Η στοχευμένη θεραπεία βασίζεται στους βιοδείκτες (Biomarkers) οι οποίοι είναι βιολογικά χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση, την πρόγνωση και την αντιμετώπιση του καρκίνου, προκειμένου να προκύψει η βέλτιστη θεραπεία για τον ασθενή. Οι βιοδείκτες από ογκογονίδια RAS μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διαπιστωθεί αν ο ασθενής μπορεί να ωφεληθεί από τη θεραπεία με cetuximab, μία από τις εξατομικευμένες θεραπείες και αντι-EGFR παράγοντας επιλογής, ο οποίος σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία επεκτείνει τη συνολική επιβίωση και την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και έχει την καλύτερη συνολική ανταπόκριση στους μη μεταλλαγμένους RAS (wt RAS) καρκίνους (μελέτες FIRE3, CRYSTAL.
Η κετουξιμάμπη (cetuximab) είναι ένα δραστικό IgG1 μονοκλωνικό αντίσωμα που στοχεύει τον υποδοχέα του επιδερμικού αυξητικού παράγοντα (EGFR). Ως μονοκλωνικό αντίσωμα, ο τρόπος δράσης του είναι διαφορετικός από εκείνον των συνηθισμένων μη επιλεκτικών χημειοθεραπειών, ως προς το ότι στοχεύει και δεσμεύει συγκεκριμένα τον EGFR. Αυτή η δέσμευση αναστέλλει την ενεργοποίηση του υποδοχέα και της παρεπόμενης ακολουθίας μεταγωγής σήματος και έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση, τόσο της εισβολής κυττάρων του όγκου σε υγιείς ιστούς, καθώς και της εξάπλωσης όγκων σε νέα σημεία. Θεωρείται επίσης, ότι αναστέλλει την ικανότητα των κυττάρων του όγκου να επισκευάζουν τις βλάβες που υφίστανται από τη χημειοθεραπεία και ότι αναστέλλει επίσης, το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων μέσα στους όγκους, πράγμα που φαίνεται να οδηγεί σε μια συνολική καταστολή της ανάπτυξης των όγκων (συρρίκνωση του καρκινικού φορτίου).
Η κετουξιμάμπη είναι θεραπεία 1ης γραμμής με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα και πλούσια θεραπευτική εμπειρία, σύμφωνα με τις μελέτες FIRE3 και CRYSTAL. Είναι επίσης ο πρώτος παράγοντας που έχει πάρει έγκριση τόσο με FOLFIRI όσο και με FOLFOX για τη θεραπεία 1ης γραμμής του μη μεταλλαγμένου RAS mCRC. Η κετουξιμάμπη είναι ο μόνος αντι-EGFR παράγοντας με διάμεση συνολική επιβίωση πάνω από 30 μήνες σε ασθενείς με μη μεταλλαγμένο RAS (RASwt) σε μελέτη Φάσης ΙΙΙ 1ης γραμμής mCRC (FIRE3, CALGB80405). Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές NCCN (v 1,2015) υποδεικνύουν τη θεραπεία με κετουξιμάμπη και χημειοθεραπεία (FOLFIRI ή FOLFOX) σε ασθενείς με καρκίνο mCRC με μη μεταλλαγμένο RAS.
Να σημειωθεί ότι ο καθορισμός του RAS (wild type ή mutated) πριν από την 1η γραμμή προσδιορίζει τους ασθενείς οι οποίοι είναι πιο πιθανό να επωφεληθούν από την κετουξιμάμπη.
Η κετουξιμάμπη έχει πάρει άδεια κυκλοφορίας σε περισσότερες από 90 χώρες για τη θεραπεία του καρκίνου παχέος εντέρου-ορθού καθώς και για τη θεραπεία του καρκινώματος εκ πλακώδους επιθηλίου (squamous cell carcinoma) κεφαλής και τραχήλου (SCCHN).
Ανθή Αγγελοπούλου
