Όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο άρθρο μας «Το ταξίδι του ασθενούς από τη διάγνωση στη θεραπεία στην οφθαλμολογία» οι εξελίξεις της ιατρικής σήμερα μας επιτρέπουν να μπορούμε με εξειδικευμένα μέσα, όπως είναι η Οπτική τομογραφία συνοχής το γνωστό σε όλους μας OCT καθώς και η Φλουοραγγειογραφία να διαγνώσουμε έγκαιρα την πιθανότητα ανάπτυξης Ηλικιακής Εκφύλισης της Ωχράς Κηλίδας, μιας ασθένειας που τείνει να γίνει μάστιγα για τα άτομα άνω των 55 ετών.
Σημαντικό όπλο στη θεραπευτική φαρέτρα των γιατρών ωστόσο, είναι η θεραπεία της με τους νέους αντιαγγειογενετικούς παράγοντες όπως είναι η ranibizumab, η οποία ενδείκνυται μόνο για τη θεραπεία της υγρού τύπου ΗΕΩ. Η θεραπεία αυτή χορηγείται με τη μορφή ενδοβόλβιων ενέσεων. Τα ενέσιμα αυτά φάρμακα προλαμβάνουν την ανάπτυξη και διαρροή των εύθραυστων νέων αγγείων και μπορεί να αποκαταστήσουν εν μέρει την βλάβη που έχει γίνει. Οι ενέσεις αυτές επαναλαμβάνονται ανά μήνα ανάλογα με την πορεία της νόσου και επιβάλλεται τακτικός έλεγχος από τον οφθαλμίατρο. Να σημειώσουμε επίσης ότι το φάρμακο καλύπτεται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία.
Μοναδικός όμως βραχνάς είναι η ειδική επιτροπή που δίνει τις εγκρίσεις για το φάρμακο. Μέχρι πρόσφατα δεκάδες ασθενείς από όλη τη χώρα ταλαιπωρήθηκαν αφού αναγκάστηκαν να ταξιδέψουν χιλιόμετρα ολόκληρα, σχεδόν τυφλοί προκειμένου να έρθουν στην Αθήνα για να τους δώσει έγκριση η Επιτροπή, η οποία δεν λάμβανε υπόψη της κανένα συγγενή ήθελε να δει τον ίδιο τον ασθενή.
Συγκεκριμένα, όπως καταγγέλλουν τόσο οι γιατροί όσο και σύλλογοι των ασθενών, η Επιτροπή που έχει συσταθεί για να δίνει τις εγκρίσεις της θεραπείας αναγκάζει τους ασθενείς να πηγαίνουν κάθε μήνα να κάνουν την εξέταση οπτικής τομογραφίας συνοχής (OCT) για τη μέτρηση της οπτικής οξύτητας, την οποία μάλιστα πληρώνουν από την τσέπη τους, και μιλάμε για 100-120 ευρώ, όχι κανένα ευτελές ποσό. Το περίεργο είναι ότι η συγκεκριμένη εξέταση δεν είναι απαραίτητη να γίνετε κάθε μήνα αφού, όπως αναφέρουν οι γιατροί η εξέταση πρέπει να γίνετε στην πρώτη χορήγηση και στη συνέχεια στη δέκατη χορήγηση ή στην πρώτη και στην τέταρτη ανάλογα με την πάθηση του ασθενούς.
Παρόλα αυτά, μισότυφλοι ασθενείς ταξιδεύουν ανά την Ελλάδα για να βρεθούν στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη όπου βρίσκονται τα δύο κέντρα έγκρισης. Μάλιστα, μέχρι πρόσφατα σε αυτό της Θεσσαλονίκης μπορούσαν να πάνε μόνο οι ασθενείς της πόλης και όχι των τριγύρω περιοχών και όλοι κατέβαιναν στην Αθήνα, στο κεντρικό παράρτημα που είναι Λένορμαν 200 στον Κολωνό.
Στο μεταξύ στα γραφεία του ΕΟΠΥΥ και στο υπουργείο Υγείας οι επιστολές διαμαρτυρίας έκανα στοίβα, ωστόσο ουδείς ενδιαφέρθηκε. Γιατροί, ασθενείς, Σύλλογοι Ασθενών, επεσήμαναν ότι είναι παράλογο να συμβαίνει όλο αυτό προκειμένου να πάρουν έγκριση για να ξεκινήσουν θεραπεία με τον anti-VEFG παράγοντα.
Ενώ το αστείο της υπόθεσης είναι ότι τον Ιανουάριο του 2009 το έγγραφο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που είχε πάει στις διοικήσεις όλων των νοσοκομείων ανέφερε ότι «Τα φάρμακα υψηλού κόστους των οποίων η έγκριση γίνετε από Επιτροπή τα απαραίτητα δικαιολογητικά μπορούσαν να αποσταλούν από τις Μονάδες Υγείας της ασφαλιστικής περιοχής του ασθενούς είτε από τους ίδιους τους δικαιούχους ώστε να γίνει η απαραίτητη έκδοση απόφασης της Επιτροπής».
