια εποχή, ο ΟΟΣΑ δημοσιοποίησε Επίσημη Έκθεση η οποία αντέκρουε τα επιχειρήματα του Υπουργείου Ανάπτυξης, επισημαίνει με ανακοίνωσή του ο Αντιπρόεδρος του ΠΦΣ & ΤΟΥ ΦΣΑ Γιάννης Δαγρές.
Συγκεκριμένα η έκθεση αναφέρει ότι ο αυξημένος ανταγωνισμός που προκαλείται λόγω της αύξησης του αριθμού των φαρμακείων, μπορεί τελικά να οδηγήσει στο κλείσιμο τους, όπως αυτό συνέβη στην Ισπανική αυτόνομη επαρχία Ναβάρα όπου απελευθερώθηκε η ίδρυση.
Λέει επίσης, ότι μια πολιτική αποφυγής του ρίσκου αυτού, σε περιοχές μειωμένου ενδιαφέροντος και στήριξης των φαρμακείων σε αγροτικές περιοχές είναι η παροχή οικονομικών κινήτρων. Για παράδειγμα στην Αγγλία τα αγροτικά φαρμακεία επιδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Essential Small Pharmacy Local Pharmaceutical Services και στη Δανία εφαρμόζεται το πρόγραμμα φοροελάφρυνσης για να υποστηρίξει τα φαρμακεία με χαμηλό τζίρο. Στη Νορβηγία για αρκετά χρόνια υπήρξε συμφωνία ανάμεσα στο κράτος και τις αλυσίδες φαρμακείων και για κάθε φαρμακείο που έκλεινε σε αγροτική περιοχή η αλυσίδα υποχρεωνόταν να το εξαγοράσει ή να δημιουργήσει νέο. Το αποτέλεσμα ήταν, ότι αν και η πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές δεν αυξήθηκε, κανένα αγροτικό φαρμακείο δεν έκλεισε στη Νορβηγία.
Από τις χώρες που μελετήθηκαν, και οι οποίες είχαν όλες δημόσιο σύστημα χρηματοδότησης τόσο της υγειονομικής περίθαλψης όσο και της φαρμακευτικής, δεν υπήρχαν ενδείξεις για επίτευξη ανταγωνισμού στις τιμές μη ρυθμιζόμενων στην τιμή φαρμάκων όπως είναι τα ΜΥΣυΦΑ. Μια συνεπής μείωση των τιμών στα OTC δεν επιβεβαιώθηκε και η μείωση της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης στις χώρες αυτές είναι απίθανο να συμβεί δεδομένου ότι η φαρμακευτική δαπάνη σε μεγάλο βαθμό επηρεάζεται από τα φάρμακα που χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή, χρηματοδοτούνται από το δημόσιο και οι τιμές τους ρυθμίζονται ακόμα και σε απελευθερωμένες αγορές. Επιπλέον, παράγοντες όπως η αυξημένη ιατρική ανάγκη, λόγω γήρανσης του πληθυσμού, υπερτιμολογημένα νέα φάρμακα και ο όγκος κατανάλωσης επηρεάζουν επίσης τη δαπάνη.
Στις χώρες όπου απελευθερώθηκε ο φαρμακευτικός τομέας, σημειώθηκε επίσης, αύξηση στην προσβασιμότητα στο φάρμακο επειδή δημιουργήθηκαν πολλά νέα φαρμακεία και άλλα κανάλια διανομής κάτι που ανάγκασε τα φαρμακεία να διευρύνουν το ωράριο λειτουργίας τους. Η συνολική θετική επίδραση ωστόσο πάσχει από κάποιους περιορισμούς, δεδομένου ότι τα φαρμακεία αυτά και τα κανάλια διανομής ΜΥΣυΦΑ είναι συνήθως εγκατεστημένα σε αστικές περιοχές, οι οποίες ήταν υπερπλήρεις. Από την άλλην η προσβασιμότητα των φαρμακείων στις αγροτικές περιοχές δεν βελτιώθηκε. Σε γενικές γραμμές η απελευθέρωση τείνει να ευνοεί μόνο τις αστικές περιοχές και ιδιαίτερα τους λιγότερο ευάλωτους πολίτες οι οποίοι αναζητούν καλύτερη πρόσβαση στα ΜΥΣυΦΑ. Επίσης, στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και δημιουργεί ολιγοπώλια.
Τέλος, όπως αναφέρει η έκθεση, ανεξάρτητα από το βαθμό της ρύθμισης στο κοινοτικό φαρμακείο οι φορείς χάραξης πολιτικής πρέπει να παρακολουθούν και να αξιολογούν τον αντίκτυπο των μέτρων που λαμβάνει η πολιτεία ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση στο φάρμακο και η ενίσχυση ενός βιώσιμου ανταγωνισμού για να αποφευχθούν οι αρνητικές επιπτώσεις εις βάρος των ασθενών.
Ανθή Αγγελοπούλου