Επιστολή του ΙΣΑ
Το πρόβλημα της ταλαιπωρίας των ασθενών από τη γραφειοκρατία του ΕΟΠΥΥ επεσήμανε και ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αττικής, Γιώργος Πατούλης, ο οποίος στην επιστολή του προς τον Οργανισμό ζητά την αναθεώρηση των διαδικασιών ελέγχου των χορηγήσεων για τα σκευάσματα Ranibizumab, Sodium Pegaptanib και Dexamethasone implant που είναι εγκεκριμένα για τις παθήσεις της ωχράς κηλίδας.
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος του ΙΣΑ ζητά ο έλεγχος να γίνετε κατά την έναρξη της θεραπείας και στη συνέχεια ανά 12μηνομετά από γνωμάτευση γιατρού δεδομένου ότι μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου η συγκεκριμένη εξέταση αποζημιωνόταν από το ΙΚΑ ενώ πλέον την πληρώνει ο ασθενής από την τσέπη του. Για το λόγο αυτό, ο κ. Πατούλης τονίζει στην επιτολή του ότι πρέπει να επανεξεταστεί το θέμα της αποζημίωσης της.
Επιστολή έχει αποστείλει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων – Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), με την οποία η πρόεδρος της ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ Αθανασία Καρούνου τονίζει ότι, τα μέλη τους ταλαιπωρούνται κάθε μήνα για να πάρουν γνωμάτευση και κάνουν εξέταση OCT SE σε κάθε χορήγηση, τη στιγμή που δημοσιοποιημένη εγκύκλιος (08/03/11, Α.Π.Γ55/828) αναφέρουν ότι απαιτείται μόνο στην αρχή της θεραπείας και μετά την χορήγηση 3 ενέσεων, δηλαδή στην 4η χορήγηση και όχι κάθε μήνα όπως τους επιβάλλει τώρα η Επιτροπή.
Δεν πρέπει να χορηγείται ως ενδοφθάλμια ένεση
Ένα πολύ σοβαρό θέμα ωστόσο που παραμένει ακόμα ανοιχτό, είναι η επιλογή της θεραπείας για την πάθηση της Ωχράς Κηλίδας από τους γιατρούς. Σύμφωνα με επιστολή του προέδρου της Πανελλήνιας Ένωσης Αμφιβληστροειδοπαθών (Π.Ε.Α.) Ευστράτιου Χατζηχαραλάμπους με την οποία ενημερώνει ασθενείς –επαγγελματίες υγείας και ΜΜΕ- ότι σύμφωνα με την οδηγία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (European Medicines Agency - EMA) το σκεύασμα Βevacizumab, δεν ενδείκνυται για ενδοϋαλοειδική χρήση όπως λανθασμένα χρησιμοποιούν κάποιοι γιατροί.
Η Π.Ε.Α. πληροφορεί τους ασθενείς με παθήσεις της ωχράς κηλίδας ότι το παραπάνω προϊόν δεν πρέπει να χορηγείται ως ενδοφθάλμια ένεση, ενστερνιζόμενοι και την επίσημη τοποθέτηση της AMD Alliance International (AMDAI) του διεθνούς οργανισμού που ασχολείται αποκλειστικά με την Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς κηλίδας (Η.Ε.Ω.) της οποίας είναι μέλος.
Σε περίπτωση που ο Θεράπων ιατρός κρίνει ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί η χορήγηση των εγκριμένων θεραπειών, δηλαδή των σκευασμάτων Ranibizumab και Sodium Pegaptanib, τότε ο ασθενής επιβάλλεται να ενημερώνεται για τους κινδύνους και να συναινεί γραπτώς, κάνοντας χρήση του θεσμοθετημένου δικαιώματος των ασθενών να γνωρίζουν και να συναινούν ή να απορρίπτουν κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική πράξη που πρόκειται να τους διενεργηθεί. (Νόμος 2071/1992 άρθρο 47 "Τα δικαιώματα του νοσοκομειακού ασθενούς" ΦΕΚ 123/τ.Α.15/07/1992.)
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί, ότι και η ίδια η Roche, από το 2009 έχει στείλει επίσημη ανακοίνωση προς όλους τους επαγγελματίες υγείας, με την οποία τονίζει ότι η εταιρεία δεν έχει θέσει υπό μελέτη για οφθαλμολογική χρήση τη δραστική ουσία μπεβασιζουμάμπη και η οποία δεν έχει εγκριθεί σε παγκόσμιο επίπεδο από καμία Υγειονομική Αρχή για τέτοια χρήση.
Το πρόβλημα δυστυχώς παραμένει, αφού όπως όλα δείχνουν, κάποιοι γιατροί αρνούνται να συμμορφωθούν με τις οδηγίες και τις συστάσεις της εταιρείας, η οποία τονίζουμε ότι δεν ευθύνεται καθόλου γι’ αυτό και είναι καλυμμένη νομικά εφόσον έχει στείλει επίσημη οδηγία, χωρίς όμως να σκέφτονται ότι μπορεί να εκθέσουν σε κίνδυνο τους ίδιους τους ασθενείς τους.
Δείτε : Το ταξίδι του ασθενούς από τη διάγνωση στη θεραπεία στην οφθαλμολογία
Ανθή Αγγελοπούλου